Examkin

Soru

Zorluk: ZorKalkınmanın Dış Finansmanı ve Dış Borçlanma

Bir gelişmekte olan ülkede, kalkınma projelerinin dış finansmanında kullanılan kaynakların kompozisyonunda yapısal bir değişime gidilmiştir. Geleneksel olarak yüksek hibe unsuru (grant element) içeren Resmi Gelişme Yardımları (ODA) ve imtiyazlı dış kredilerin toplam finansman içindeki payı azalırken; kısa vadeli portföy yatırımlarının ve piyasa faizli ticari dış borçlanmanın payı belirgin biçimde artmıştır.

Toplam dış kaynak girişinde miktar olarak bir azalma olmamasına rağmen, finansman kompozisyonundaki bu değişimin ülkenin mali yapısı ve kalkınma dinamikleri üzerindeki en muhtemel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dış borç servis yükünün ağırlaşması ve bütçe içindeki faiz ödemelerinin payının artarak maliye politikasının manevra alanını daraltmasıCevap
  2. B
    Dış borçlanmadaki bu dönüşümün, yurt içi tasarruf haddini otomatik olarak yükselterek kalkınmanın finansmanını tamamen iç kaynaklara dayandırması
  3. C
    Ticari dış kredilerin artmasının, büyüme ve fiyat istikrarı hedefleri arasındaki makroekonomik politika ödünleşimini (trade-off) bütünüyle ortadan kaldırması
  4. D
    Kısa vadeli portföy yatırımlarının, sadece dönemsel ekonomik büyümeyi değil, teknoloji transferi yoluyla uzun vadeli yapısal kalkınmayı da doğrudan finanse etmesi
  5. E
    Dış finansmanın piyasa koşullarına kaymasının, her durumda çarpan etkisini maksimize ederek kamu harcamalarının dışlama etkisini (crowding-out) engellemesi

Cevap

Dış borç servis yükünün ağırlaşması ve bütçe içindeki faiz ödemelerinin payının artarak maliye politikasının manevra alanını daraltması
Doğru yanıt, ODA ve imtiyazlı kredilerin azalıp ticari borçların artmasının borç servisini doğrudan ağırlaştıracağını belirten ifadedir. Kalkınmanın dış finansmanında Resmi Gelişme Yardımları (ODA), asgari %25 hibe unsuru (grant element) içermesi ve çok uzun vadeli olması sebebiyle ülkenin borç yükünü hafifletir. Bu kaynakların yerini piyasa faizli sendikasyon kredileri ve kısa vadeli portföy yatırımlarının (sıcak para) alması, ülkenin dış borç servisi (anapara ve faiz) yükümlülüklerini hızla artırır. Bütçe içindeki esnek olmayan harcama kalemlerinden olan faiz giderlerinin büyümesi, devletin altyapı ve sosyal transferlere ayırabileceği kaynakları tüketerek maliye politikasının manevra alanını (fiscal space) daraltır.

Adım Adım Çözüm

1
Resmi Gelişme Yardımları (ODA) ile ticari borçlanma arasındaki niteliksel farkı tespit et.
ODA düşük faizli, uzun vadeli ve hibe unsuru içeren bir kaynakken; portföy yatırımları ve ticari krediler yüksek maliyetli, kısa vadeli ve piyasa şartlarına tabidir.
Dış finansman kompozisyonundaki değişimin yarattığı maliyeti anlamak için kaynakların karakteristik özellikleri karşılaştırılmalıdır.
2
Bu niteliksel değişimin dış borç servisi (anapara + faiz ödemeleri) üzerindeki matematiksel etkisini analiz et.
Toplam borç stoku aynı kalsa bile, faiz oranının yükselmesi ve vadenin kısalması nedeniyle yıllık bazda ödenmesi gereken borç servisi miktarı artar.
Kalkınmanın finansmanında maliyet unsuru doğrudan bütçe dengelerini etkiler.
3
Artan borç servisinin maliye politikası üzerindeki nihai sonucunu değerlendir.
Kamu bütçesinde faiz ödemelerine ayrılan payın artması, üretken yatırımlara (altyapı, eğitim) ayrılan payı mecburen azaltır ve maliye politikasının şoklara müdahale etme yeteneğini (manevra alanını) daraltır.
Maliye politikasının temel kısıtlarından biri bütçe esnekliğinin kaybolmasıdır.

Anahtar Kavram

Kalkınmanın Dış Finansman Kaynakları ve Borç Servisi Dinamikleri
Bu soruyu puanla

Konular

Kalkınmanın Dış Finansmanı ve Dış Borçlanma

Bu konudan daha fazla soru