Soru

Zorluk: OrtaSerbest Meslek Kazançları

Bir teknoloji firmasında bordrolu yazılım mühendisi olarak çalışan (A), mesai saatleri içerisinde firmanın bir projesi için yeni bir algoritma geliştirmiş ve bu başarısından dolayı kendisine maaşına ek olarak bir "teşvik primi" ödenmiştir. Aynı mühendis, mesai saatleri dışında kendi imkânlarıyla evinde geliştirdiği bir mobil uygulamanın tüm telif haklarını bir yayıncı kuruluşa devrederek karşılığında nakdi bir bedel tahsil etmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu (GVK) düzenlemeleri çerçevesinde, bu iki farklı kaynaktan elde edilen gelirlerin vergilendirilme mahiyeti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Şirketten alınan teşvik primi "ücret" geliri, bağımsız geliştirilen mobil uygulamanın telif haklarının devrinden elde edilen bedel ise "serbest meslek kazancı" olarak nitelendirilir.Cevap
  2. B
    Yazılım mühendisliği faaliyeti her durumda ticari bir organizasyon gerektirdiğinden, elde edilen her iki gelir de "ticari kazanç" hükümleri kapsamında vergilendirilmelidir.
  3. C
    Her iki gelir de mühendisin şahsi uzmanlığına dayandığı için tek bir mükellefiyet altında "serbest meslek kazancı" olarak birleştirilerek beyan edilmelidir.
  4. D
    Şirket dışı geliştirilen uygulama için alınan bedel "gayrimenkul sermaye iradı" sayılırken, şirket primi "arızi kazanç" olarak vergilendirilir.
  5. E
    Öğretim görevlileri ve mühendislerin telif haklarından elde ettiği gelirlerin tamamı, herhangi bir şart aranmaksızın "ücret" kapsamında stopaja tabidir.

Cevap

Şirketten alınan teşvik primi "ücret" geliri, mobil uygulamanın telif haklarının devrinden elde edilen bedel ise "serbest meslek kazancı"dır.
Gelir Vergisi Kanunu'na göre bir kazancın mahiyetini belirleyen en kritik kriterlerden biri faaliyetin bir işverene tabi olarak yapılıp yapılmadığıdır. Şirket bünyesinde, hizmet akdiyle çalışan mühendisin işverenden aldığı teşvik primi, hizmet karşılığı sağlanan bir menfaat olduğu için 'ücret' niteliğindedir. Öte yandan, aynı kişinin mesai dışı, tamamen bağımsız olarak kendi adına gerçekleştirdiği yazılım geliştirme faaliyeti, bilgisayar programcılığı kapsamında bir 'serbest meslek faaliyeti'dir ve bu eserin devrinden sağlanan kazanç 'serbest meslek kazancı' olarak vergilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci gelir kaynağını (teşvik primi) analiz etme
Ücret
GVK Madde 61 uyarınca, bir işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ücret kapsamındadır.
2
İkinci gelir kaynağını (mobil uygulama devri) analiz etme
Serbest Meslek Kazancı
GVK Madde 65 ve 66 uyarınca, sermayeden ziyade şahsi mesaiye ve mesleki bilgiye dayanan, bağımsız olarak yapılan işlerden sağlanan kazançlar serbest meslek kazancıdır.
3
Eserin niteliğini ve GVK Madde 18 ilişkisini kontrol etme
Serbest Meslek Kazancı (İstisna Kapsamında)
Bilgisayar programcıları ve yazılımcılar GVK 18. maddede sayılan müellifler arasındadır; eserin haklarının devri serbest meslek kazancı sayılır ve belirli limitler dâhilinde istisnadan yararlanabilir.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancı ile Ücret Ayrımı (Bağımlılık Unsuru)

Daha Fazla Pratik

GVK 18. maddede yer alan telif kazançları istisnasının üst sınırı ve bu sınırı aşan kazançların beyan usulünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla