Kamu giderlerinin tanımlanmasında ve sınırlarının belirlenmesinde idari-hukuki unsurlar ile mali-iktisadi unsurlar birlikte değerlendirilmektedir. Özellikle 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, merkezi yönetim kapsamındaki kamu harcamalarının hukuki ve kurumsal çerçevesini çizerken; maliye bilimi, bu harcamaların niteliğini iktisadi unsurlarla da açıklar.
Buna göre, bir harcamanın "mali ve iktisadi unsur" taşıdığını gösteren ve onu özel kesim giderlerinden ayıran temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
- AHarcamanın, mutlaka yasama organının bütçe kanunuyla verdiği yetkiye dayanarak ve yalnızca kamu tüzel kişiliğine sahip bir idare tarafından yapılması
- Harcamanın, devletin egemenlik gücüne dayalı bir zorunluluk barındırması, 'kamusal yarar' saikiyle yapılması ve ulusal kaynakların parasal bir aktarımını ifade etmesiCevap
- CHarcamanın, piyasa koşulları içerisinde bireysel fayda-maliyet hesaplarına göre tarafların tamamen gönüllü ve serbest iradeleriyle gerçekleştirilmesi
- DHarcamanın iktisadi etkisinin, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları dışlanarak yalnızca dar anlamda merkezi yönetim bütçesinden çıkan nakitlerle sınırlı olması
- EHarcamanın sadece 5018 sayılı Kanun'da sayılan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile tamamen özelleştirilmiş şirketlerin faaliyetlerini kapsaması
Cevap
Harcamanın, devletin egemenlik gücüne dayalı bir zorunluluk barındırması, 'kamusal yarar' saikiyle yapılması ve ulusal kaynakların parasal bir aktarımını ifade etmesi
Kamu giderlerinin iktisadi ve mali unsuru; harcamanın ulusal kaynakların kullanımını gerektiren parasal bir nitelik taşıması, temel amacının toplumsal refahı artırmak (kamusal yarar) olması ve bunun devletin egemenlik gücünden doğan bir zorunluluk (cebriyet) ile finanse edilmesidir. Bu durum onu kâr amacı güden, serbest iradeye ve gönüllülüğe dayanan özel kesim harcamalarından ayırır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları