Soru

Zorluk: OrtaGölge Fiyat (Shadow Price) Yaklaşımı

Kamu yatırım projelerinin maliyet-fayda analizi sürecinde, projede girdi olarak kullanılan bir malın eksik rekabet (tekel) koşullarının geçerli olduğu bir piyasadan satın alındığı varsayılmaktadır. Malın piyasa fiyatının, üretimindeki marjinal maliyetin üzerinde (P>MCP > MC) olduğu bu durumda, söz konusu girdinin toplumsal fırsat maliyetini yansıtacak olan gölge fiyatı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Gölge fiyat, toplumsal kaynak kullanımını yansıtacak şekilde piyasa fiyatından daha düşük belirlenmelidir.Cevap
  2. B
    Gölge fiyat, piyasa fiyatına tekelci kâr marjının eklenmesiyle hesaplanmalıdır.
  3. C
    Gölge fiyat, piyasadaki aksaklıklara bakılmaksızın her zaman malın cari piyasa fiyatına eşit kabul edilmelidir.
  4. D
    Gölge fiyat, malın piyasa fiyatından daha yüksek bir değerde belirlenmelidir.
  5. E
    Gölge fiyat, malın piyasada işlem gören toplam hacmine bölünmesiyle elde edilen ortalama maliyete eşittir.

Cevap

Tekelci piyasalarda malın piyasa fiyatı marjinal maliyetin üzerinde olduğu için, toplumsal fırsat maliyetini temsil eden gölge fiyatın piyasa fiyatından daha düşük belirlenmesi gerekir.
Eksik rekabetin (tekel) bulunduğu piyasalarda, firma pazar gücünü kullanarak fiyatı marjinal maliyetin üzerinde belirler. Kamu yatırım projesinde kullanılan bir girdinin toplumsal maliyeti, o girdiyi üretmek için kullanılan reel kaynakların değeridir ve bu değer marjinal maliyete (MCMC) eşittir. Dolayısıyla, analizde girdi maliyeti tekelci piyasa fiyatı yerine, ondan daha düşük olan gölge fiyat (marjinal maliyet) üzerinden hesaplanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa aksaklığının türünü belirle.
Eksik rekabet (tekel) koşulları altında malın fiyatı (PP), marjinal maliyetinden (MCMC) büyüktür.
Tekelci firmalar kâr maksimizasyonu için fiyatı marjinal maliyetin üzerinde belirlerler.
2
Toplumsal fırsat maliyetini tanımla.
Gölge fiyat (SPSP), söz konusu kaynağın üretimi için toplumun katlandığı gerçek marjinal maliyeti (MCMC) temsil etmelidir.
Maliyet-fayda analizinde temel amaç, kaynakların alternatif alanlardaki kullanım değerini ölçmektir.
3
Piyasa fiyatı ile gölge fiyatı karşılaştır.
P>MCP > MC ve SP=MCSP = MC olduğu için P>SPP > SP sonucuna ulaşılır.
Girdinin toplumsal maliyeti, piyasadaki yapay kâr marjlarını içermediği için piyasa fiyatından daha düşüktür.

Anahtar Kavram

Gölge fiyat, piyasa fiyatlarının tekel, vergi veya sübvansiyon gibi nedenlerle toplumsal fırsat maliyetini yansıtmadığı durumlarda kullanılan düzeltilmiş fiyatlardır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla