Soru

Zorluk: ZorSerbest Meslek Kazançları

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek hâlinde ifa eden bir mimarın 20252025 takvim yılı içerisinde gerçekleştirdiği işlemler aşağıda tablo hâlinde sunulmuştur:

İşlem Noİşlem DetayıTutar
I20242024 yılında tamamlanmış bir proje için 20252025 yılında yapılan nakit tahsilat200.000200.000 TL
II20252025 yılında teslim edilen proje karşılığı alınan 20262026 vadeli bono (senet)500.000500.000 TL
IIIMesleki bir kitabın telif haklarının devri karşılığı alınan çek (20252025 Aralık)5.500.0005.500.000 TL
IV20262026 yılına ait 1212 aylık iş yeri kira bedelinin 20252025 yılında peşin ödenmesi360.000360.000 TL

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri ve 20252025 yılı için belirlenen telif kazançları istisna sınırı (4.400.0004.400.000 TL) dikkate alındığında, bu mimarın 20252025 yılı vergilendirme dönemine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    20242024 yılında tamamlanan projeye ilişkin yapılan tahsilat, 'tahakkuk esası' uyarınca 20242024 yılı hasılatı sayılmalıdır.
  2. 20262026 vadeli bono tutarı, mimar tarafından ciro edilerek bir borcun ödenmesinde kullanılmadığı sürece 20252025 yılı hasılatına dahil edilmez.Cevap
  3. C
    Telif hakları karşılığında alınan çek, bankadan henüz nakde çevrilmediği için 20252025 yılı serbest meslek kazancı hesabında dikkate alınmaz.
  4. D
    Telif haklarından elde edilen kazanç, Gelir Vergisi Kanunu'nun 1818. maddesindeki istisna kapsamında kaldığından beyannameye dahil edilmez.
  5. E
    20262026 yılına ait peşin ödenen kira bedelinin tamamı, 'ödeme esası' gereği 20252025 yılı kazancının tespitinde gider olarak indirilebilir.

Cevap

Vadesi gelecek yıla sarkan bonolar, nakden tahsil edilmedikleri veya ciro edilerek bir borcun ödenmesinde kullanılmadıkları sürece hasılat kaydedilmezler.
Serbest meslek kazancının tespitinde 'tahsil esası' geçerlidir. Müşteriden alınan bir bono (senet), nakit paradan farklı olarak bir ödeme vaadidir. Gelir Vergisi Kanunu ve yerleşik yargı kararları uyarınca, alınan bono ancak vadesinde tahsil edildiğinde veya bu bono başka bir borcun ödenmesi için ciro edildiğinde tahsilat gerçekleşmiş sayılır. Senet henüz eldeyken ve vadesi gelmemişken hasılat olarak kaydedilmesi mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsilat prensibinin değerlendirilmesi
I. ve III. işlemler hasılata dahildir; II. işlem değildir.
Serbest meslek kazancında 'tahsil esası' geçerlidir. Nakit ve çek tahsilat hükmündeyken, bono (senet) vadesinde veya ciro edildiğinde tahsil edilmiş sayılır.
2
Telif kazancı istisna sınırının kontrol edilmesi
5.500.000>4.400.0005.500.000 > 4.400.000 olduğu için istisnadan yararlanılamaz.
GVK Madde 1818 uyarınca, telif kazançları toplamı tarifedeki 44. gelir dilimini aşarsa istisna uygulanmaz ve beyanname verilmesi gerekir.
3
Giderlerin dönemsellik açısından incelenmesi
20262026 yılına ait kira 20252025 yılında gider yazılamaz.
Serbest meslek giderlerinde de ödeme yapılmış olsa dahi, gelecek yıllara ait peşin ödemeler ilgili yılın kazancından düşülemez.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve Telif İstisnası Sınırı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla