Devletin ekonomiye müdahale derecesini ve kamu sektörünün boyutlarını analiz etmek amacıyla yapılan teorik sınıflandırmalarda, harcamayı gerçekleştiren birimlerin hukuki statüsüne dayanan bir ayrım kullanılmaktadır. Bu tasnif çerçevesinde, doğrudan merkezi otoriteyi temsil eden kurumların harcamaları ile idari veya mali özerkliğe sahip diğer kamusal yapıların harcamaları farklı düzeylerde ele alınmaktadır.
Bu teorik çerçeveye göre, aşağıdaki harcama kalemlerinden hangisi dar anlamda kamu giderleri sepetine dâhil edilmediği hâlde, geniş anlamda kamu giderleri hesaplamasına doğrudan katılan kurumlardan birine aittir?
- ADışişleri Bakanlığının yurt dışı diplomatik temsilcilikleri için gerçekleştirdiği kira ve bakım ödemeleri
- BKarayolları Genel Müdürlüğünün şehirler arası otoyol ağının genişletilmesi amacıyla üstlendiği ihale bedelleri
- Kayseri Büyükşehir Belediyesinin kent içi hafif raylı sistem projesi için yaptığı altyapı ve vagon alım harcamalarıCevap
- DBilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) ulusal siber güvenlik altyapısını güçlendirmek için yaptığı donanım alımları
- EBakanlar Kurulu (veya Cumhurbaşkanı) kararıyla kamuya yararlı dernek statüsü kazanmış özel bir vakfın öğrencilere sağladığı karşılıksız burs ödemeleri
Cevap
Kayseri Büyükşehir Belediyesinin kent içi hafif raylı sistem projesi için yaptığı altyapı ve vagon alım harcamaları
Doğru yanıt, bir mahalli idarenin yaptığı harcamayı ifade etmektedir. Maliye teorisinde kurumsal yaklaşıma göre kamu giderleri dar ve geniş olmak üzere ikiye ayrılır. Dar anlamda kamu giderleri yalnızca Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelerin (genel bütçe, özel bütçe ve düzenleyici-denetleyici kurumlar) harcamalarını kapsar. Geniş anlamda kamu giderleri ise merkezi yönetime ilave olarak Mahalli İdareler (belediyeler, il özel idareleri, köyler), Sosyal Güvenlik Kurumları ve Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) harcamalarını da içine alır. Büyükşehir belediyeleri mahalli idare oldukları için harcamaları dar kapsamda yer almaz, sadece geniş kapsam hesaplamalarına dâhil edilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kurumsal Yaklaşıma Göre Kamu Giderlerinin Kapsamı (Dar ve Geniş Anlamda Gider)