Soru

Zorluk: OrtaKamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları

Bir kamu kurumunun, sosyal politika hedefleri doğrultusunda ihtiyaç sahibi vatandaşlara doğrudan yakacak (kömür) yardımı sağlaması durumuyla ilgili olarak; bu işlemin 'dar anlamda kamu gideri' kavramının 'mali unsur' özelliğiyle teorik düzeyde tam olarak örtüşmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Harcamanın nakdi (para) olarak değil, ayni (mal) olarak yapılması nedeniyle mali unsurun 'nakdi karakter' şartını tam olarak karşılamamasıCevap
  2. B
    Yapılan yardımın toplumsal bir fayda (kamusal yarar) sağlamaktan ziyade bireysel bir tüketimi desteklemesi
  3. C
    Söz konusu yardımın bir kamu tüzel kişisi tarafından kamu gücü kullanılarak gerçekleştirilmemiş olması
  4. D
    Ayni yardımların 5018 sayılı Kanun kapsamında bütçe kayıtlarında hiçbir şekilde yer almaması
  5. E
    Yardım kararının meclis tarafından onaylanan bütçe kanunu yerine kurumun kendi idari kararıyla alınmış olması

Cevap

Harcamanın nakdi (para) olarak değil, ayni (mal) olarak yapılması nedeniyle mali unsurun 'nakdi karakter' şartını tam olarak karşılamaması
Kamu giderlerinin 'mali unsuru', harcamanın mutlaka nakdi (para) olarak yapılmasını ve bir bütçe ödeneğine dayanmasını ifade eder. Senaryoda belirtilen 'yakacak yardımı' mal (ayni) olarak yapıldığı için, bu işlem kamu maliyesi literatüründeki 'nakdi karakter' şartını tam olarak karşılamaz ve bu yönüyle mali unsur özelliğiyle teorik olarak örtüşmez.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu giderinin temel unsurlarını (hukuki, mali, iktisadi) belirle.
Hukuki unsur (kamu tüzel kişisi ve yetki), Mali unsur (nakit ve bütçe), İktisadi unsur (kamusal yarar).
Sorudaki durumun hangi unsura aykırı olduğunu tespit etmek için temel kavramlar hatırlanmalıdır.
2
Mali unsurun 'nakdi karakter' özelliğini analiz et.
Bir harcamanın dar anlamda kamu gideri sayılması için piyasadan satın alınan mal ve hizmetler karşılığında para ödenmesi gerekir.
Mali unsurun en belirleyici teknik şartı ödemenin biçimidir.
3
Senaryodaki 'kömür yardımı' (ayni yardım) ile 'nakdi karakter' arasındaki ilişkiyi kur.
Ayni yardımlar mal olarak verildiği için nakdi karakter şartını sağlamaz ve bu yönüyle mali unsurla çelişir.
Teorik tanımda kamu gideri paradır; mal veya hizmetin doğrudan dağıtılması geniş anlamda kamu gideri sayılsa da dar/mali anlamda istisnadır.

Anahtar Kavram

Mali Unsur (Nakdi Karakter)
Bu soruyu puanla