Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKalkınmanın Dış Finansmanı ve Dış Borçlanma

Uluslararası sermaye piyasalarına entegre olmuş bir ülkede, kalkınmanın dış finansmanı bağlamında sağlanan fonların yapısı zamanla değişmiş; doğrudan yabancı yatırımların toplam dış kaynaklar içindeki payı gerilerken, hisse senedi ve tahvil piyasalarına yönelen kısa vadeli portföy yatırımları ile kısa vadeli ticari dış borçlanmanın ağırlığı belirgin bir şekilde artmıştır.

Bu ülkenin kalkınma finansmanı dinamikleri dikkate alındığında, yaşanan bu yapısal değişimin makroekonomik etkilerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Dış finansmanda kısa vadeli ve finansal nitelikli fonların ağırlığının artması, ani sermaye çıkışı riskini yükselterek ekonomiyi dış şoklara karşı daha kırılgan hâle getirir.Cevap
  2. B
    Dış finansman ihtiyacının portföy yatırımlarıyla karşılanması, ülkedeki zorunlu tasarrufları artırarak kalkınmanın tamamen iç finansman kaynaklarıyla sürdürülmesini garanti altına alır.
  3. C
    Portföy yatırımları fiziki üretim kapasitesini doğrudan artırdığı için, enflasyonist baskı yaratmadan tam istihdamın sağlanmasına doğrudan yabancı yatırımlardan daha fazla katkı sunar.
  4. D
    Kısa vadeli sermaye girişlerindeki bu artış, ülkenin cari işlemler açığını yapısal olarak daraltan ve dış ticaret hadlerini kalıcı olarak iyileştiren temel unsurdur.
  5. E
    Bu tür bir dış finansman kompozisyonu, teknoloji transferi ve verimlilik artışı sağlayarak niceliksel büyümenin ötesinde yapısal kalkınma sürecini hızlandırır.

Cevap

Dış finansmanda kısa vadeli portföy yatırımlarının payının artması, ekonomiyi ani sermaye çıkışlarına ve dış şoklara karşı kırılgan hâle getiren makroekonomik bir risktir.
Kalkınmanın dış finansmanında fonların vadesi ve kullanım amacı kritik öneme sahiptir. Doğrudan yabancı yatırımlar (FDI) uzun vadeli, istihdam yaratan ve teknoloji transferi sağlayan kalıcı yatırımlarken; portföy yatırımları (sıcak para) kâr maksimizasyonu amacıyla kısa süreliğine finansal piyasalara giren spekülatif fonlardır. Toplam dış kaynaklar içinde bu kısa vadeli ve finansal nitelikli fonların ağırlığının artması, ülkenin uluslararası piyasalardaki güvenilirlik değişimlerine ve faiz oranlarındaki dalgalanmalara karşı aşırı hassas hâle gelmesine neden olur. Yatırımcıların risk iştahı azaldığında bu fonlar ülkeden hızla çıkarak (ani sermaye çıkışı / sudden stop) döviz kurlarında sıçramaya, dış borç servisinin zorlaşmasına ve derin makroekonomik krizlere yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Dış finansman türlerinin niteliksel farklarını analiz etme
Doğrudan Yabancı Yatırımların (FDI) uzun vadeli, fiziki yatırıma ve teknoloji transferine dönük olduğu; Portföy yatırımlarının ise kısa vadeli, finansal piyasalara dönük (hisse senedi, tahvil) sıcak para olduğu belirlenir.
Soruda dış finansman kompozisyonundaki yapısal değişimin yönü vurgulanmaktadır.
2
Kısa vadeli portföy yatırımlarının (sıcak para) makroekonomik etkilerini değerlendirme
Sıcak paranın yüksek getiri arayışıyla ülkeye girdiği, ancak küresel risk algısı bozulduğunda hızla ülkeden çıkarak (ani duruş) döviz kuru şoklarına ve ödemeler dengesi krizlerine yol açtığı tespit edilir.
Sermaye kompozisyonunun portföy yatırımları lehine değişmesinin yarattığı temel tehlike budur.
3
Seçenekleri analiz ederek doğru sonuca ulaşma
Kısa vadeli finansman araçlarının ağırlık kazanmasının ekonomiyi dış şoklara karşı kırılganlaştıracağı sonucuna varılır.
Bu durum, kalkınmanın dış finansmanı konusunda en çok vurgulanan kırılganlık göstergesidir.

Anahtar Kavram

Dış Finansman Kompozisyonu ve Ani Sermaye Çıkışı (Sudden Stop) Riski
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kalkınmanın Dış Finansmanı ve Dış Borçlanma

Bu konudan daha fazla soru