Soru

Zorluk: Çok zorSerbest Meslek Kazançları

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek halinde ifa eden bir avukat, 20252025 takvim yılı içerisinde aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmiştir:

İşlemTutarAçıklama
Vekalet Ücreti800.000800.000 TLBir davanın kazanılması sonucu karşı tarafça ödenen tutar, 2626 Aralık 20252025 tarihinde İcra Müdürlüğü hesabına yatırılmış; avukat tutarı 55 Ocak 20262026 tarihinde çekmiştir.
Telif Kazancı5.000.0005.000.000 TLYazılan bir hukuk kitabı için yayıncıdan brüt olarak tahsil edilmiştir (GVK Madde 1818 kapsamında).
Gider Karşılığı150.000150.000 TLBelgeleri avukat adına düzenlenen bazı yol ve konaklama giderlerinin müvekkilden tahsilidir.

20252025 yılı için 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 103103. maddesindeki dördüncü gelir dilimi tutarı 4.400.0004.400.000 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre, bu mükellefin 20252025 yılı vergilendirme süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İcra dairesine yatırılan vekalet ücreti ve avukat adına belgelenen gider karşılıkları dahil olmak üzere tüm tutarlar 2025 yılı hasılatı sayılmalı; telif kazancı ise istisna sınırını aştığı için yıllık beyannameye dahil edilmelidir.Cevap
  2. B
    İcra dairesine yatırılan tutar ancak avukat tarafından fiilen icra dairesinden çekildiği 2026 yılında hasılat sayılacağı için 2025 yılı beyannamesine dahil edilmez.
  3. C
    Müellif kazancı istisnası kapsamında elde edilen telif ücreti, miktarı ne olursa olsun tevkifat yoluyla vergilendirildiği için yıllık beyannameye hiçbir şekilde dahil edilemez.
  4. D
    Müvekkilden tahsil edilen masraf karşılıkları, safi kazancın tespitinde doğrudan giderlerden düşüldüğü için hasılat kalemleri arasında gösterilmemelidir.
  5. E
    Avukatın bir ofis ve yardımcı personele sahip olması, faaliyetin sermaye unsurunu ön plana çıkardığından elde edilen tüm bu kazançlar ticari kazanç hükümlerine göre beyan edilmelidir.

Cevap

İcra dairesine yatırılan tutarların ve mükellef adına düzenlenen giderlerin hasılat kabul edilmesi ve telif kazancının yasal sınırı aşması nedeniyle tüm unsurların 2025 yılı beyannamesinde birleştirilmesi gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Serbest meslek kazancında 'tahsil esası' katı kurallara bağlanmıştır. Paranın icra dairesine, notere veya bir bankaya mükellef adına yatırılması, mükellefin fiilen paraya dokunup dokunmadığına bakılmaksızın tahsil sayılır. Ayrıca, müvekkil adına yapılan harcamaların iadesi alınırken, eğer harcama belgeleri (faturalar) avukat adına ise bu bir 'hizmet bedeli' gibi değerlendirilerek hasılata eklenmelidir. Son olarak, GVK 18. maddede düzenlenen telif kazancı istisnası mutlak değildir; 2025 yılı için dördüncü gelir dilimi olan 4.400.0004.400.000 TL aşıldığında, bu kazancın tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Vekalet ücretinin tahsil tarihini belirleme
26 Aralık 2025
GVK 67. maddeye göre paranın icra dairesine yatırılması tahsil hükmündedir.
2
Gider karşılıklarının niteliğini değerlendirme
Hasılat (Brüt Kazanç)
Gider belgeleri serbest meslek erbabı (avukat) adına düzenlendiği için bu tahsilat hasılat kalemidir.
3
Telif kazancını istisna sınırı ile karşılaştırma
5.000.000 TL > 4.400.000 TL
GVK 18. maddedeki sınır aşıldığı için istisnadan yararlanılamaz ve beyanname zorunluluğu doğar.
4
Beyan yükümlülüğünü netleştirme
Tüm unsurlar 2025 yıllık beyannamesine dahil edilir.
Sınırı aşan telif kazancı ile diğer mesleki kazanç unsurları birleştirilerek yıllık beyanname verilir.

Anahtar Kavram

Serbest Meslek Kazançlarında Tahsil Esası ve İstisna Sınırı Etkileşimi

Daha Fazla Pratik

GVK 18. madde kapsamındaki telif kazançlarının yıllık beyannameye dahil edilmesi durumunda, yıl içinde yapılan stopajların mahsup edilme mekanizmasını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla