Soru

Zorluk: ZorKamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları

Kamu maliyesi teorisinde kamu giderleri; hukuki, idari, iktisadi ve mali unsurların bir araya gelmesiyle tanımlanır. Bu unsurlar arasındaki ayrım, giderin hem şekli hem de özü itibarıyla niteliğini belirler. Buna göre, kamu giderlerinin iktisadi ve mali unsurları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kamu giderinin iktisadi unsuru, harcamanın mutlaka yasama organı tarafından bütçe kanunuyla onaylanmış olması zorunluluğunu ifade eder.
  2. Bir harcamanın mali unsuru onun parasal olarak ifade edilmesini, iktisadi unsuru ise bireysel fayda yerine toplumsal refahı (kamusal yarar) hedefleyen bir kaynak kullanımını ifade etmesidir.Cevap
  3. C
    Kamu giderlerini özel giderlerden ayıran temel iktisadi fark, kamu giderlerinin piyasa fiyat mekanizması içinde kâr maksimizasyonuna dayalı olarak gerçekleştirilmesidir.
  4. D
    Kamu giderlerinin mali unsuru, harcamanın finansmanında kullanılan kaynakların tamamen gönüllülük esasına dayalı bağışlardan oluşmasını gerektirir.
  5. E
    5018 sayılı Kanun uyarınca, bir ödemenin kamu gideri sayılabilmesi için harcamayı yapan kurumun mutlaka ticari bir işletme mantığıyla hareket eden bir kamu iktisadi teşebbüsü olması gerekir.

Cevap

Kamu giderinin mali unsuru harcamanın parasal ifadesini, iktisadi unsuru ise toplumsal refah ve kaynak kullanımını temel alır.
Kamu giderinin 'mali' boyutu, işlemin parasal bir ifadeyle (nakdi) gerçekleştirilmesini temsil ederken; 'iktisadi' boyutu, bu harcamanın milli gelir içinden bir pay alarak toplumsal ihtiyaçların (kamusal yarar) karşılanması için bir kaynak kullanımına dönüşmesini ifade eder. Bu tanım, işlemin hem finansal şeklini hem de ekonomik amacını doğru bir şekilde birleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramsal Ayrıştırma
Mali unsurun 'ödeme/para' boyutu, iktisadi unsurun ise 'kaynak/fayda' boyutu olduğu belirlenir.
Kamu giderinin tanımındaki temel bileşenleri birbirinden ayırmak için gereklidir.
2
Hukuki ve İktisadi Unsur Karşılaştırması
Bütçe onayı ve kanuni izin gibi unsurların 'hukuki', toplumsal ihtiyacın karşılanmasının ise 'iktisadi' olduğu saptanır.
Çeldiricilerde sunulan hukuki şartların iktisadi unsurlarla karıştırılmasını önlemek için yapılır.
3
Kamu-Özel Ayrımı Analizi
Kamu giderinin 'kamusal yarar' ve 'zorunluluk' içerdiği, özel giderin ise 'kâr' ve 'gönüllülük' içerdiği teyit edilir.
Kamu giderinin özgün iktisadi niteliğini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Tanımı
Tahmini Süre:1m 50s
Bu soruyu puanla