Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları

Bir ülkenin maliye bakanlığında uzman yardımcısı olarak görev yapan Emre, hazırladığı raporda kamu harcamalarını analiz ederken hukuki biçim ile iktisadi öz arasındaki farklara dikkat çekmek istemektedir. Raporda, bir harcamanın sadece yetkili idarece yapılmasının onun niteliğini tam olarak açıklayamayacağı, aynı zamanda kaynak kullanımının ekonomik etkileri ve harcamanın temel saikinin de incelenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Bu senaryodaki yaklaşıma göre, kamu giderlerinin 'iktisadi ve mali unsurları' dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Kamu giderleri iktisadi olarak ulusal kaynakların parasal bir meblağ şeklinde tahsisini ifade ederken; bu harcamaları özel kesim giderlerinden ayıran temel mali saik kâr amacı gütmeksizin kamusal yarar sağlamaktır.Cevap
  2. B
    Harcamanın 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda tanımlanan genel yönetim kapsamındaki bir kamu idaresi tarafından yapılması, giderin hukuki yapısından ziyade temel iktisadi unsurunu meydana getirir.
  3. C
    Kamu giderlerinin mali yönü, devletin zorlayıcı egemenlik gücüne başvurmasına gerek kalmadan, tamamen piyasa aktörlerinin gönüllü katılımı ve mübadele güdüleriyle oluşan ödeme akımlarını yansıtmasıdır.
  4. D
    İktisadi analizlerde kullanılan dar anlamda kamu gideri kavramı; merkezi yönetim bütçesi harcamalarının yanı sıra mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) tüm giderlerini de kapsar.
  5. E
    5018 sayılı Kanun'un kurumsal kapsamı değerlendirildiğinde, mülkiyetinin tamamı özel sektöre devredilerek özelleştirilmiş olan şirketlerin harcamaları da doğrudan kamu gideri tanımlaması içinde yer almaya devam eder.

Cevap

Kamu giderlerinin iktisadi olarak ulusal kaynakların parasal tahsisini ifade etmesi ve temel saikinin kamusal yarar sağlamak olmasıdır.
Doğru seçenek, kamu giderlerinin iktisadi ve mali boyutlarını hukuki şekil şartlarından arındırarak net bir biçimde tanımlamaktadır. İktisadi anlamda kamu gideri, ulusal kaynakların parasal bir değer olarak devletçe kullanılmasıdır. Mali ve amaca yönelik boyutunda ise, bu harcamaların piyasa ekonomisindeki özel sektörün kâr maksimizasyonu hedefinden ayrılarak tamamen 'kamusal yarar' sağlama saikiyle gerçekleştirilmesi yatar.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu giderlerinin 'hukuki-idari' unsurları ile 'iktisadi-mali' unsurlarını birbirinden kavramsal olarak ayırt et.
Yasama organı izni ve yetkili idare tarafından yapılma hukuki unsurlardır. Kaynak kullanımı, parasal değer ve kamusal yarar amacı ise iktisadi-mali unsurlardır.
Soruda hukuki biçim ile iktisadi öz arasındaki farka dikkat çekilerek doğrudan iktisadi ve mali unsurlar sorulmuştur.
2
Seçeneklerdeki ifadeleri kamu ve özel kesim harcamalarının güdüsel farklılıkları çerçevesinde değerlendir.
Özel kesim harcamaları gönüllü mübadeleye ve kâr amacına dayanırken; kamu giderleri kamusal yarar hedefler ve genellikle devletin zorlayıcı egemenlik gücüyle finanse edilir.
Mali unsurun temelinde piyasa mekanizmasından farklılaşan bu kamusal güdü ve finansman yapısı yatar.
3
Hukuki unsurları iktisadi unsur gibi sunan ve 5018 sayılı Kanun'un kapsamını yanlış yorumlayan çeldiricileri tespit edip ele.
İdare tanımını iktisadi unsur sayan, dar/geniş anlamı karıştıran, kamu harcamasını gönüllü sayan ve özelleştirilmiş kurumları 5018 kapsamında değerlendiren yanlış seçenekler elenir.
Doğru tespit, kavramsal sınırların ve kanuni çerçevenin net bir şekilde idrak edilmesine bağlıdır.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin Unsurları
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları

Bu konudan daha fazla soru