Examkin

Kamu Giderleri Kavramı ve Özellikleri

129 soru

Soru 101Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde bir kamu idaresinin, teşkilat kanunuyla kendisine verilen bir hizmeti yerine getirmek amacıyla mal alım sürecini başlattığı; harcama yetkilisinin onayıyla ihale işlemlerinin tamamlandığı ve malın teslim alındığı görülmektedir. Ancak yapılan incelemede, söz konusu gider kalemi için cari yıl bütçe kanununda herhangi bir ödenek öngörülmediği ve ödenek üstü harcama yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda, kamu giderinin gerçekleştirilmesi sürecindeki temel sakatlık, giderin hangi unsuru açısından ortaya çıkmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hukuki unsur; çünkü ödenek, bütçe kanunu ile yasama organı tarafından yürütmeye verilen hukuki bir izin ve sınırdır.

Cevap

Hukuki unsur; çünkü ödenek, bütçe kanunu ile yasama organı tarafından yürütmeye verilen hukuki bir izin ve sınırdır.
Kamu giderlerinin hukuki unsuru, giderin sadece bir kanuna dayanmasını (kuruluş kanunu vb.) değil, aynı zamanda bütçe kanunu ile yasama organı tarafından verilmiş bir harcama yetkisini (ödenek) ifade eder. 50185018 sayılı Kanun'a göre 'bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir' ve 'ödenek üstü harcama yapılamaz'. Dolayısıyla ödeneğin bulunmaması, giderin hukuki dayanağını ortadan kaldırır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki eksikliği tanımlayın.
Hizmetin kanuni dayanağı (teşkilat kanunu) var, harcama yetkilisi (idari makam) onay vermiş, ancak bütçe ödeneği (yasama izni) yoktur.
Bir kamu giderinin geçerli sayılabilmesi için gerekli olan unsurların hangisinin eksik olduğunu belirlemek gerekir.
2
Hukuki unsurun kapsamını değerlendirin.
Hukuki unsur; giderin bir kanuna dayanmasını ve bütçe kanunuyla verilmiş bir ödeneğin bulunmasını gerektirir.
50185018 sayılı Kanun uyarınca, ödenek olmadan harcama yapılamayacağı ilkesi kamu giderinin hukuki meşruiyet temelidir.
3
Diğer unsurlarla karşılaştırarak sonuca ulaşın.
Ödenek eksikliği idari bir usul hatasından ziyade, yasama organının verdiği harcama izninin aşılması olduğundan hukuki unsur ihlal edilmiştir.
İdari unsur sürecin işleyişiyle, hukuki unsur ise harcamanın yetki ve dayanağıyla ilgilidir.

Anahtar Kavram

Kamu Giderinin Hukuki Unsuru ve Ödenek İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Bütçe kanunu ile verilen ödeneğin hukuki niteliği ile hazine nakit yönetimi arasındaki farkları inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 102Soru →

Kamu ekonomisi ile özel sektör ekonomisinin işleyiş süreçleri ve harcama yapıları karşılaştırıldığında; kararların alınış biçimi, temel hareket noktası ve finansman yöntemleri açısından aşağıdakilerden hangisi kamu giderlerinin özel giderlerden ayrılan temel niteliğini doğru yansıtmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özel harcamalarda harcama birimi ile fayda sağlayan birim arasındaki ilişki iradi ve doğrudan iken; kamu giderlerinde harcama kararları siyasal süreçte kollektif tercihlerle alınır ve finansman ile sağlanan hizmet arasında doğrudan bir karşılıklılık bağı bulunmaz.

Cevap

Özel harcamalarda harcama birimi ile fayda sağlayan birim arasındaki ilişki iradi ve doğrudan iken; kamu giderlerinde harcama kararları siyasal süreçte kollektif tercihlerle alınır ve finansman ile sağlanan hizmet arasında doğrudan bir karşılıklılık bağı bulunmaz.
Kamu giderlerini özel giderlerden ayıran en temel yapısal farklar; kararların piyasa mekanizması yerine siyasal mekanizmalarla alınması, iradi bir değişim yerine cebri bir finansman yapısının (vergi) olması ve harcamayı yapan ile faydayı elde eden arasında doğrudan bir karşılıklılık ilişkisinin (fiyat-fayda dengesi) bulunmamasıdır. Doğru ifade bu bütünlüğü yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Karar alma mekanizmasını analiz et.
Özel giderler bireysel tercihlerle piyasada şekillenirken, kamu giderleri siyasal süreçte (oylama, temsil vb.) kollektif tercihlerle belirlenir.
Kamu ekonomisinde 'fiyat mekanizması' yerine 'siyasal karar alma mekanizması' geçerlidir.
2
Harcama motivasyonunu değerlendir.
Özel sektör kâr peşinde koşarken, kamu sektörü sosyal faydayı (toplumsal refahı) maksimize etmeye çalışır.
Piyasa başarısızlıklarının giderilmesi ve kamusal malların sunumu sosyal fayda odaklıdır.
3
Finansman ve karşılıklılık ilişkisini incele.
Özel giderlerde 'fiyat' karşılığı 'fayda' alımı (karşılıklılık) varken, kamu giderlerinde finansman (vergi) ile hizmet arasında doğrudan bir bağ yoktur (karşılıksızlık).
Kamu hizmetlerinin finansmanı büyük ölçüde cebri ve karşılıksız nitelikteki vergilerle sağlanır.

Anahtar Kavram

Kamu ve Özel Giderlerin Yapısal Karşılaştırması

Daha Fazla Pratik

Kamu giderlerinin finansmanındaki 'cebrilik' unsurunu daha iyi anlamak için kamu gelirleri (vergi) konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 103Soru →

Kamu giderleri, niteliği gereği hem hukuki-idari hem de iktisadi-mali unsurları bir arada barındıran kompleks bir yapıya sahiptir. Kamu maliyesi teorisinde bir harcamanın kamu gideri olarak nitelendirilebilmesi için, işlemi gerçekleştiren aktörün hukuki statüsünün yanı sıra harcamanın taşıdığı iktisadi amaçlar ve mali sonuçlar da dikkate alınır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir harcamanın 'iktisadi ve mali unsurları' bağlamında kamu gideri olarak tanımlanmasını sağlayan temel özelliktir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Harcamanın, ulusal kaynakların tahsisi yoluyla toplumsal ihtiyaçları karşılamak ve kamusal yarar maksimizasyonunu sağlamak amacıyla parasal olarak yapılması

Cevap

Harcamanın, ulusal kaynakların tahsisi yoluyla toplumsal ihtiyaçları karşılamak ve kamusal yarar maksimizasyonunu sağlamak amacıyla parasal olarak yapılması
Doğru seçenek, kamu giderlerinin iktisadi ve mali unsurlarını eksiksiz biçimde ifade etmektedir. İktisadi ve mali açıdan bir işlemin kamu gideri sayılabilmesi için öncelikle kaynak tahsisi içermesi, parasal bir büyüklük olarak gerçekleşmesi ve nihai hedefinin toplumsal ihtiyaçların tatmini yoluyla kamusal yarar (sosyal refah) sağlaması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu giderlerinin hukuki ve idari unsurlarının tanımlanması
Hukuki unsurların, harcamanın bütçe kanununa dayanması, kamu tüzel kişisince yapılması ve kamu gücünün kullanılması olduğu belirlenir.
Hangi unsurların iktisadi/mali KAPSAMDA OLMADIĞINI netleştirmek için.
2
Kamu giderlerinin iktisadi ve mali unsurlarının tanımlanması
İktisadi unsurların; harcamanın parasal bir değer ifade etmesi, kaynak kullanımı (tahsisi) sağlaması ve toplumsal ihtiyaçları/kamusal yararı hedeflemesi olduğu saptanır.
Soruda aranan doğru kriterlerin çerçevesini çizmek için.
3
Seçeneklerin bu iki ayrım çerçevesinde sınıflandırılması
Mevzuat sınırları, 5018 kapsamındaki tüzel kişilik durumu ve merkezi yönetim kapsamı gibi ifadelerin tamamen hukuki-idari yapıyı tarif ettiği görülerek elenir.
Çeldiricilerin içerdiği kavram yanılgılarını ayırt etmek için.
4
Motive farkının incelenmesi
Özel kâr amacı güden ifade, kamu kesimi ile özel kesim mantığı arasındaki farkı yansıttığından elenir ve kamusal yarar güden seçenek doğru olarak işaretlenir.
Kamu giderini özel giderden ayıran temel unsurun sosyal refah hedefi olması.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin İktisadi, Mali ve Hukuki Unsurları Arasındaki Ayrımlar
Soru 104Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda kamu gideri kavramı, malî saydamlık ve hesap verilebilirlik ilkeleri doğrultusunda hukuki ve malî unsurlarıyla sınırlandırılarak net bir çerçeveye oturtulmuştur.

Buna göre, 5018 sayılı Kanun'un benimsediği kamu gideri tanımı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi teknik anlamda bu kanun kapsamında bir "kamu gideri" unsuru olarak kabul edilmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vadesi gelmiş devlet iç ve dış borçlarına ilişkin anapara geri ödemeleri

Cevap

Vadesi gelmiş devlet iç ve dış borçlarına ilişkin anapara geri ödemeleri, 5018 sayılı Kanun kapsamında bir kamu gideri değil, bir finansman işlemi olarak değerlendirilir.
Doğru yanıt, borç anapara geri ödemelerini içeren seçenektir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3. maddesinin (h) bendinde kamu giderleri tek tek sayılmış olup, bu kapsamda 'borç faizleri' bir gider kalemi olarak açıkça belirtilmiştir. Ancak borçların 'anapara' kısımlarının geri ödenmesi kamu gideri tanımına dâhil edilmemiştir. Bunun nedeni, modern bütçeleme anlayışında (Analitik Bütçe Sınıflandırmasında) anapara ödemelerinin devletin net malvarlığını azaltan bir gider kalemi değil, alınan bir borcun iadesi niteliğinde bir 'finansman işlemi' olarak görülmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
5018 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki kamu gideri tanımını hukuki metin üzerinden analiz et.
Tanımda mal ve hizmet alım bedelleri, iş yaptırma bedelleri, borç faizleri, genel giderler ile transfer, avans ve kredi ödemelerinin kamu gideri olduğu tespit edilir.
Kanuni sınırlar, sorunun referans aldığı spesifik mevzuat çerçevesini oluşturur.
2
Seçeneklerde yer alan ödeme türlerini kanundaki tanım unsurlarıyla eşleştir.
Transferler, avans ve krediler, mal ve hizmet alımları, iş yaptırma bedelleri ve borç faizleri kanun metninde birebir yer alırken, borç anapara ödemesinin yer almadığı görülür.
Kanunun benimsediği yaklaşımda gider ile finansman işlemi arasındaki teorik farkın tespit edilmesi gerekir.
3
Borç anapara ödemelerinin maliye teorisindeki ve analitik bütçedeki niteliğini değerlendir.
Borç faizi devletin net varlığını azaltan gerçek bir gider iken, anapara ödemesi devlete ait bir yükümlülüğün/borcun kapatılması (finansman işlemi) niteliğindedir.
Bu temel mali ayrım, 5018 sayılı Kanun'un neden sadece borç faizlerini gider kabul edip anapara ödemelerini tanım dışında bıraktığını açıklar.

Anahtar Kavram

5018 Sayılı Kanunda Kamu Giderinin Hukuki ve Mali Sınırları (Gider ve Finansman İşlemi Ayrımı)
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 105Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sisteminde, bir kamu giderinin hukuki unsuru sadece bir kanuna dayanmasını değil, aynı zamanda bütçe kanunuyla verilen harcama yetkisinin sınırları içinde kalınmasını da ifade eder. Buna göre, genel bütçe kapsamındaki bir bakanlıkta görevli bir harcama yetkilisinin; bakanlık bütçesinde yer alan 'etüt-proje' ödeneklerini, yasal bir dayanak veya protokol olmaksızın bir sivil toplum kuruluşunun yürüttüğü eğitim faaliyetine doğrudan hibe olarak aktarması, kamu giderinin temel unsurlarından hangisi bakımından öncelikle kusurludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hukuki unsur; bütçe kanunuyla verilen harcama yetkisinin (ödeneğin) amaç ve kapsam sınırlarının aşılması nedeniyle.

Cevap

Kamu giderinin hukuki unsuru sakatlanmıştır çünkü bütçe kanunuyla verilen harcama yetkisi (ödenek) amaç ve kapsam sınırları dışına çıkılarak yasal dayanak olmaksızın kullanılmıştır.
Kamu giderlerinin hukuki unsuru, harcamanın hem bir hizmet kanununa (hizmetin yerine getirilmesi için gereken yasal temel) hem de ilgili yılın bütçe kanununa (harcama yapma yetkisi ve ödenek) dayanmasını şart koşar. Bütçe kanunuyla verilen ödenekler; 'yer, zaman ve amaç' bakımından sınırlıdır. Soruda belirtilen durumda, harcama yetkilisi kendisine 'etüt-proje' için verilen yetkiyi, yasal bir dayanak olmaksızın başka bir amaca (hibe) yönlendirerek bütçe kanunuyla çizilen hukuki sınırları ihlal etmiştir. Bu durum işlemin hukuki unsurunu sakatlar.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamayı yapan birimi ve yetkiyi kontrol et
Harcama yetkilisi kamu görevlisidir ve bakanlık bütçesini kullanmaktadır (İdari unsur mevcuttur).
İdari unsurun oluşması için harcamanın bir kamu tüzel kişisi ve yetkili organları eliyle yapılması yeterlidir.
2
Harcamanın yasal dayanağını ve ödenek amacını incele
Harcama, bütçede öngörülen 'etüt-proje' amacı dışında ve yasal bir transfer izni olmaksızın hibe olarak yapılmıştır.
Hukuki unsur, harcamanın hem hizmet kanununa (dayanak) hem de bütçe kanununa (ödenek/yetki) uygun olmasını şart koşar.
3
Kusurlu unsuru tespit et
Bütçe kanunuyla verilen sınırlı yetkinin (speciality of appropriation) ihlal edilmesi hukuki bir sakatlıktır.
Ödeneklerin tahsis amacı dışında kullanılması veya yasal izin olmaksızın kaynak aktarımı yapılması hukuki unsuru ortadan kaldırır.

Anahtar Kavram

Hukuki Unsur: Kanuniyet ve Bütçe İzni
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 106Soru →

Kamu harcamalarının tanımlanmasında kullanılan 'mali unsur' harcamanın nakdi karakterini ve kamu bütçesiyle olan bağını vurgularken; 'iktisadi unsur' harcamanın toplumsal refah, kaynak tahsisi ve kolektif ihtiyaçların karşılanması üzerindeki etkisine odaklanır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve genel maliye teorisi dikkate alındığında, kamu giderlerinin iktisadi ve mali unsurlarının mahiyetine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mali unsur, harcamanın mutlaka kamu gücünü haiz bir tüzel kişilik tarafından ve kural olarak nakden yapılmasını gerektirirken; iktisadi unsur, harcamanın temel güdüsünün kâr değil, toplumsal fayda (kamusal yarar) olduğunu ifade eder.

Cevap

Mali unsurun ödemeyi yapanın kamu tüzel kişisi olması ve parayla yapılması, iktisadi unsurun ise kamusal yarar amacı gütmesi gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
Kamu giderinin mali unsuru, harcamanın kamu gücü kullanan bir devlet birimi tarafından ve nakit olarak gerçekleştirilmesini ifade eder. İktisadi unsuru ise, bu harcamanın temelinde yatan kamusal ihtiyaçların karşılanması ve toplumsal refahın artırılması (kamusal yarar) gayesini temsil eder. Bu ayrım, kamu giderini bireysel ihtiyaçlar için yapılan özel giderlerden ayıran temel teorik dayanaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Mali Unsur Analizi
Harcamanın bir kamu tüzel kişisi tarafından ve modern bütçeleme ilkeleri gereği nakit (para) olarak yapılması gerektiğini tespit et.
Mali unsur, işlemin finansal ve kurumsal karakterini belirler.
2
İktisadi Unsur Analizi
Harcamanın özel sektörün kâr maksimizasyonu hedefinden farklı olarak, toplumsal ihtiyaçları karşılamayı ve kamu yararını amaçladığını saptayan ifadeyi bul.
İktisadi unsur, harcamanın motivasyonunu ve kaynak tahsisindeki rolünü açıklar.
3
Sentez ve Karşılaştırma
Mali ve iktisadi unsurların birbirini tamamlayan tanımlarını içeren ve diğer (hukuki/idari) unsurlarla karıştırılmayan ifadeyi seç.
Kamu giderinin teorik tanımı bu unsurların birleşiminden oluşur.

Anahtar Kavram

Kamu Giderinin Unsurları

Daha Fazla Pratik

Kamu giderlerinin hukuki ve idari unsurları ile 5018 sayılı Kanun'daki gider tanımını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 107Soru →

Kamu maliyesi teorisinde kamu giderleri; hukuki, idari, iktisadi ve mali unsurların bir araya gelmesiyle tanımlanır. Bu unsurlar arasındaki ayrım, giderin hem şekli hem de özü itibarıyla niteliğini belirler. Buna göre, kamu giderlerinin iktisadi ve mali unsurları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir harcamanın mali unsuru onun parasal olarak ifade edilmesini, iktisadi unsuru ise bireysel fayda yerine toplumsal refahı (kamusal yarar) hedefleyen bir kaynak kullanımını ifade etmesidir.

Cevap

Kamu giderinin mali unsuru harcamanın parasal ifadesini, iktisadi unsuru ise toplumsal refah ve kaynak kullanımını temel alır.
Kamu giderinin 'mali' boyutu, işlemin parasal bir ifadeyle (nakdi) gerçekleştirilmesini temsil ederken; 'iktisadi' boyutu, bu harcamanın milli gelir içinden bir pay alarak toplumsal ihtiyaçların (kamusal yarar) karşılanması için bir kaynak kullanımına dönüşmesini ifade eder. Bu tanım, işlemin hem finansal şeklini hem de ekonomik amacını doğru bir şekilde birleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramsal Ayrıştırma
Mali unsurun 'ödeme/para' boyutu, iktisadi unsurun ise 'kaynak/fayda' boyutu olduğu belirlenir.
Kamu giderinin tanımındaki temel bileşenleri birbirinden ayırmak için gereklidir.
2
Hukuki ve İktisadi Unsur Karşılaştırması
Bütçe onayı ve kanuni izin gibi unsurların 'hukuki', toplumsal ihtiyacın karşılanmasının ise 'iktisadi' olduğu saptanır.
Çeldiricilerde sunulan hukuki şartların iktisadi unsurlarla karıştırılmasını önlemek için yapılır.
3
Kamu-Özel Ayrımı Analizi
Kamu giderinin 'kamusal yarar' ve 'zorunluluk' içerdiği, özel giderin ise 'kâr' ve 'gönüllülük' içerdiği teyit edilir.
Kamu giderinin özgün iktisadi niteliğini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Tanımı
Tahmini Süre:1m 50s
Soru 108Soru →

Kamu maliyesi literatüründe bir harcamanın 'kamu gideri' sayılabilmesi için paranın bir kamu tüzel kişisi tarafından harcanması, harcamanın bir yasaya dayanması ve kamusal yarar amacı taşıması gibi çeşitli unsurların bir arada bulunması gerekir. Buna göre, kamu giderlerinin iktisadi ve mali unsurları dikkate alındığında, bir harcamayı özel giderlerden ayıran temel 'motive' (amaç) unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplumsal ihtiyaçların karşılanması ve kamusal yarar sağlanması

Cevap

Toplumsal ihtiyaçların karşılanması ve kamusal yarar sağlanması
Kamu giderlerinin mali unsurlarından biri olan 'motive' unsuru, harcamanın toplumsal ihtiyaçları karşılamak ve kamusal yarar sağlamak amacıyla gerçekleştirilmesini ifade eder. Özel sektör harcamaları kişisel tatmin veya kâr elde etme amacı taşırken, kamu harcamaları bireysel faydadan ziyade toplumsal refahın artırılmasını hedefler.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu gideri tanımındaki unsurları ayrıştırın.
Harcamanın öznesi (kamu tüzel kişisi), yöntemi (nakdi/parasal), dayanağı (hukuki) ve amacı (kamusal yarar) unsurları belirlenir.
Soruda sorulan 'motive' unsuru, harcamanın neden yapıldığını açıklayan amaç unsurudur.
2
Kamu giderleri ile özel giderlerin amaçlarını karşılaştırın.
Özel giderler bireysel fayda ve kâr odaklıyken, kamu giderleri toplumsal refah ve kolektif ihtiyaç odaklıdır.
Kamu giderini tanımlayan iktisadi ve mali sınırları belirlemek için bu ayrım kritiktir.
3
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde değerlendirin.
Gider, kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla yapılan ödemeler olarak tanımlanmıştır.
Yasal çerçeve, kamusal yararın harcamanın temel meşruiyet kaynağı olduğunu doğrular.

Anahtar Kavram

Kamusal Yarar (Motive Unsuru)

Daha Fazla Pratik

Kamu giderlerinin hukuki unsurlarını (Bütçe hakkı, kanunilik ilkesi) inceleyerek mali unsurlar ile farklarını karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 109Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun getirdiği kurumsal sınıflandırma ve maliye teorisindeki 'dar anlamda kamu gideri' yaklaşımı dikkate alındığında, aşağıdaki kurum veya kuruluşlardan hangisinin gerçekleştirdiği harcamalar bu kapsamda değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ankara Üniversitesi

Cevap

Ankara Üniversitesi'nin harcamaları, dar anlamda kamu gideri kapsamında yer almaktadır.
Dar anlamda kamu gideri, 5018 sayılı Kanun'a göre merkezi yönetimi (genel bütçe, özel bütçe ve düzenleyici-denetleyici kurumlar) ifade eder. Ankara Üniversitesi, özel bütçeli bir idare olarak bu kapsamdadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dar anlamda kamu gideri kavramının teorik çerçevesini belirlemek
Dar anlamda kamu gideri, yalnızca merkezi yönetimin (devletin) yaptığı harcamaları kapsar.
Maliye teorisinde kurumsal ayrım yapılırken dar kapsam, doğrudan merkezi otoriteye bağlı bütçeleri ifade eder.
2
5018 sayılı Kanun kapsamında merkezi yönetimin sınırlarını tespit etmek
Merkezi yönetim; (I) sayılı cetveldeki genel bütçeli idareler, (II) sayılı cetveldeki özel bütçeli idareler ve (III) sayılı cetveldeki düzenleyici ve denetleyici kurumlardan oluşur.
Kanuni düzenleme, merkezi yönetimi bu üç bütçe türüyle sınırlandırmıştır.
3
Kurumsal birimleri bütçe yapılarına göre sınıflandırmak
Üniversiteler özel bütçeli idareler olarak merkezi yönetim içindedir; SGK ve belediyeler ise merkezi yönetim dışındaki genel yönetim birimleridir.
Üniversiteler özerk yapıda olsalar da merkezi yönetim bütçe sistemi içerisinde (II sayılı cetvel) yer alırlar.

Anahtar Kavram

Merkezi Yönetim Kapsamı (Dar Anlamda Kamu Gideri)
Soru 110Soru →

Kamu maliyesi literatüründe kamu harcamalarının sınırları kurumsal bir yaklaşımla belirlenirken "dar" ve "geniş" anlamda kapsam ayrımı yapılmaktadır. Dar anlamda kamu gideri merkezi yönetim bütçesini esas alırken, geniş anlamda kamu gideri tüm kamu kesimini kapsayacak şekilde bir çerçeve çizer.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi dar anlamda kamu gideri kapsamına dâhil edilmediği hâlde geniş anlamda kamu gideri kapsamında yer alan bir harcama birimidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü

Cevap

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü bir Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) olduğu için dar anlamda kamu gideri kapsamı dışında, geniş anlamda kamu gideri kapsamı içindedir.
Doğru seçenek olan Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, bir Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) statüsündedir. Kamu maliyesi teorisinde dar anlamda kamu gideri kapsamı yalnızca merkezi yönetimi (genel bütçe, özel bütçe ve düzenleyici kurumlar) içerirken; geniş anlamda kamu gideri kapsamı bu çekirdek yapıya ek olarak mahalli idareleri, sosyal güvenlik kurumlarını ve KİT'leri de dâhil eder. Dolayısıyla bir KİT'in harcaması dar kapsamın dışında, geniş kapsamın içindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kapsam tanımlarını hatırla
Dar anlam = Merkezi Yönetim (Genel + Özel + Düzenleyici); Geniş anlam = Merkezi Yönetim + Mahalli İdareler + SGK + KİT + Döner Sermayeler
Dar ve geniş kapsam arasındaki farkın kurumsal bileşenlerini netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki kurumların hukuki/mali statüsünü analiz et
Yargıtay (Genel Bütçe), Türk Dil Kurumu (Özel Bütçe), Orman Genel Müdürlüğü (Özel Bütçe), Kamu İhale Kurumu (Düzenleyici Kurum) -> Hepsi Merkezi Yönetimdir.
5018 sayılı Kanun çerçevesinde merkezi yönetim kapsamındaki birimler dar anlamda kamu giderini oluşturur.
3
Farklı olan statüyü belirle
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü bir KİT (İktisadi Devlet Teşekkülü) statüsündedir.
KİT'ler merkezi yönetim bütçesine dâhil değildir ancak kamu kesimi büyüklüğü (geniş kapsam) ölçülürken dikkate alınırlar.

Anahtar Kavram

Kurumsal Yaklaşımda Dar ve Geniş Anlamda Kamu Gideri Ayrımı

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun'a göre Merkezi Yönetim Bütçesi'nde yer alan dört temel cetvelin (I, II, III ve IV) kapsamını tekrar etmek bu konudaki kafa karışıklığını giderecektir.
Tahmini Süre:50s
Soru 111Soru →

Mali yılın ortasında yürürlüğe giren özel bir kanunla (teşkilat kanunu) kurulan ve kendisine çeşitli kamusal hizmetler yüklenen bir kamu idaresinin, bu hizmetleri yerine getirmek amacıyla yapacağı harcamalarla ilgili olarak "kamu giderlerinin hukuki ve idari unsurları" çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teşkilat kanununda kamu hizmetinin tanımlanmış olması harcama yapılması için yeterli olmayıp, bütçe kanunuyla tahsis edilmiş bir ödeneğin bulunması hukuki bir zorunluluktur.

Cevap

Teşkilat kanununda görevin tanımlanmış olmasının yanı sıra bütçe kanunu ile tahsis edilmiş bir ödeneğin bulunmasının hukuki bir zorunluluk olduğunu belirten ifade doğrudur.
Kamu giderlerinin hukuki unsuru iki aşamalıdır: Birincisi, harcamanın idarenin görev alanına girmesi (teşkilat kanunu), ikincisi ise bütçe kanunu ile bu hizmet için harcama yapma yetkisinin (ödenek) verilmiş olmasıdır. Senaryodaki yeni kurulan idare, kuruluş kanunuyla görevlendirilmiş olsa dahi, bütçe kanununda karşılığı olan bir ödeneğe sahip olmadan hukuken harcama gerçekleştiremez.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu giderinin hukuki dayanağını analiz etme.
Bir kamu giderinin yapılabilmesi için harcamayı yapan kurumun hem o hizmeti yapmaya kanunen (teşkilat kanunu) yetkili olması hem de ilgili yılın bütçe kanununda o hizmet için ödenek ayrılmış olması gerekir.
Hukuki unsur, parlamentonun bütçe hakkı çerçevesinde verdiği harcama iznini temsil eder.
2
İdari unsur ve ödenek ilişkisini değerlendirme.
Harcama yetkilisi gibi idari unsurlar, ancak bütçe kanunuyla verilen hukuki sınır (ödenek) dahilinde harcama sürecini başlatabilir.
İdari yetki, hukuki dayanak olan ödeneğin üzerinde bir güç teşkil etmez.
3
Doğru seçeneği belirleme.
Teşkilat kanunu hizmetin yapılmasını görev olarak verse de, bütçe kanununda ödenek yoksa harcama yapılamayacağı sonucuna varılır.
Kamu maliyesinde 'ödeneksiz harcama yapılamaz' ilkesi temeldir.

Anahtar Kavram

Kamu Giderinin Hukuki Unsuru ve Ödenek Prensibi

Daha Fazla Pratik

Kamu giderlerinin idari unsurları kapsamında 'harcama yetkilisi' ve 'gerçekleştirme görevlisi' arasındaki yetki dağılımını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 112Soru →

Maliye teorisinde kamu giderleri, kapsamları bakımından "dar anlamda" ve "geniş anlamda" olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Dar anlamda kamu gideri kavramı, yalnızca merkezi yönetim kapsamındaki kuruluşların harcamalarını ifade etmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi dar anlamda kamu gideri kapsamında yer alan bir harcamadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Eğitim Bakanlığının öğretmen maaşları için yaptığı ödemeler

Cevap

Milli Eğitim Bakanlığının öğretmen maaşları için yaptığı ödemeler
Milli Eğitim Bakanlığı, 5018 sayılı Kanun uyarınca genel bütçeli bir idaredir ve merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alır. Maliye teorisinde merkezi yönetim tarafından yapılan tüm harcamalar 'dar anlamda kamu gideri' olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Dar anlamda kamu gideri tanımını hatırla.
Dar anlamda kamu gideri, yalnızca merkezi yönetim (genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler ve düzenleyici/denetleyici kurumlar) tarafından yapılan harcamalardır.
Kapsamın sınırlarını belirlemek için teorik tanım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki kurumların idari yapıdaki yerini belirle.
Milli Eğitim Bakanlığı merkezi yönetimdedir; belediye, SGK ve KİT ise bu dar kapsamın dışındadır.
Kurumsal sınıflandırma ile teorik tanımı eşleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Dar Anlamda Kamu Gideri Kapsamı
Soru 113Soru →

Kamu maliyesinde devletin ekonomik faaliyetlerinin hacmi ölçülürken kullanılan 'kurumsal yaklaşım' uyarınca yapılan dar ve geniş anlamda kamu gideri ayrımı, kamu kesiminin sınırlarını belirlemektedir. Bu ayrım çerçevesinde; merkezi yönetim kapsamındaki idarelere ek olarak mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları, döner sermayeler ve Kamu İktisadi Teşebbüsleri'nin (KI˙TKİT) harcamalarının tamamının hesaba katılmasıyla ulaşılan kavramsal büyüklük aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geniş anlamda kamu gideri kapsamıdır ve kamu kesiminin ekonomideki toplam kaynak kullanımını temsil eder.

Cevap

Geniş anlamda kamu gideri kapsamıdır ve kamu kesiminin ekonomideki toplam kaynak kullanımını temsil eder.
Kurumsal yaklaşım çerçevesinde yapılan sınıflandırmada; merkezi yönetime mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları, döner sermayeler ve özellikle piyasada faaliyet gösteren Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KI˙TKİT) eklendiğinde 'geniş anlamda kamu gideri' kavramına ulaşılır. Bu büyüklük, devletin ekonomideki toplam ağırlığını ve kaynak kullanım kapasitesini yansıtan en kapsayıcı göstergedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumsal yaklaşımın temel prensibini belirle.
Kurumsal yaklaşım, harcamayı gerçekleştiren birimin hukuki ve idari yapısını esas alır.
Dar ve geniş anlam ayrımı kurumların kimliğine göre yapılır.
2
Dar ve geniş anlam kapsamlarını karşılaştır.
Dar anlam = Merkezi Yönetim; Geniş anlam = Merkezi Yönetim + Mahalli İdareler + SGK + KİT + Döner Sermaye.
KİT'lerin dahil edilmesi, tanımı 'geniş' seviyeye taşır.
3
50185018 sayılı Kanun ile karşılaştırma yap.
50185018'e göre Genel Yönetim = Merkezi + Mahalli + SGK (KİT hariç).
KİT'lerin varlığı, bu toplamı kanuni 'Genel Yönetim' tanımından daha geniş olan 'Kamu Kesimi' veya 'Geniş Anlam' kapsamına sokar.

Anahtar Kavram

Kurumsal Yaklaşım: Dar ve Geniş Anlamda Kamu Giderleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 114Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre, kamu harcamalarının gerçekleştirilebilmesi için harcama yetkilisi tarafından kullanılan kaynağın mutlaka Bütçe Kanunu ile verilmiş bir ödeneğe ve yasal bir dayanağa sahip olması zorunluluğu, kamu giderlerinin aşağıdaki unsurlarından hangisi ile doğrudan ilgilidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hukuki unsur

Cevap

Kamu harcamalarının Bütçe Kanunu ile verilen bir ödeneğe ve yasal bir dayanağa dayanması zorunluluğu, giderlerin 'hukuki unsuru' kapsamında değerlendirilir.
Hukuki unsur, bir kamu giderinin yapılabilmesi için yasama organı tarafından Bütçe Kanunu ile verilmiş bir ödeneğin (harcama izninin) bulunmasını ve harcamanın yasal bir dayanağının olmasını şart koşar. 5018 sayılı Kanun'da belirtilen ödenek üstü harcama yapılamayacağı kuralı bu unsurun en temel göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel gerekliliği analiz edin.
Harcamanın Bütçe Kanunu ve ödenek gibi yasal düzenlemelere dayanması gerektiği görülmektedir.
Kamu giderlerinin meşruiyeti için yasama organından onay alma zorunluluğu incelenmelidir.
2
İlgili kavramı kamu maliyesi literatüründeki unsurlarla eşleştirin.
Yasal dayanak ve ödenek şartı, kamu giderlerinin hukuki niteliğini belirler.
Hukuki unsur, harcamanın 'kanunsuz gider olamaz' ilkesi gereği bir hukuki metne dayanmasıdır.

Anahtar Kavram

Hukuki Unsur ve Ödenek Zorunluluğu
Soru 115Soru →

Bir kamu idaresinin, teşkilat kanunu uyarınca yürütmekle görevli olduğu bir hizmete ilişkin harcama yapabilmesi için ilgili yılın bütçe kanununda ödenek ayrılmış olması şarttır. Teşkilat kanunundaki yetki, bütçe kanunu ile desteklenmediği sürece harcama yapılmasına imkan vermez.

Bu durum, kamu giderlerinin aşağıdaki unsurlarından hangisi ile doğrudan ilişkilidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hukuki unsur

Cevap

Kamu giderlerinin hukuki unsuru, bir harcamanın hem teşkilat kanunu gibi genel bir yasal dayanağa sahip olmasını hem de yıllık bütçe kanunu ile verilmiş bir ödeneğe dayanmasını gerektirir.
Hukuki unsur, kamu giderlerinin temelini oluşturan en önemli unsurlardan biridir. 50185018 sayılı Kanun ve Anayasa gereği, kamu giderleri kanunla belirlenmiş görevlerin yerine getirilmesi amacıyla yapılır ve bu harcamaların miktarı ile amacı bütçe kanunlarıyla sınırlanır. Teşkilat kanunundaki yetki tek başına yeterli olmayıp, harcama yapılabilmesi için bütçe kanunu ile verilen ödenek (yetki) şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcanacak kaynağın dayanağını belirleyin.
Soruda harcama yapılabilmesi için hem teşkilat kanununa hem de bütçe ödeneğine ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir.
Bu iki gereklilik, harcamanın yetkisini ve sınırlarını belirleyen yasal çerçevedir.
2
Yasal çerçeveyi kamu gideri unsurlarıyla eşleştirin.
Kanuni dayanak ve bütçe ödeneği zorunluluğu hukuki unsur kapsamındadır.
Hukuki unsur, devletin egemenlik gücüne dayanarak yaptığı harcamaların yasal meşruiyetini temsil eder.

Anahtar Kavram

Hukuki Unsur ve Bütçe Ödeneği İlişkisi

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun kapsamında harcama yetkilisinin görev ve sorumluluklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 116Soru →

Kamu ekonomisi ile özel sektör ekonomisinin işleyiş mantığı ve kaynak tahsis süreçleri birbirinden farklılık göstermektedir. Bu bağlamda, kamu giderleri ile özel giderlerin karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu giderlerinde harcamanın miktarını ve türünü siyasal karar alma mekanizması belirlerken; özel giderlerde harcama düzeyi piyasa fiyatları ve bireysel tercihler tarafından belirlenir.

Cevap

Kamu giderlerinde harcamanın miktarını ve bileşimini belirleyen temel unsur siyasal karar alma süreci (bütçe mekanizması) iken, özel giderlerde bu süreç piyasa mekanizması ve fiyat sistemi aracılığıyla gerçekleşir.
Kamu giderleri ile özel giderler arasındaki en temel fark, harcama kararının alınış biçimidir. Kamu kesiminde harcama miktarı ve hangi alanlara harcama yapılacağı siyasal bir süreç olan bütçe görüşmeleri ve oylamalarla belirlenirken; özel kesimde bu kararlar piyasadaki fiyat sinyalleri ve bireylerin kendi bütçeleri doğrultusundaki gönüllü tercihleri ile şekillenir.

Adım Adım Çözüm

1
Amaç Analizi
Kamu giderlerinin amacı toplumsal ihtiyaçları karşılamak (kamu yararı), özel giderlerin amacı bireysel tatmin veya kârdır.
İki kesimin varlık nedeni arasındaki temel farkı belirlemek için.
2
Karar Mekanizması Karşılaştırması
Kamu giderleri siyasal süreçle (parlamento, bütçe), özel giderler fiyat mekanizmasıyla (arz-talep) belirlenir.
Kaynakların nasıl tahsis edildiğini anlamak için.
3
Finansman ve Fayda İncelemesi
Kamu giderleri cebri (vergi), özel giderler iradi (piyasa alışverişi) finansmana dayanır.
Harcamaların hangi güç veya yöntemle yapıldığını netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Siyasal Karar Alma vs. Piyasa Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Kamu ve özel giderlerin finansmanındaki 'cebrilik' ve 'iradilik' farkını daha iyi kavramak için kamu gelirleri (vergi teorisi) konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 117Soru →

Kamu maliyesi literatüründe kamu giderleri; harcamayı gerçekleştiren birimin hukuki statüsü, bütçe türü ve kamu kesimi içindeki hiyerarşik konumu esas alınarak "dar" ve "geniş" anlamda tanımlanmaktadır.

Buna göre, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’ndaki kurumsal yapılanma esas alındığında, aşağıdakilerden hangisi "dar anlamda kamu gideri" kavramı içerisinde değerlendirilmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan harcamalar

Cevap

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan harcamalar dar anlamda kamu gideri kapsamı dışında kalmaktadır.
Dar anlamda kamu gideri, kurumsal olarak sadece 'Merkezi Yönetim' kapsamındaki birimlerin harcamalarını kapsar. 5018 sayılı Kanun'a göre Merkezi Yönetim; I sayılı cetvel (Genel Bütçe), II sayılı cetvel (Özel Bütçe) ve III sayılı cetvelden (Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar) oluşur. Sosyal Güvenlik Kurumu ise IV sayılı cetvelde yer alır ve genel yönetim bütçesi içinde olsa da merkezi yönetim dışındadır; dolayısıyla harcamaları geniş anlamda kamu gideri sayılır.

Adım Adım Çözüm

1
Dar anlamda kamu gideri tanımının belirlenmesi
Dar anlamda kamu gideri; sadece merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idarelerin (Genel Bütçeli İdareler, Özel Bütçeli İdareler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar) harcamalarını ifade eder.
Teorik çerçevede devletin çekirdek fonksiyonlarını yürüten yapıların harcamalarını sınırlandırmak için bu tanım kullanılır.
2
Seçeneklerdeki kurumların 5018 sayılı Kanun cetvellerine göre sınıflandırılması
Anayasa Mahkemesi ve Milli Savunma Bakanlığı (I sayılı), Karayolları Genel Müdürlüğü (II sayılı), Sermaye Piyasası Kurulu (III sayılı) cetvelde yer alırken; Sosyal Güvenlik Kurumu (IV sayılı) cetveldedir.
5018 sayılı Kanun, merkezi yönetim bütçesini ilk üç cetvel ile sınırlandırmıştır.
3
Geniş anlamda kamu gideri kapsamının kontrol edilmesi
Sosyal Güvenlik Kurumları, Mahalli İdareler, KİT'ler ve Fonlar, geniş anlamda kamu gideri kapsamına dahildir ancak dar kapsamda yer almazlar.
Bu kurumlar devletin genel bütçe disiplini dışında, kendi özel kanunları ve bütçeleri olan ancak kamu hizmeti sunan yapılardır.

Anahtar Kavram

Dar Anlamda Kamu Gideri (Merkezi Yönetim Kapsamı)

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun cetvellerini (I, II, III, IV) ve hangi kurumun hangi cetvelde olduğunu tekrar gözden geçirmek, dar/geniş kapsam sorularında hata payını minimize eder.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 118Soru →

Bir kamu idaresinde görevli mali kontrolör, kurumun yıl sonu mali raporlarını hazırlarken aşağıdaki harcama ve ödeme kalemlerini 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda yer alan 'kamu gideri' tanımı çerçevesinde değerlendirmektedir:

I. Devlet borçlarına ilişkin ödenen faizler
II. Borçlanma araçlarının iskontolu satışından kaynaklanan farklar
III. Borçlanma işlemlerine ilişkin komisyon ve benzeri genel giderler
IV. Kamu borç stokuna ait anapara geri ödemeleri

Buna göre, yukarıdaki kalemlerden hangileri 50185018 sayılı Kanun uyarınca 'kamu gideri' kapsamında yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, II ve III

Cevap

Kamu borçlarına ilişkin faizler, borçlanma araçlarının iskontolu satış farkları ve borçlanma genel giderleri (I, II ve III) kamu gideri kapsamında yer alır.
Doğru yanıt olan seçenek; faizleri, iskonto farklarını ve borçlanma genel giderlerini kapsayan öncüllerdir. 50185018 sayılı Kanun'un 33. maddesinde kamu gideri tanımlanırken borçlanmaya ilişkin bu üç unsur açıkça zikredilmiştir. Buna karşın, anapara geri ödemeleri bir finansman işlemi (yükümlülük azalışı) niteliğinde olduğundan ve devletin net malvarlığında (özkaynaklarında) bir azalış meydana getirmediğinden kamu gideri tanımı dışında tutulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
50185018 sayılı Kanun'un 33. maddesindeki 'kamu gideri' tanımı incelenmelidir.
Kanun; kamu giderini bütçe ödeneklerine dayanan, özkaynaklarda azalışa neden olan işlemler olarak tanımlar.
Yasal çerçevenin belirlenmesi için temel tanımdan hareket edilmelidir.
2
Tanım içerisinde yer alan spesifik borçlanma maliyetleri kontrol edilmelidir.
İç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri ve iskonto farklarının tanıma dahil olduğu görülür.
Bu kalemler, borçlanmanın finansal maliyetleri olarak net malvarlığını azaltan unsurlardır.
3
Borç anapara ödemelerinin mahiyeti analiz edilmelidir.
Anapara ödemesi bir varlık (nakit) azalışı karşılığında bir yükümlülük (borç) azalışıdır; dolayısıyla özkaynaklarda net bir değişim yaratmaz.
Muhasebe ilkeleri ve 5018 sayılı Kanun uyarınca anapara ödemeleri bir finansman işlemidir, gider değildir.

Anahtar Kavram

50185018 sayılı Kanun'a göre kamu gideri, devletin net malvarlığında azalışa neden olan ve kanuni dayanağı olan işlemleri kapsar; borç faizi giderken, anapara itfası gider değildir.

İpuçları

1
50185018 sayılı Kanun'un kamu gideri tanımında 'net malvarlığında azalış' kriterine odaklanın.
2
Borçlanma ile ilgili ödemelerde faiz ve anapara ayrımı, gider tanımı açısından kritiktir.

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki 'kamu geliri' tanımı ile gider tanımı arasındaki asimetriyi (özkaynak artışı vs. azalışı) incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 119Soru →

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre, aşağıdakilerden hangisi "kamu gideri" tanımı içerisinde açıkça sayılan unsurlardan biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar

Cevap

Borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar
Borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, 50185018 sayılı Kanun'un 3. maddesinde kamu gideri tanımı içinde açıkça belirtilen yedi temel unsurdan biridir. Bu farklar, devletin borçlanma maliyetinin bir parçası olarak bütçeye gider kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
50185018 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki tanımın hatırlanması
Kanuna göre kamu gideri; mal ve hizmet bedelleri, faizler, borçlanma giderleri, iskonto farkları ve transferler gibi unsurları içerir.
Yasal tanımın sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki unsurların gider ve finansman ayrımına göre değerlendirilmesi
Anapara itfası gibi finansman kalemleri ile bütçe gelirlerinin elenmesi.
Nakit çıkışının her zaman bir kamu gideri olmadığını anlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

50185018 Sayılı Kanun Kapsamında Kamu Gideri Tanımı

Daha Fazla Pratik

Kanun'daki tanımda yer alan 'ekonomik, mali ve sosyal transferler' ayrımına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 120Soru →

Kamu kesiminin ekonomideki toplam ağırlığını belirlemek amacıyla; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idarelere ek olarak yerel yönetimlerin, sosyal güvenlik kurumlarının ve Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) yaptığı harcamaların tamamını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geniş anlamda kamu gideri

Cevap

Geniş anlamda kamu gideri kavramı, merkezi yönetimin yanı sıra yerel yönetimler, SGK ve KİT'leri de kapsadığı için doğru cevaptır.
Geniş anlamda kamu gideri, kamu kesiminin ekonomik hayattaki toplam faaliyet hacmini ölçmek için kullanılan en kapsayıcı terimdir. Bu kapsamda merkezi devlet teşkilatı ile birlikte; yerel yönetimler, sosyal güvenlik kuruluşları, döner sermayeli işletmeler ve devletin ticari nitelikteki kuruluşları olan KİT'ler yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamayı gerçekleştiren kurumların niteliğini analiz etmek.
Soruda merkezi yönetime ek olarak yerel yönetimler (belediyeler vb.), sosyal güvenlik kurumları ve KİT'lerin harcamalarının dahil edildiği belirtilmiştir.
Kurumsal yaklaşım uyarınca yapılan ayrımda, harcamayı yapan kurumun kapsamı tanımı belirler.
2
Kapsam düzeyini 'dar' ve 'geniş' ayrımına göre değerlendirmek.
Tüm kamu sektörünü (genel devlet + kamu teşebbüsleri) içine alan kavram 'geniş anlamda kamu gideri'dir.
Dar anlam sadece merkezi otoriteyi odak noktasına alırken, geniş anlam devletin ekonomik faaliyet yürüten tüm birimlerini kapsar.

Anahtar Kavram

Geniş anlamda kamu gideri, merkezi yönetim (dar anlam) ile birlikte mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları, döner sermayeler ve Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) harcamalarının toplamıdır.

Daha Fazla Pratik

5018 sayılı Kanun'un kapsamındaki kamu gideri tanımı ile literatürdeki 'geniş anlamda kamu gideri' tanımı arasındaki farkları inceleyiniz (KİT farkı).
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 6 / 7Sonraki
Kamu Giderleri Kavramı ve Özellikleri Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 6 | Examkin