Kamu Giderlerinin Sınıflandırılması
233 soru
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile birlikte uygulanmaya başlanan Analitik Bütçe Sisteminin en önemli yeniliklerinden biri, harcamaların devletin üstlendiği görevlere göre gruplandırılmasıdır.
Buna göre, Analitik Bütçe Sisteminde yer alan işlevsel (fonksiyonel) sınıflandırmaya ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Bir ülkenin mali idaresi tarafından hazırlanan bütçe gerçekleşme raporunda, 'Devletin ulusal ekonomi içindeki mal ve hizmet havuzunu doğrudan daraltmayan, yalnızca önceden toplanmış olan satın alma gücünün farklı sosyal kesimler veya alacaklılar arasında el değiştirmesini sağlayan harcama kalemlerinin, toplam bütçe harcamaları içindeki payının giderek arttığı' tespitine yer verilmiştir.
Rozenberg'in kamu giderleri sınıflandırması dikkate alındığında, raporda artış eğiliminde olduğu belirtilen bu harcama türüne aşağıdakilerden hangisi örnek oluşturur?
Sosyal Hizmetler Başkanlığı, dezavantajlı bölgelere yönelik hazırladığı destek programında iki farklı mali müdahale aracını uygulamaya koymuştur. Birinci müdahale aracı olarak, yoksulluk sınırının altındaki hanelere kış aylarında yakacak ihtiyaçlarını karşılamaları için düzenli nakdi yardım yapılmıştır. İkinci müdahale aracı olarak ise, bu bölgelerdeki ulaşım altyapısını güçlendirmek amacıyla yeni bağlantı yolları inşa ettirilmiş ve yüklenici firmalara hakediş ödemeleri gerçekleştirilmiştir.
A. C. Pigou'nun geliştirdiği kamu harcamaları sınıflandırması temel alındığında, bu programdaki harcamaların niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir ülkenin parlamento bütçe komisyonunda, bütçe ödenekleri içinde payı giderek artan "iç borç faiz ödemeleri" ile inşasına yeni başlanan "hızlı tren hattı" projesi maliyetlerinin ekonomideki işlevleri üzerine bir değerlendirme yapılmaktadır.
A.C. Pigou'nun harcama sınıflandırması dikkate alındığında, bu iki harcama kaleminin niteliği ve sınıflandırmada kullanılan temel ayrım kriteri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde uygulanan Analitik Bütçe Sınıflandırması içerisinde yer alan kurumsal (idari) sınıflandırma, kamu harcamalarının yönetiminde yetki ve sorumluluğun belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu sınıflandırma yapısının özellikleri ve işleyişi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir açıklamadır?
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na tabi bir genel bütçeli idare, hizmet kapasitesini genişletmek amacıyla mülkiyetine geçirmek üzere, ekonomik ömrü bir yıldan uzun olan ve bütçe kanunu ile belirlenen asgari değeri aşan yeni iş makineleri satın almıştır.
Analitik Bütçe Sınıflandırması sistematiğine göre, söz konusu harcamanın kaydedilmesi gereken 'sınıflandırma boyutu' ve bu boyutun 'birinci düzey kodu' aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu sistematiğine ve Analitik Bütçe Sınıflandırmasına göre kamu harcamaları; ekonomik, işlevsel ve kurumsal açılardan tasnif edilmektedir.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), faaliyet kapasitesini artırmak amacıyla yeni bir bölgesel lojistik merkezi projesini hayata geçirmiştir. Bu proje ve merkezin faaliyete geçmesi aşamasında kuruma ait bütçeden çeşitli harcamalar gerçekleştirilmiştir.
Buna göre, söz konusu merkez için yapılan aşağıdaki harcamalardan hangisi ekonomik sınıflandırma sisteminde "yatırım (sermaye) gideri" niteliği taşımaktadır?
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında uygulanan Analitik Bütçe Sisteminde devlet faaliyetlerinin ölçülebilirliğini ve uluslararası karşılaştırılabilirliğini (COFOG standartları) sağlamak amacıyla "İşlevsel (Fonksiyonel) Sınıflandırma" kullanılmaktadır.
Bu sınıflandırma boyutu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A ve B ülkelerinin toplam kamu harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranları eşit olmasına rağmen, A ülkesinde devletin ulusal ekonomi içindeki mal ve hizmet havuzunu B ülkesine kıyasla daha fazla daralttığı tespit edilmiştir. Rozenberg'in geliştirdiği analitik yaklaşıma göre yapılan incelemede, B ülkesinin bütçesinde 'gerçek olmayan (transfer) giderlerin' oldukça yüksek bir paya sahip olduğu ve devletin doğrudan üretim faktörü kullanmak yerine sadece satın alma gücünün el değiştirmesine aracılık ettiği görülmüştür. Buna göre, B ülkesinin bütçesinde geniş yer tutan bu harcama kalemi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Analitik Bütçe Sisteminde kamu harcamaları; karar alıcılara, araştırmacılara ve uluslararası kuruluşlara farklı açılardan analiz imkânı sunabilmek amacıyla çok boyutlu bir yapıda tasnif edilmektedir. Bu boyutlardan biri olan işlevsel (fonksiyonel) sınıflandırma, uluslararası düzeyde kabul gören Devlet Fonksiyonları Sınıflandırması (COFOG) standartlarına dayanmaktadır.
Buna göre, işlevsel sınıflandırma boyutunun bütçe sistemine entegre edilmesindeki temel ölçüt ve güdülen asıl amaç aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
Orman Genel Müdürlüğü, yangınlarla daha etkin mücadele edebilmek amacıyla bütçesinden çeşitli harcamalar gerçekleştirmektedir. Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında, yapılan bir harcamanın mahiyeti ve devletin varlık stokunda yarattığı fiziksel artış temel belirleyici kriterlerdendir.
Buna göre, Orman Genel Müdürlüğünün gerçekleştirdiği aşağıdaki harcamalardan hangisi ekonomik sınıflandırma sisteminde "yatırım (sermaye) gideri" olarak kaydedilmelidir?
Kamu harcamalarını, devletin mutlak surette yerine getirmesi gereken "zorunlu harcamalar" (necessary) ve devletin kendi takdirine bağlı olarak gerçekleştirdiği "isteğe bağlı harcamalar" (faculty) şeklinde bir ayrıma tabi tutan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Analitik Bütçe Sınıflandırması'nın (ABS) ekonomik boyutuna ait bazı harcama kalemleri ve bu kalemlerin izlendiği birinci düzey kodlar aşağıda verilmiştir:
| Harcama Kalemi | Birinci Düzey Ekonomik Kod |
|---|---|
| Devletin iç ve dış borçları için ödediği tutarlar | |
| Kamu kurumlarının hanehalklarına yaptığı karşılıksız ödemeler | |
| Kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere alınan tüketim malları | |
| Devletin geri almak üzere diğer kurumlara sağladığı nakdi imkanlar |
Buna göre, tablodaki '' yerine getirilmesi gereken ekonomik kod aşağıdakilerden hangisidir?
Sağlık Bakanlığı'nın mali yıl içerisinde gerçekleştirdiği bazı harcama işlemleri aşağıda verilmiştir:
I. Yeni bir ihtisas hastanesinin inşası için yüklenici firmaya yapılan hak ediş ödemeleri
II. Hastanelerin günlük işleyişinde ihtiyaç duyulan tıbbi sarf malzemeleri ile ilaçların satın alınması
III. Kamu sağlık tesislerinde görevli kadrolu hekim ve hemşirelere ödenen aylık maaşlar
IV. Sosyal güvencesi bulunmayan vatandaşların genel sağlık sigortası primlerinin bütçeden karşılanması
Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırması dikkate alındığında, yukarıdaki harcama işlemlerinden hangileri 'cari giderler' kapsamında yer alır?
Maliye literatüründe kamu harcamalarının bilimsel tasnifine yönelik geliştirilen yaklaşımlar; harcamanın hukuki zorunluluğu, piyasa karşılığı ( ) veya sağladığı faydanın niteliği gibi farklı ölçütleri esas almaktadır.
Buna göre; kamu harcamalarını devletin varlığını sürdürebilmesi için "kaçınılmaz" olup olmamasına göre "zorunlu" () ve "isteğe bağlı" () olarak ayıran iktisatçı ile harcamanın karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet alınıp alınmadığına göre "satın alma" ve "hibeler" ayrımını yapan iktisatçı sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Kamu maliyesinde harcamalar; hukuki sınıflandırmaya göre 'olağan' ve 'olağanüstü' giderler olarak ayrılırken, ekonomik sınıflandırmaya göre 'cari', 'yatırım' ve 'transfer' harcamaları olarak tasnif edilmektedir. Hukuki sınıflandırmada harcamanın bütçedeki öngörülebilirliği ve düzenliliği (tekerrürü) esas alınırken, ekonomik sınıflandırmada harcamanın fayda süresi, doğrudan bir mal veya hizmet karşılığı içerip içermediği ve üretim kapasitesi üzerindeki etkileri dikkate alınır.
Buna göre, aşağıdaki harcama kalemlerinden hangisi hukuki sınıflandırma bakımından 'olağanüstü gider' niteliği taşımasına rağmen, ekonomik sınıflandırma bakımından 'cari gider' kapsamında yer alır?
A.C. Pigou tarafından yapılan kamu giderleri sınıflandırmasında temel ayrım; devletin yaptığı harcama karşılığında piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet çekip çekmemesi ve bu yolla satın alma gücünün toplumun bir kesiminden diğerine aktarılıp aktarılmadığı üzerinedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde Pigou'nun 'verimli' (gerçek) ve 'verimsiz' (transfer) gider ayrımına dair akademik açıdan doğru bir eşleştirme ve gerekçe sunulmuştur?
Sosyal Hizmetler Müdürlüğünde görevli bir harcama yetkilisi, kurum bütçesinden gerçekleştirilecek ödemeleri analitik bütçe sisteminin ekonomik sınıflandırma ilkelerine göre tasnif etmektedir.
Buna göre, harcama yetkilisinin aşağıdaki ödemelerden hangisini devletin milli gelir muhasebesi anlamında doğrudan bir mal veya hizmet satın alımı yapmadığı 'transfer harcaması' tertibinden gerçekleştirmesi gerekir?
Türkiye'de kamu harcamalarının izlenmesinde kullanılan Analitik Bütçe Sistemi () içerisinde yer alan aşağıdaki harcama örnekleri incelendiğinde:
| Harcama Örneği | Harcamayı Yapan İdare |
|---|---|
| Bir üniversitedeki tıp eğitimi harcamaları | Üniversitesi |
| Mesleki eğitim kursu giderleri | Tarım ve Orman Bakanlığı |
| İlk ve orta öğretim kurumlarının onarım giderleri | Millî Eğitim Bakanlığı |
Bu harcamaların tamamının, idari birimlerin farklılığına bakılmaksızın devletin sunduğu 'Eğitim Hizmetleri' amacına yönelik olduğunu ve uluslararası () düzeyde kıyaslanabilirliğini sağlayan sınıflandırma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırması, harcamaların milli gelir ve ekonomi üzerindeki etkilerini analiz etmek amacıyla kullanılan temel bir yöntemdir. Bu sınıflandırma içerisinde yer alan 'cari giderler', kamu hizmetlerinin üretilmesi ve bu hizmetlerin sürdürülebilirliği için yapılan, faydası genellikle yapıldığı mali yıl ile sınırlı olan ve devletin sermaye stokunda doğrudan bir artış yaratmayan harcamaları kapsamaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında 'cari giderler' kalemi içerisinde yer alan bir harcama örneğidir?