Soru

Zorluk: Çok zorİhraç Kayıtlı Alış ve Satış İşlemleri

(S) Seramik Üretim İşletmesi, Nisan 2026 döneminde bir dış ticaret firmasına ihraç edilmek kaydıyla 3.000.0003.000.000 TL tutarında mamul teslim etmiştir (KDV oranı %2020). İşletmenin ilgili döneme ait diğer KDV bilgileri şu şekildedir:

KDV İşlem TürüTutarı (TL)
Yurtiçi Satışlar Hesaplanan KDV250.000250.000
İndirilecek KDV400.000400.000

İhracatın yasal süresi içinde gerçekleştiği ve gerekli belgelerin vergi dairesine ibraz edildiği varsayıldığında, işletmenin yapması gereken terkin ve iade kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. "392 Diğer KDV" hesabı 450.000450.000 TL borçlu, "136 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabı 150.000150.000 TL borçlu; "192 Diğer KDV" hesabı 600.000600.000 TL alacaklıCevap
  2. B
    "392 Diğer KDV" hesabı 600.000600.000 TL borçlu; "192 Diğer KDV" hesabı 600.000600.000 TL alacaklı
  3. C
    "136 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabı 600.000600.000 TL borçlu; "192 Diğer KDV" hesabı 600.000600.000 TL alacaklı
  4. D
    "392 Diğer KDV" hesabı 250.000250.000 TL borçlu, "136 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabı 350.000350.000 TL borçlu; "192 Diğer KDV" hesabı 600.000600.000 TL alacaklı
  5. E
    "192 Diğer KDV" hesabı 600.000600.000 TL borçlu; "392 Diğer KDV" hesabı 450.000450.000 TL alacaklı, "136 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabı 150.000150.000 TL alacaklı

Cevap

İlgili dönemde ödenecek KDV tutarı olan 450.000450.000 TL kadar tecil (392 borçlu) ve kalan 150.000150.000 TL kadar iade (136 borçlu) kaydı yapılmalıdır.
İşletmenin ihraç kayıtlı teslimi üzerinden hesaplanan vergi 600.000600.000 TL olmasına rağmen, dönem sonu KDV mahsubu yapıldığında tecil öncesi ödenecek KDV tutarı 450.000450.000 TL olarak hesaplanmıştır. Bu durumda yasal olarak sadece 450.000450.000 TL tecil edilebilir (392 nolu hesapta izlenir). Geriye kalan 150.000150.000 TL ise iade edilecek KDV niteliğindedir. İhracat gerçekleştiğinde, tecil edilen tutar terkin edilirken (392 borçlu), iade tutarı alacak olarak kaydedilir (136 borçlu) ve geçici hesap (192) kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
İhraç kayıtlı teslimden doğan KDV tutarını hesaplayınız.
3.000.000×0,20=600.0003.000.000 \times 0,20 = 600.000 TL.
Tecil edilebilir KDV sınırını belirlemek için satış üzerindeki vergi hesaplanmalıdır.
2
İşletmenin toplam Hesaplanan KDV tutarını bulunuz.
250.000250.000 (Yurtiçi) + 600.000600.000 (İhraç Kayıtlı) = 850.000850.000 TL.
KDV beyannamesindeki toplam vergi yükümlülüğünü belirlemek için gereklidir.
3
Tecil öncesi ödenecek KDV tutarını (KDV pozisyonunu) hesaplayınız.
850.000850.000 (Toplam Hesaplanan) - 400.000400.000 (İndirilecek) = 450.000450.000 TL.
Bu tutar, ihraç kayıtlı satış olmasaydı devlete ödenecek olan tutardır ve tecil edilebilecek maksimum miktarı gösterir.
4
Tecil (Terkin) ve İade tutarlarını ayrıştırınız.
Tecil edilecek KDV: 450.000450.000 TL; İade edilecek KDV: 600.000450.000=150.000600.000 - 450.000 = 150.000 TL.
KDV Kanunu Madde 11/1-c uyarınca, ödenecek KDV'yi aşan kısım iade edilir.
5
İhracat sonrası yapılacak terkin ve iade kaydını oluşturunuz.
392 Borçlu (450.000450.000), 136 Borçlu (150.000150.000), 192 Alacaklı (600.000600.000).
İhracat gerçekleştiğinde tecil edilen vergi terkin edilir ve iade alacağı kesinleşir.

Anahtar Kavram

Tecil-Terkin Sistemi (KDV 11/1-c)

İpuçları

1
İhraç kayıtlı satışlarda tecil edilecek tutar, o dönemde beyannamede çıkan 'Ödenecek KDV' tutarı ile sınırlıdır.
2
Önce tüm hesaplanan KDV'leri toplayıp indirilecek KDV'den çıkarın; eğer sonuç ihraç kayıtlı KDV'den küçükse aradaki fark iade edilir.
3
Toplam Hesaplanan KDV 850.000850.000 TL'dir. İndirilecek KDV düştüğünde kalan 450.000450.000 TL tecil limitinizdir.

Daha Fazla Pratik

İhracatın 3 aylık süreden sonra, ancak ek süre almadan gerçekleşmesi durumunda yapılacak gecikme zammı kaydı üzerine çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Pratik bir kontrol: (İhraç Kayıtlı KDV) - (Tecil Öncesi Ödenecek KDV) = İade Edilecek KDV. Eğer fark pozitifse iade doğar, negatifse tamamı tecil edilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla