Soru

Zorluk: Çok zorİhraç Kayıtlı Alış ve Satış İşlemleri

(A) İmalatçı İşletmesi, (B) Dış Ticaret İşletmesine ihraç kaydıyla 500.000500.000 TL + %2020 KDV tutarında mal teslim etmiş ve ilgili döneme ait KDV beyannamesinde 100.000100.000 TL KDV tecil edilmiştir. İhracatçı firma, yasal süresi içinde malların sadece 350.000350.000 TL’lik kısmını ihraç edebilmiş, kalan 150.000150.000 TL’lik kısım için ihracat gerçekleşmemiştir. Vergi dairesi, süresinde gerçekleşmeyen ihracat kısmına isabet eden KDV tutarını ve bu tutar üzerinden hesaplanan 12.00012.000 TL gecikme zammını imalatçı işletmeden tahsil etmiştir. İmalatçı işletme, ödediği KDV tutarını ihracatçı firmadan tahsil etmiş, ancak gecikme zammı işletme üzerinde kalmıştır.

Buna göre, imalatçı işletmenin ihracatın gerçekleşmeyen kısmına ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 120 ALICILAR 30.000 / 689 DİĞER OLAĞANÜSTÜ GİDER VE ZARARLAR 12.000 / 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 42.000Cevap
  2. B
    120 ALICILAR 30.000 / 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 12.000 / 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 42.000
  3. C
    191 İNDİRİLECEK KDV 30.000 / 689 DİĞER OLAĞANÜSTÜ GİDER VE ZARARLAR 12.000 / 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 42.000
  4. D
    120 ALICILAR 70.000 / 689 DİĞER OLAĞANÜSTÜ GİDER VE ZARARLAR 28.000 / 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 98.000
  5. E
    120 ALICILAR 30.000 / 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 30.000

Cevap

İmalatçı işletme, gerçekleşmeyen ihracata isabet eden 30.000 TL KDV tutarını 120 Alıcılar hesabında borçlandırırken, 12.000 TL gecikme zammını 689 Diğer Olağanüstü Gider ve Zararlar hesabına borç kaydetmeli ve toplam 42.000 TL'yi 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabında alacaklandırmalıdır.
Doğru yevmiye kaydı, ihracatın gerçekleşmeyen %30'luk kısmına ait KDV'nin (30.00030.000 TL) ihracatçıdan (alıcıdan) talep edileceğini ve devlet tarafından tahsil edilen gecikme zammının (12.00012.000 TL) işletme için bir gider/zarar olduğunu yansıtmalıdır. Bu durumda 120 Alıcılar ve 689 hesaplar borçlandırılırken, vergi dairesine olan toplam borç 360 hesapta gösterilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İhracatın gerçekleşmeyen kısmının tutarını belirle.
İhracatın gerçekleşmeyen kısmı 150.000150.000 TL'dir.
Toplam 500.000500.000 TL'lik teslimin 350.000350.000 TL'si ihraç edilmiş, kalan 150.000150.000 TL süresi içinde ihraç edilememiştir.
2
Gerçekleşmeyen kısma isabet eden KDV tutarını hesapla.
150.000×0,20=30.000150.000 \times 0,20 = 30.000 TL.
Tecil edilen KDV'nin ihracatı gerçekleşmeyen kısma isabet eden tutarı vergi dairesine ödenmek zorundadır.
3
Gecikme zammının muhasebe karakterini belirle.
12.000 TL tutarındaki gecikme zammı Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak 689 hesabına kaydedilir.
Vergi ziyaı cezası ve gecikme zammı gibi unsurlar ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilemez.
4
İmalatçının alacak ve borç ilişkisini kur.
120 Alıcılar (Borç: 30.00030.000), 689 (Borç: 12.00012.000), 360 (Alacak: 42.00042.000).
İmalatçı KDV'yi ihracatçıdan geri alırken gecikme zammını kendi üstlenir; vergi dairesine karşı ise her ikisinden sorumludur.

Anahtar Kavram

İhraç kayıtlı satışlarda (KDV Kanunu Madde 11/1-c), ihracatın yasal süresi (3 ay) içinde gerçekleşmemesi durumunda tecil edilen vergi, gecikme zammıyla birlikte imalatçıdan tahsil edilir.

İpuçları

1
İhracatın gerçekleşmeyen kısmının oranını ve bu orana isabet eden KDV tutarını hesaplayarak başlayın.
2
Vergi dairesine ödenen gecikme zammının muhasebede 'Kanunen Kabul Edilmeyen Gider' olarak hangi hesapta izlendiğini hatırlayın.
3
İmalatçının ihracatçıdan KDV'yi talep etmesi alacak doğururken, gecikme zammının işletme üzerinde kalması bir gider borcu oluşturur.

Daha Fazla Pratik

İhraç kayıtlı teslimlerde ihracatın süresinde gerçekleşmesi durumunda yapılacak 'Tecil-Terkin' (392/192) mahsup kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla