Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla portföyünde bulunan menkul kıymetlere ilişkin envanter bilgileri şu şekildedir:

* Geçici yatırım amacıyla tanesi 8080 TL'den satın alınan 1.0001.000 adet hisse senedinin borsa rayici 7575 TL olarak tespit edilmiştir. Alış sırasında ödenen 2.0002.000 TL komisyon tutarı, muhasebe kaydı sırasında hatalı bir şekilde hisse senetlerinin maliyetine eklenmiştir.
* 01.11.202501.11 .2025 tarihinde satın alınan 100.000100.000 TL nominal değerli, yıllık %24\%24 faiz getirili devlet tahvillerinin faiz ödemesi kupon vadesi sonunda (01.11.202601.11 .2026) tahsil edilecektir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu ayarlama kayıtlarında "Karşılık Giderleri" ve "Faiz Gelirleri" hesaplarına kaydedilmesi gereken tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Karşılık Giderleri: 5.0005.000 TL; Faiz Gelirleri: 4.0004.000 TLCevap
  2. B
    Karşılık Giderleri: 7.0007.000 TL; Faiz Gelirleri: 4.0004.000 TL
  3. C
    Karşılık Giderleri: 5.0005.000 TL; Faiz Gelirleri: 00 TL
  4. D
    Karşılık Giderleri: 5.0005.000 TL; Faiz Gelirleri: 24.00024.000 TL
  5. E
    Karşılık Giderleri: 00 TL; Faiz Gelirleri: 4.0004.000 TL

Cevap

Karşılık Giderleri için 5.0005.000 TL, Faiz Gelirleri için 4.0004.000 TL tutarında kayıt yapılmalıdır.
Doğru cevap, hisse senetleri için komisyon hariç maliyet üzerinden (80.00080.000 TL) piyasa değeri ile fark olan 5.0005.000 TL'lik karşılık giderini ve tahviller için Kasım-Aralık dönemine ait 4.0004.000 TL'lik faiz gelirini yansıtan seçenektir. Komisyonlar maliyete eklenmediği için baz alınan maliyet bedeli doğru hesaplanmış ve dönemsellik ilkesi uyarınca tahakkuk kaydı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senedi maliyetini düzeltme
Gerçek Maliyet: 1.000×80=80.0001.000 \times 80 = 80.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı ve VUK uyarınca menkul kıymet alım komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan '653 Komisyon Giderleri' hesabına kaydedilir.
2
Hisse senedi değer düşüklüğü karşılığını hesaplama
Karşılık Tutarı: 80.000(1.000×75)=5.00080.000 - (1.000 \times 75) = 5.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, borsa rayici maliyet bedelinin altına düşen hisse senetleri için aradaki fark kadar karşılık ayrılır (654 Karşılık Giderleri / 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı).
3
Tahvil faiz tahakkukunu hesaplama
100.000×%24×(2/12)=4.000100.000 \times \%24 \times (2/12) = 4.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği, Kasım ve Aralık aylarına ait 2 aylık faiz geliri, tahsilat henüz yapılmasa da dönemin geliri olarak kaydedilmelidir (181 Gelir Tahakkukları / 642 Faiz Gelirleri).

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin değerlemesinde komisyonların maliyete eklenmemesi, ihtiyatlılık gereği karşılık ayrılması ve dönemsellik gereği faiz tahakkuku yapılması esastır.
Bu soruyu puanla