Soru

Zorluk: ZorMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri ve dönem sonu envanter bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kodu ve AdıBorç Bakiyesi
110 Hisse Senetleri125.000125.000 TL
111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları100.000100.000 TL

Envanter Bilgileri:
- Hisse senetlerinin alımı sırasında ödenen 5.0005.000 TL tutarındaki komisyonun yanlışlıkla maliyet bedeline eklendiği saptanmıştır. Dönem sonunda bu hisse senetlerinin borsa rayici 123.000123.000 TL olarak tespit edilmiştir.
- Tahviller yıllık %36 faizli olup 1 Kasım 2025 tarihinde ihraç edilmiş ve aynı tarihte işletme tarafından satın alınmıştır. Tahvillerin borsa rayici bulunmamaktadır.

Buna göre, işletmenin yıl sonu envanter ve değerleme işlemleri sonucunda dönem kârı veya zararı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 1.0001.000 TL kâr artışıCevap
  2. B
    4.0004.000 TL kâr artışı
  3. C
    6.0006.000 TL kâr artışı
  4. D
    5.0005.000 TL kâr azalışı
  5. E
    1.0001.000 TL kâr azalışı

Cevap

İşletmenin envanter işlemleri sonucunda kârı 1.0001.000 TL artacaktır.
Hisse senetlerinin kayıtlı değerinden (125.000125.000 TL) yanlış eklenen komisyon (5.0005.000 TL) düşülerek gerçek maliyet bedeli 120.000120.000 TL olarak bulunur. Bu düzeltme dönem kârını 5.0005.000 TL azaltır. Borsa değeri (123.000123.000 TL) maliyetten yüksek olduğu için değer düşüklüğü karşılığı ayrılmaz. Diğer yandan tahviller için Kasım ve Aralık aylarına ait işlemiş faiz tutarı (100.000×0,36×2/12=6.000100.000 \times 0,36 \times 2/12 = 6.000 TL) faiz geliri olarak kaydedilir. Bu iki işlemin net sonucu kârın 1.0001.000 TL artmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senedi maliyet bedelindeki hatanın düzeltilmesi
5.0005.000 TL Komisyon Gideri kaydedilir; maliyet bedeli 125.0005.000=120.000125.000 - 5.000 = 120.000 TL'ye düşer.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.
2
Hisse senetlerinin değerlemesi
120.000120.000 TL (Gerçek Maliyet) < 123.000123.000 TL (Borsa Rayici) olduğu için değer düşüklüğü yoktur, karşılık ayrılmaz.
İhtiyatlılık kavramı gereği, menkul kıymetlerin borsa değeri maliyetin üzerine çıksa dahi kâr kaydı yapılmaz; ancak maliyetin altına düşerse karşılık ayrılır.
3
Tahvil faiz gelirinin tahakkuku
100.000×0,36×(2/12)=6.000100.000 \times 0,36 \times (2 / 12) = 6.000 TL Faiz Geliri tahakkuk ettirilir.
Dönemsellik kavramı uyarınca, cari döneme ait olan 2 aylık (Kasım-Aralık) faiz tutarı henüz tahsil edilmese de gelir kaydedilmelidir.
4
Net kâr/zarar etkisinin belirlenmesi
6.0006.000 TL (Gelir) - 5.0005.000 TL (Gider) = +1.000+1.000 TL (Net kâr artışı).
Gelir ve gider unsurlarının net farkı dönem sonucunu belirler.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin dönem sonu değerlemesi; maliyet bedeli düzeltmesi, değer düşüklüğü karşılığı ve faiz tahakkuk işlemlerini kapsayan bütüncül bir süreçtir.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymet satış kârı veya zararının hesaplanmasında maliyet bedelinin doğru tespit edilmesinin önemini pekiştiren sorular çözülebilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla