Soru

Zorluk: ZorMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında yer alan menkul kıymetlere ilişkin bazı hesap bakiyeleri ve envanter bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kodu ve AdıBorç Bakiyesi
110 Hisse Senetleri150.000150.000 TL
112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları400.000400.000 TL

Envanter Bilgileri:
- Hisse senetleri hesabındaki tutarın 10.00010.000 TL'si, alım sırasında ödenen ve yanlışlıkla hisse senetlerinin maliyetine dahil edilen komisyon giderlerinden oluşmaktadır. Hisselerin dönem sonu borsa rayici 144.000144.000 TL olarak tespit edilmiştir.
- Tahviller 01.10.202501.10.2025 tarihinde nominal değeri üzerinden satın alınmış olup yıllık faiz oranı %18\%18'dir. Faiz ödemeleri her yılın Ekim ayında yapılmaktadır.

Bu verilere göre, dönem sonu envanter ve değerleme işlemleri sonucunda işletmenin dönem kârı üzerindeki net etki aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 8.0008.000 TL artışCevap
  2. B
    12.00012.000 TL artış
  3. C
    18.00018.000 TL artış
  4. D
    2.0002.000 TL artış
  5. E
    10.00010.000 TL azalış

Cevap

Dönem kârı üzerinde 8.0008.000 TL'lik bir artış meydana gelir.
İşletmenin kârı üzerinde iki ana unsur etkilidir. Birincisi, hisse senetlerinin maliyetinden çıkarılması gereken 10.00010.000 TL'lik komisyonun gider olarak kaydedilmesidir (10.000-10.000 TL). İkincisi, tahvillerin Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ait birikmiş faizinin dönem geliri olarak kaydedilmesidir (+18.000+18.000 TL). Hisse senetlerinin düzeltilmiş maliyeti 140.000140.000 TL olup piyasa değeri olan 144.000144.000 TL'den düşük olduğu için herhangi bir değer düşüklüğü karşılığı ayrılmaz. Neticede kâr üzerindeki etki 18.00010.000=8.00018.000 - 10.000 = 8.000 TL artış yönündedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senetlerine ilişkin hatalı komisyon kaydının düzeltilmesi
10.00010.000 TL Komisyon Gideri kaydedilir ve Hisse Senetleri maliyeti 140.000140.000 TL'ye düşürülür.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım giderleri maliyete eklenmeyip doğrudan 653 Komisyon Giderleri hesabına borç kaydedilmelidir.
2
Hisse senetlerinin değerlemesi
Değer artış kaydı yapılmaz (etki 0 TL).
Düzeltilmiş alış maliyeti (140.000140.000 TL), borsa rayicinden (144.000144.000 TL) düşüktür. İhtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda menkul kıymetlerdeki değer artışları realize edilmedikçe kaydedilmez.
3
Tahvil faiz gelirinin tahakkuk ettirilmesi
400.000×0,18×(3/12)=18.000400.000 \times 0,18 \times (3/12) = 18.000 TL Faiz Geliri kaydedilir.
Dönemsellik kavramı gereği, Ekim, Kasım ve Aralık aylarına isabet eden faiz tutarı dönem sonunda gelirlere dahil edilmelidir.
4
Net kâr etkisinin hesaplanması
10.000-10.000 (Gider) +18.000+ 18.000 (Gelir) = +8.000+8.000 TL.
Dönem içindeki tüm gelir ve giderlerin net toplamı dönem kârını belirler.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerde maliyet düzeltmesi ve kıst faiz tahakkuku

İpuçları

1
Menkul kıymet alım komisyonlarının maliyete mi yoksa gidere mi yazılması gerektiğini hatırlayın.
2
Hisse senetlerinin maliyetini düzelttikten sonra borsa rayici ile karşılaştırın; ihtiyatlılık kavramını unutmayın.
3
Tahvil faizini hesaplarken sadece satın alma tarihinden yıl sonuna kadar geçen süreyi dikkate alın (33 ay).

Daha Fazla Pratik

İştiraklerin değerlemesi ile geçici yatırım amaçlı hisse senetlerinin değerlemesi arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla