Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin geçici yatırım amacıyla portföyünde bulunan XX işletmesine ait hisse senetlerinin maliyet bedeli 200.000200.000 TL'dir. Bu hisse senetleri için önceki dönem sonunda 15.00015.000 TL değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır. Cari dönem sonunda yapılan envanter işlemlerinde, söz konusu hisse senetlerinin borsa rayicinin 175.000175.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, ihtiyatlılık kavramı gereği işletmenin dönem sonunda yapması gereken muhasebe kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 10.00010.000 TL tutarında Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılmalıdır.Cevap
  2. B
    25.00025.000 TL tutarında Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılmalıdır.
  3. C
    10.00010.000 TL tutarında Komisyon Giderleri hesabı borçlandırılmalıdır.
  4. D
    25.00025.000 TL tutarında Menkul Kıymet Satış Zararları hesabı borçlandırılmalıdır.
  5. E
    15.00015.000 TL tutarında Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı alacaklandırılmalıdır.

Cevap

İşletme, cari dönem sonundaki toplam değer düşüklüğü olan 25.00025.000 TL ile önceki dönemden gelen 15.00015.000 TL karşılık arasındaki fark olan 10.00010.000 TL için ek karşılık ayırmalı ve Karşılık Giderleri hesabını borçlandırmalıdır.
Doğru cevap olan ifadeye göre, hisse senetlerinin maliyet bedeli (200.000200.000 TL) ile dönem sonu borsa değeri (175.000175.000 TL) arasındaki fark olan 25.00025.000 TL işletmenin maruz kaldığı toplam değer kaybıdır. Ancak, işletme önceki dönemde zaten 15.00015.000 TL karşılık ayırdığı için, bu dönem sadece aradaki fark olan 10.00010.000 TL tutarında ek karşılık ayırmalıdır. Bu işlem için '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılırken '119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam değer düşüklüğünü hesapla
200.000200.000 TL (Maliyet) - 175.000175.000 TL (Borsa Rayici) = 25.00025.000 TL
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre hisse senetleri maliyet bedeli ile borsa rayicinden düşük olanıyla değerlenir.
2
Ayrılması gereken ek karşılık tutarını belirle
25.00025.000 TL (Gereken Toplam) - 15.00015.000 TL (Mevcut Karşılık) = 10.00010.000 TL
Daha önce ayrılmış bir karşılık varsa, sadece aradaki fark (artış) kadar yeni kayıt yapılır.
3
Muhasebe kaydını oluştur
654 Karşılık Giderleri Hesabı (Borç): 10.00010.000 TL / 119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (Alacak): 10.00010.000 TL
Değer düşüklüğü bir giderdir ve ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık yöntemiyle muhasebeleştirilir.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık kavramı gereği hisse senetlerinde değer düşüklüğü karşılığı ayırma ve ek karşılık mantığı.

İpuçları

1
Hisse senetlerinde değer düşüklüğü, maliyet bedeli ile borsa değeri arasındaki farktır.
2
Önceki dönemden devreden bir karşılık varsa, bu tutar toplam ihtiyaçtan düşülerek sadece 'ek' miktar kaydedilir.
3
Cari dönem sonundaki 25.00025.000 TL'lik toplam ihtiyacın 15.00015.000 TL'si zaten hesapta mevcut, geri kalan tutarı gider yazmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin borsa değerinin maliyet bedelinin üzerine çıkması durumunda yapılacak işlemi (veya işlemsizliği) araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla