Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletme, geçici yatırım amacıyla portföyünde bulundurduğu hisse senetleri için bir önceki yılın sonunda 15.00015.000 TL tutarında değer düşüklüğü karşılığı ayırmıştır. 31.12.202531.12.2025 tarihindeki envanter ve değerleme çalışmalarında, bu hisse senetlerinin toplam maliyet bedelinin 180.000180.000 TL, borsa rayicinin ise 160.000160.000 TL olduğu ve değer düşüklüğünün süreklilik arz ettiği tespit edilmiştir. İhtiyatlılık kavramı gereği gerekli değerleme işlemleri yapıldıktan sonra, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. 654 Karşılık Giderleri hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 20.00020.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    654 Karşılık Giderleri hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    110 Hisse Senetleri hesabı 20.00020.000 TL alacaklandırılır.
  5. E
    644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 5.0005.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

654 Karşılık Giderleri hesabının 5.0005.000 TL borçlandırılması ifadesi doğrudur.
İşletmenin hedeflediği toplam karşılık tutarı 20.00020.000 TL'dir. Hali hazırda portföyde bu hisse senetleri için ayrılmış 15.00015.000 TL karşılık bulunduğundan, dönem sonunda yalnızca aradaki 5.0005.000 TL'lik artış için gider kaydı yapılması yeterlidir. Bu işlem için '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılırken, '119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cari dönem sonundaki toplam değer düşüklüğü miktarını hesapla
180.000160.000=20.000180.000 - 160.000 = 20.000 TL
VUK ve muhasebe standartları gereği borsa rayici maliyetin altına düşen menkul kıymetler için fark kadar karşılık ayrılmalıdır.
2
Mevcut karşılık hesabının bakiyesini kontrol et
15.00015.000 TL (Alacak bakiyesi)
Önceki dönemden devreden bir karşılık varsa, yeni dönemde sadece fark kadar işlem yapılır.
3
İlave edilmesi gereken karşılık tutarını belirle
20.00015.000=5.00020.000 - 15.000 = 5.000 TL
Toplam karşılık tutarının hedef değere (20.00020.000 TL) ulaşması için eksik kalan kısım tamamlanmalıdır.
4
Muhasebe kaydını oluştur
654 Karşılık Giderleri (Borç): 5.0005.000 / 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak): 5.0005.000
Karşılık artışı bir giderdir ve ihtiyatlılık kavramı uyarınca sonuç hesaplarına yansıtılmalıdır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerde karşılık ayırma işlemi 'netleştirme' değil 'tamamlama' mantığıyla çalışır.

İpuçları

1
Önce borsa rayici ile maliyet arasındaki farkı bularak toplamda ne kadar karşılık olması gerektiğini hesaplayın.
2
Hesaplarda zaten bir miktar karşılık olduğunu unutmayın; sadece eksik olan kısmı tamamlamanız gerekir.
3
Hedef 20.00020.000 TL bakiye, mevcut 15.00015.000 TL bakiye. Kayıt yapmanız gereken tutar 5.0005.000 TL'dir.

Daha Fazla Pratik

Bu hisse senetleri bir sonraki dönem 170.000170.000 TL'ye satılırsa yapılacak kaydı inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla