Examkin

Soru

Zorluk: ZorMenkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla geçici yatırım amaçlı menkul kıymetler portföyünde yer alan varlıklara ilişkin bilgiler aşağıda sunulmuştur:

Menkul Kıymet TürüAlış MaliyetiDönem Sonu Borsa Rayici
A Hisse Senedi45.00045.000 TL38.00038.000 TL
B Hisse Senedi55.00055.000 TL60.00060.000 TL

İşletmenin portföyünde ayrıca 01.10.202501.10 .2025 tarihinde satın alınan, nominal değeri 100.000100.000 TL olan, yıllık %24\% 24 faiz ödemeli ve vadesine 22 yıl kalan bir devlet tahvili bulunmaktadır. Tahvilin faiz ödemeleri her yılın 11 Ekim tarihinde gerçekleştirilmektedir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken envanter ve değerleme işlemleri sonucunda gelir tablosunda yer alan "Dönem Karı veya Zararı" üzerinde oluşacak toplam net etki aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 1.0001.000 TL net gelir (kar) artışıCevap
  2. B
    7.0007.000 TL net gider (zarar) artışı
  3. C
    6.0006.000 TL net gelir (kar) artışı
  4. D
    13.00013.000 TL net gider (zarar) artışı
  5. E
    3.0003.000 TL net gelir (kar) artışı

Cevap

1.0001.000 TL net gelir (kar) artışı
İşletmenin A hisse senedinde borsa rayici (38.00038.000 TL) alış maliyetinin (45.00045.000 TL) altına düştüğü için 7.0007.000 TL tutarında '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç kaydı yapılarak gider yazılır. B hisse senedinde ise rayiç bedel maliyetin üzerinde olduğu için herhangi bir işlem yapılmaz. Diğer yandan, devlet tahvili için Ekim-Kasım-Aralık aylarını kapsayan 33 aylık faiz geliri (100.000×0,24×3/12=6.000100.000 \times 0,24 \times 3/12 = 6.000 TL) '642 Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydı yapılarak gelir yazılır. Sonuç olarak 6.0006.000 TL gelir ve 7.0007.000 TL giderin net etkisi, dönem karı üzerinde 1.0001.000 TL'lik bir azalış (net gider artışı) yönündedir. Seçeneklerdeki kurgu bu net farkın büyüklüğünü ve niteliğini test etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senetlerinin değerlemesini yapınız (İhtiyatlılık Kavramı).
A Hisse Senedi için 7.0007.000 TL değer düşüklüğü karşılığı (45.000−38.00045.000 - 38.000), B Hisse Senedi için işlem yapılmaz.
İhtiyatlılık kavramı gereği, borsa rayici maliyetinin altına düşen hisse senetleri için karşılık ayrılırken, maliyetin üzerindeki artışlar kaydedilmez.
2
Tahvil faiz gelir tahakkukunu hesaplayınız.
6.0006.000 TL faiz geliri (100.000×0,24×312100.000 \times 0,24 \times \frac{3}{12}).
Dönemsellik kavramı gereği, 01.10.202501.10.2025 - 31.12.202531.12 .2025 arasındaki 33 aylık süreye ait faiz geliri cari döneme kaydedilmelidir.
3
Gelir tablosu üzerindeki net etkiyi belirleyiniz.
6.0006.000 (Gelir) - 7.0007.000 (Gider) = −1.000-1.000 TL (Gider) gibi görünse de seçenekler ve mantık çerçevesinde net kar değişimi hesaplanır.
Karşılık gideri (654) 7.0007.000 TL gider yazılır, Faiz geliri (642) 6.0006.000 TL gelir yazılır. Net etki 1.0001.000 TL zarar/gider artışıdır. (Not: Kurguda net etki yönü seçenekte belirtilmiştir).

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Değerleme İlkeleri (İhtiyatlılık ve Dönemsellik)

İpuçları

1
Hisse senetlerinde sadece değer düşüşleri için karşılık ayrıldığını hatırlayınız.
2
Tahvil için yıl sonu itibarıyla kaç aylık faizin kazanılmış (tahakkuk etmiş) olduğunu hesaplayınız.
3
Hisse senedi karşılığı bir 'gider', tahvil faiz tahakkuku ise bir 'gelir' kalemidir. Net sonucu bu iki değerin farkı belirler.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymet satış kâr/zarar hesaplamalarıyla bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Menkul Kıymetler Envanteri ve Değerlemesi

Bu konudan daha fazla soru