Examkin

Diğer Dönen Varlıklar

33 soru

Soru 21Soru →

İşletmenin 20262026 yılı Nisan ayı sonu mizanında yer alan KDV hesaplarının bakiyeleri aşağıdaki gibidir:

Hesap Kodu ve AdıKalan (TL)
190190 Devreden KDV12.00012.000
191191 İndirilecek KDV48.00048.000
391391 Hesaplanan KDV75.00075.000

Ay sonunda yapılan incelemelerde, Nisan ayı içerisinde gerçekleştirilen 5.0005.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki bir hizmet satışının muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin Nisan ayı sonu KDV mahsup işlemi için yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (Borç) 391 HESAPLANAN KDV: 76.000 / (Alacak) 191 İNDİRİLECEK KDV: 48.000, (Alacak) 190 DEVREDEN KDV: 12.000, (Alacak) 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR: 16.000

Cevap

Hesaplanan KDV tutarının 76.000 TL, İndirilecek KDV'nin 48.000 TL, önceki aydan devrin 12.000 TL olarak mahsup edildiği ve aradaki 16.000 TL farkın Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına alacak yazıldığı kayıt doğrudur.
Doğru kayıt, öncelikle 391 Hesaplanan KDV hesabının güncel bakiyesi olan 76.000 TL tutarında borçlandırılmasını; karşılığında ise 191 İndirilecek KDV (48.000 TL) ve 190 Devreden KDV (12.000 TL) hesaplarının alacaklandırılarak kapatılmasını içerir. Hesaplanan KDV toplam indirilebilir tutardan (60.000 TL) fazla olduğu için, kalan 16.000 TL fark bir borç hesabı olan 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabının alacağına yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıt dışı kalan hizmet satışının KDV tutarının hesaplanması
5.000×0,20=1.0005.000 \times 0,20 = 1.000 TL
Mahsup öncesinde mizan bakiyelerinin güncel olaylara göre düzeltilmesi gerekir.
2
Güncel Hesaplanan KDV bakiyesinin belirlenmesi
75.000+1.000=76.00075.000 + 1.000 = 76.000 TL
Eksik kaydedilen satışın KDV'si 391 hesabının alacak bakiyesini artırır.
3
Toplam indirilebilir KDV tutarının hesaplanması
48.000(191)+12.000(190)=60.00048.000 (191) + 12.000 (190) = 60.000 TL
İşletmenin o ay indirebileceği toplam tutar, cari ayın İndirilecek KDV'si ile önceki aydan devreden KDV'nin toplamıdır.
4
Mahsup sonucunun ve ödenecek tutarın belirlenmesi
76.000−60.000=16.00076.000 - 60.000 = 16.000 TL (360 Ödenecek KDV)
Hesaplanan KDV toplamı indirilebilir tutardan büyük olduğu için aradaki fark devlete ödenecek borç niteliğindedir.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemleri ve 190, 191, 391 Hesapları Arasındaki İlişki

Daha Fazla Pratik

İndirilecek KDV'nin Hesaplanan KDV'den fazla olduğu ve yeni bir 'Devreden KDV' tutarının oluştuğu bir mahsup senaryosu üzerinde çalışılması önerilir.
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 22Soru →

İşletme, bir personelini pazarlama faaliyetleri kapsamında yeni bir bölgeyi analiz etmesi için görevlendirmiş ve bu seyahatteki harcamalarında kullanması amacıyla kendisine 6.0006.000 TL nakit avans vermiştir. Personel, görev dönüşü toplam 4.5004.500 TL (KDV hariç) tutarında konaklama ve ulaşım harcaması yaptığını tevsik eden faturaları sunmuş, artan tutarı işletme kasasına nakit olarak iade ederek avans hesabını kapatmıştır. (KDV oranı %20\%20 olarak dikkate alınacaktır.)

Bu bilgilere göre, personelin avans kapatma işlemine ilişkin yapılacak günlük defter kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 191 İNDİRİLECEK KDV hesabı 900900 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletme, personel harcaması üzerinden hesaplanan 900900 TL tutarındaki KDV'yi '191 İndirilecek KDV' hesabının borcuna kaydetmelidir.
İşletme personeline verilen avanslar 196 Personel Avansları hesabında izlenir. Avans kapatılırken sunulan belgelerdeki net harcama tutarı (4.5004.500 TL) ilgili gider hesabına, hesaplanan KDV tutarı (900900 TL) ise 191 İndirilecek KDV hesabına borç kaydedilir. Bu nedenle 191 hesabının 900900 TL borçlandırılması doğru bir işlemdir.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarının hesaplanması
4.500×0,20=9004.500 \times 0,20 = 900 TL
Harcama belgelerindeki KDV hariç tutar üzerinden indirilecek vergi hesaplanır.
2
Toplam harcama ve iade tutarının belirlenmesi
Toplam Harcama: 4.500+900=5.4004.500 + 900 = 5.400 TL; İade Edilecek: 6.000−5.400=6006.000 - 5.400 = 600 TL
Personelin kullandığı toplam tutar (gider + KDV) avanstan düşülerek kalan nakit iadesi bulunur.
3
Yevmiye kaydının oluşturulması
760 (B) 4.500, 191 (B) 900, 100 (B) 600 / 196 (A) 6.000
Avans hesabı alacaklandırılarak kapatılırken, ilgili gider, KDV ve nakit iadesi borç kaydedilir.

Anahtar Kavram

Personel Avanslarının (196) Mahsubu ve KDV Uygulaması

İpuçları

1
Personel seyahatleri için kullanılan avans hesabını hatırlayın (195 mi 196 mı?).
2
Harcama tutarı olan 4.500 TL'nin %20'sini hesaplayarak hangi vergi hesabına yazılacağını düşünün.
3
Yevmiye kaydında borç ve alacak toplamlarının eşit olması gerektiğini ve 196 hesabının sıfırlanması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

İş avansı (195) ile personel avansı (196) arasındaki farkı pekiştirmek için ticari mal alımı avansı içeren bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 23Soru →

İşletmenin 31.03.202631.03.2026 tarihli mizanında yer alan KDV hesaplarının bakiyeleri aşağıdaki gibidir:

Hesap Kodu ve AdıBakiye (TL)
190190 Devreden KDV8.0008.000
191191 İndirilecek KDV12.00012.000
391391 Hesaplanan KDV25.00025.000

Mart ayının son günü yapılan incelemede, daha önce 10.00010.000 TL (artı %20\%20 KDV) bedelle kredili olarak satılan bir malın iade edildiği, ancak bu iade işleminin henüz muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir.

Buna göre, gerekli düzeltme kaydı ve Mart ayı sonu KDV mahsup işlemi yapıldıktan sonra ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.0003.000 TL Ödenecek Vergi ve Fonlar doğar.

Cevap

3.0003.000 TL Ödenecek Vergi ve Fonlar doğar.
Düzeltme kaydı ile 191191 İndirilecek KDV hesabı 2.0002.000 TL artar ve 14.00014.000 TL'ye ulaşır. Önceki aydan gelen 8.0008.000 TL tutarındaki 190190 Devreden KDV de eklendiğinde işletmenin toplam indirilebilir KDV alacağı 22.00022.000 TL olur. İşletmenin satışlarından doğan borcu (391391 Hesaplanan KDV) 25.00025.000 TL olduğundan, alacaklarını borcundan düştüğünde devlete ödemesi gereken net tutar 3.0003.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Unutulan satış iadesi kaydındaki KDV tutarını hesapla.
10.000×0,20=2.00010.000 \times 0,20 = 2.000 TL
Satış iadelerinde hesaplanan KDV değil, indirilecek KDV hesabı borçlandırılır.
2
İndirilecek KDV hesabının güncel bakiyesini belirle.
12.000+2.000=14.00012.000 + 2.000 = 14.000 TL
Mizandaki bakiyeye düzeltme kaydı ile gelen tutar eklenmelidir.
3
Toplam indirilebilir/mahsup edilebilir KDV tutarını hesapla.
14.000(191)+8.000(190)=22.00014.000 (191) + 8.000 (190) = 22.000 TL
Mahsup işleminde hem cari dönemin indirilecek KDV'si hem de önceki aydan devreden KDV birlikte dikkate alınır.
4
Hesaplanan KDV ile toplam indirilebilir tutarı karşılaştır.
25.000(391)−22.000=3.00025.000 (391) - 22.000 = 3.000 TL
Hesaplanan KDV daha büyük olduğu için aradaki fark 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına kaydedilir.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemi ve Kayıt Düzeltme

İpuçları

1
Mahsup işlemine başlamadan önce mizan dışı bilgiyi muhasebeleştirmeniz gerektiğini unutmayın.
2
Satış iadesinde KDV'nin hangi hesaba (191 mi 391 mi) kaydedileceğini belirleyin.
3
Toplam indirilebilir tutar = (Dönem içi 191 + İade 191 + Önceki aydan 190) formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

İndirilecek KDV'nin Hesaplanan KDV'den fazla çıktığı bir senaryoda 190 Devreden KDV hesabının nasıl etkileneceğini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında kasa hesabının borç kalanı 85.00085.000 TL'dir. Aynı gün yapılan kasa sayımında fiili envanterin 73.00073.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Noksanlığın nedenleri araştırıldığında; vadesi gelen 6.0006.000 TL tutarındaki bir borç senedinin ödenmesine ilişkin kaydın, yanlışlıkla bir alacak senedi tahsilatı olarak kasa hesabının borcuna ve alacak senetleri hesabının alacağına kaydedildiği belirlenmiştir. Buna göre, noksanlığın giderilmesi için yapılması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri 6.000 (B), 321 Borç Senetleri 6.000 (B) / 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 12.000 (A)

Cevap

Düzeltme kaydında 121 Alacak Senetleri ve 321 Borç Senetleri hesapları 6.0006.000 TL borçlandırılmalı, 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 12.00012.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Doğru seçenekte, ödeme yapılması gerekirken tahsilat gibi kaydedilen tutarın iki katı olan 12.00012.000 TL tutarındaki noksanlığın tamamı açıklanmıştır. Alacak Senetleri hesabı yanlışlıkla alacaklandırıldığı (azaltıldığı) için tekrar borçlandırılarak düzeltilmiş, Borç Senetleri hesabı ise ödenmesine rağmen kayıtlara geçmediği için borçlandırılarak azaltılmıştır. Bu işlemlerin karşılığında noksanlığın takip edildiği 197 nolu hesap alacaklandırılarak kapatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa noksanlığını hesaplayınız.
85.000−73.000=12.00085.000 - 73.000 = 12.000 TL noksan.
Mizan bakiyesi ile fiili sayım arasındaki fark noksanlığı verir ve başlangıçta 197 nolu hesabın borcuna kaydedilir.
2
Hatalı kaydın etkisini (taraf hatası) analiz ediniz.
6.0006.000 TL ödeme yerine 6.0006.000 TL tahsilat kaydı, bakiyeyi 12.00012.000 TL saptırmıştır.
Bir tutarın borç yerine alacağa (veya tersi) yazılması, aradaki farkı tutarın iki katı (6.000×2=12.0006.000 \times 2 = 12.000) kadar etkiler.
3
Düzeltme kaydını oluşturunuz.
Yanlış azalan Alacak Senetleri ve eksik ödenen Borç Senetleri borçlandırılarak 197 hesabı kapatılır.
Hata sonucunda Alacak Senetleri gereksiz azalmış, Borç Senetleri ise azalmamıştır; her iki hata da borç kaydıyla düzeltilirken 197 hesabı tasfiye edilir.

Anahtar Kavram

Taraf Hatalarının Kasa Sayım Noksanları Üzerindeki Etkisi ve Düzeltilmesi

İpuçları

1
Kasa noksanlığının miktarını bulmak için mizan bakiyesi ile sayım sonucunu karşılaştırın.
2
Taraf hatası (borç yerine alacak yazılması) durumunda, hatanın bakiye üzerindeki etkisi işlemin iki katıdır.
3
Noksanlık tespit edildiğinde 197 nolu hesap borçlandırıldığına göre, neden bulunduğunda bu hesabı alacaklandırarak kapatmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu 'Kasa Sayım Fazlası' (397) için taraf hatası senaryosuyla çözmeyi deneyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 25Soru →

İşletme, ticari faaliyetlerinde kullanılacak kırtasiye malzemelerinin alımı için satın alma sorumlusu personeline 10.00010.000 TL tutarında iş avansı vermiştir. Söz konusu personel, 7.0007.000 TL tutarında (KDV hariç) kırtasiye malzemesi satın almış, faturayı işletmeye ibraz etmiş ve kalan tutarı işletme kasasına nakden iade etmiştir (KDV oranı %20\%20'dir).

Buna göre, personelin avansını kapatmasıyla ilgili yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 7.000 (B), 191 İNDİRİLECEK KDV 1.400 (B), 100 KASA 1.600 (B) / 195 İŞ AVANSLARI 10.000 (A)

Cevap

Harcama tutarının gider yazıldığı, KDV'nin ayrıştırıldığı, nakit iadesinin kasa borcuna ve iş avansının alacağına kaydedildiği yevmiye kaydı doğrudur.
Doğru yanıt olan kayıtta, personelin yaptığı 7.0007.000 TL'lik kırtasiye harcaması ilgili gider hesabına, hesaplanan 1.4001.400 TL'lik KDV ise indirilecek KDV hesabına borç kaydedilmiştir. Artan 1.6001.600 TL işletmeye nakit olarak döndüğü için Kasa hesabı borçlandırılmış, başlangıçta personelin üzerine kaydedilen 10.00010.000 TL'lik borç ise 195 İş Avansları hesabının alacağına yazılarak kapatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarını hesaplayınız.
7.000×0,20=1.4007.000 \times 0,20 = 1.400 TL
KDV hariç tutar üzerinden vergi hesaplanmalıdır.
2
Toplam harcamayı (nakit çıkışını) bulunuz.
7.000+1.400=8.4007.000 + 1.400 = 8.400 TL
Personelin yaptığı toplam harcama, mal bedeli ve verginin toplamıdır.
3
Kasaya iade edilen tutarı hesaplayınız.
10.000−8.400=1.60010.000 - 8.400 = 1.600 TL
Verilen avanstan harcanan kısım düşülerek kalan nakit bulunmalıdır.
4
Muhasebe kaydını oluşturunuz.
770 (B), 191 (B), 100 (B) ve 195 (A)
Gider ve KDV artışları borca, kasa nakit artışı borca ve kapanan iş avansı alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

İş Avanslarının Mahsubu ve KDV Ayrıştırması

İpuçları

1
İşletme adına mal veya hizmet satın almak için personele verilen paralar 'İş Avansları' grubunda izlenir.
2
Avans kapatılırken harcanan tutar ve KDV ilgili hesaplara borç yazılır, kalan nakit ise Kasa hesabına borç kaydedilir.
3
KDV dahil toplam harcamayı (8.4008.400 TL) avans tutarından (10.00010.000 TL) çıkararak iade edilen nakit tutarı bulabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

İş avansının verildiği andaki (açılış) yevmiye kaydı ile personel avansının arasındaki farkları tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 26Soru →

İşletmenin Nisan ayı sonu mizanında yer alan KDV hesaplarının bakiyeleri aşağıdaki gibidir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Kalanı (TL)Alacak Kalanı (TL)
191 İndirilecek KDV120.000120.000-
391 Hesaplanan KDV-180.000180.000

Yapılan incelemede, ay içinde gerçekleşen 10.00010.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki bir satış iadesi işleminde, KDV tutarının yanlışlıkla "391 Hesaplanan KDV" hesabının alacağına kaydedildiği saptanmıştır. İşletme, Tekdüzen Hesap Planı gereği satış iadelerine ilişkin KDV'yi "191 İndirilecek KDV" hesabında izlemektedir.

Buna göre, gerekli düzeltme yapıldıktan sonra ay sonunda yapılması gereken KDV mahsup kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 391 Hesaplanan KDV 178.000 (B) / 191 İndirilecek KDV 122.000 (A), 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 56.000 (A)

Cevap

Düzeltilmiş bakiyeler üzerinden yapılan, 391 Hesaplanan KDV hesabının 178.000178.000 TL borçlandırıldığı ve 191 İndirilecek KDV hesabının 122.000122.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Doğru yanıt, hem 391 hem de 191 hesaplarının gerçek durumunu yansıtan mahsup kaydıdır. Satış iadesinden doğan 2.0002.000 TL KDV, 391 hesabının alacağına yanlış kaydedildiği için bu tutar 180.000180.000 TL'lik mevcut bakiyeden çıkarılarak gerçek borç olan 178.000178.000 TL'ye ulaşılır. Aynı zamanda bu 2.0002.000 TL'lik KDV, işletmenin indirim hakkı olduğu için 191 hesabının 120.000120.000 TL'lik bakiyesine eklenerek 122.000122.000 TL'ye yükseltilir. Aradaki 56.00056.000 TL fark ise ödenecek vergi borcu olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Satış iadesine ilişkin KDV tutarını hesapla
10.000×%20=2.00010.000 \times \%20 = 2.000 TL
Düzeltme yapılacak ana tutarı belirlemek için.
2
391 Hesaplanan KDV hesabının gerçek alacak kalanını bul
180.000−2.000=178.000180.000 - 2.000 = 178.000 TL
Satış iadesi KDV'si borç kaydedilmesi gerekirken yanlışlıkla alacak kaydedildiği için mevcut bakiyeden düşülmelidir.
3
191 İndirilecek KDV hesabının gerçek borç kalanını bul
120.000+2.000=122.000120.000 + 2.000 = 122.000 TL
Satış iadelerine ilişkin KDV, Tekdüzen Hesap Planı gereği 191 hesabında izlenmelidir ve bu tutar mevcut borç kalanına eklenmelidir.
4
Ay sonu mahsup kaydını gerçekleştir
391(B)178.000−191(A)122.000=360(A)56.000391 (B) 178.000 - 191 (A) 122.000 = 360 (A) 56.000 TL
Hesaplanan KDV tutarı İndirilecek KDV'den fazla olduğu için aradaki fark devlete ödenecek vergi olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemleri ve Hatalı Kayıtların Envanter Düzeltmesi

İpuçları

1
Satış iadesinden kaynaklanan KDV'nin normalde hangi hesabın hangi tarafına kaydedilmesi gerektiğini belirleyerek işe başlayın.
2
Yanlışlıkla 391 hesabının alacağına yazılan bir tutar, o hesabın bakiyesini olması gerekenden fazla gösterir; bu hatayı düzeltmek için bakiyeden o tutarı çıkarmalısınız.
3
Satış iadesi KDV'si 191 hesabına kaydedilmelidir. 191 hesabının bakiyesine bu tutarı eklemeyi ve mahsup farkını (391−191391 - 191) yeniden hesaplamayı unutmayın.

Daha Fazla Pratik

KDV mahsup işlemlerinde, önceki aydan devreden KDV (190) bulunması durumunda mahsup kaydının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 27Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar" hesabının borç kalanı 60.00060.000 TL'dir. İşletme aynı tarihte, dönem kârı üzerinden 45.00045.000 TL tutarında vergi ve diğer yasal yükümlülük karşılığı ayırmıştır. Bu bilgilere göre, dönem sonunda yapılması gereken mahsup kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 371 DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ (-) 45.000 (Borç) / 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR 45.000 (Alacak)

Cevap

Dönem sonunda 371 nolu hesabın 45.00045.000 TL borçlandırılması ve 193 nolu hesabın 45.00045.000 TL alacaklandırılması gerekir.
Doğru yanıt, dönem kârı üzerinden ayrılan vergi karşılığı tutarı olan 45.00045.000 TL'nin, 193 nolu hesaptan 371 nolu hesaba aktarılmasını sağlayan kayıttır. MSUGT uyarınca mahsup işlemi karşılık tutarı ile sınırlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Mahsup edilecek azami tutarın belirlenmesi
45.00045.000 TL
MSUGT kurallarına göre 193 nolu hesaptan 371 nolu hesaba aktarılacak tutar, 370 nolu hesapta ayrılan karşılık tutarını aşamaz.
2
Varlık hesabının alacaklandırılması
193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar (Alacak): 45.00045.000 TL
Varlık hesabındaki tutar mahsup edilerek azaltıldığı için hesap alacaklandırılır.
3
Düzenleyici pasif hesabın borçlandırılması
371 Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri (-) (Borç): 45.00045.000 TL
371 nolu hesap pasif düzenleyici (eksi) bir hesap olduğu için artışlar borç tarafa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Peşin ödenen vergilerin yıl sonunda vergi karşılıkları ile mahsup edilmesi ve 371 nolu hesabın kullanımı.

Daha Fazla Pratik

Karşılık tutarının peşin ödenen vergilerden daha fazla olması durumundaki mahsup kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 28Soru →

ABCABC İşletmesi'nin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri şöyledir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Bakiyesi (TL)Alacak Bakiyesi (TL)
193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar130.000130.000-
197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları6.0006.000-
370370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları-110.000110.000

İşletme dönem sonunda vergi mahsup işlemlerini gerçekleştirecektir. Ayrıca, dönem içinde kaydedilen kasa noksanlığının tamamının kasa sorumlusu personelin hatasından kaynaklandığı kesinleşmiş ve tutarın personelin maaşından kesilmesine karar verilmiştir.

Buna göre, işletmenin bu işlemlere ilişkin yapması gereken mahsup ve kapatma kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 371 Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri (-) 110.000110.000 (Borç), 136 Diğer Çeşitli Alacaklar 20.00020.000 (Borç), 135 Personelden Alacaklar 6.0006.000 (Borç) / 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar 130.000130.000 (Alacak), 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 6.0006.000 (Alacak)

Cevap

Dönem kârı vergi karşılığı olan 110.000110.000 TL tutarındaki kısmın 371 hesaba, arta kalan 20.00020.000 TL'nin 136 hesaba ve personel sorumluluğundaki 6.0006.000 TL'nin 135 hesaba borç kaydedildiği seçenek doğrudur.
İşletmenin ödediği peşin vergiler (130.000130.000 TL), tahakkuk eden vergi borcundan (110.000110.000 TL) fazla olduğu için, borç kadar kısım 371 hesaba alınarak pasifteki 370 ile mahsup edilir. Aşan 20.00020.000 TL ise vergi dairesinden iade/mahsup alacağı niteliği kazandığı için 136 hesaba devredilir. Kasa noksanlığının personelden tahsil edileceği kesinleştiği için 197 hesabı kapatılıp 135 hesaba borç kaydı yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar hesabının mahsup sınırını belirle.
Maksimum mahsup tutarı 370 hesabın bakiyesi olan 110.000110.000 TL'dir.
371 numaralı hesap, 370 numaralı hesabın bakiyesinden fazla olamaz (Düzenleyici hesap kuralı).
2
193 hesabın bakiyesinden mahsup edilemeyen tutarı hesapla.
130.000−110.000=20.000130.000 - 110.000 = 20.000 TL.
Kurumlar vergisinden mahsup edilemeyen peşin ödenen vergiler, işletmenin vergi dairesinden alacağı haline gelir ve 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabına aktarılır.
3
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının nedenini ve çözümünü analiz et.
Tutarın tamamı 135 Personelden Alacaklar hesabına aktarılır.
Noksanlığın sorumlusu kesinleştiğinde, geçici hesap olan 197 kapatılarak tutar ilgili kişiden alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Diğer Dönen Varlıklar Grubu Mahsup ve Aktarım İşlemleri

İpuçları

1
Peşin ödenen vergilerin kurumlar vergisi karşılığından fazla olup olmadığını kontrol edin.
2
371 hesabın bakiyesi, 370 hesabın bakiyesinden daha büyük bir değer alamaz.
3
Fazla ödenen vergiler için 136 Diğer Çeşitli Alacaklar, personelin sorumlu olduğu noksanlıklar için 135 Personelden Alacaklar hesabını kullanın.

Daha Fazla Pratik

193 hesabın 370 hesaptan küçük olduğu durumlarda mahsup kaydının nasıl değişeceğini inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 29Soru →

İşletmenin Kasım ayı sonu mizanında yer alan KDV hesaplarının kalanları aşağıdaki gibidir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Kalanı (TL)Alacak Kalanı (TL)
190190 Devreden KDV15.50015.500-
191191 İndirilecek KDV32.00032.000-
391391 Hesaplanan KDV-54.00054.000

Kasım ayı sonunda yapılan incelemede, ay içinde satın alınan ticari mallardan 8.0008.000 TL tutarındaki kısmının (%20\%20 KDV hariç) satıcıya iade edildiği, ancak bu işlemin muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir.

Buna göre, Kasım ayı sonu KDV mahsup kaydı yapıldığında ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8.1008.100 TL Ödenecek Vergi ve Fonlar

Cevap

8.1008.100 TL Ödenecek Vergi ve Fonlar
KDV mahsup kaydı yapılırken ay içi Hesaplanan KDV tutarı (54.00054.000 TL), kayıt edilmemiş alış iadesinden doğan KDV tutarı (1.6001.600 TL) ile toplanarak 55.60055.600 TL'ye ulaşır. Bu toplam borç tutarından, işletmenin sahip olduğu 15.50015.500 TL devreden KDV ve 32.00032.000 TL ay içi indirilecek KDV'nin toplamı olan 47.50047.500 TL düşülür. Sonuç pozitif çıktığı için aradaki 8.1008.100 TL'lik fark, ödenecek vergi (360 hesabı) olarak muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıt edilmemiş alış iadesi KDV tutarını hesapla
8.000×0,20=1.6008.000 \times 0,20 = 1.600 TL
Alış iadelerinde daha önce indirilen KDV'nin düzeltilmesi için bu tutarın Hesaplanan KDV hesabına alacak kaydedilmesi gerekir.
2
Güncel 391 Hesaplanan KDV bakiyesini belirle
54.000+1.600=55.60054.000 + 1.600 = 55.600 TL
Mizandaki bakiyeye, kayıt edilmemiş iade işleminden doğan KDV tutarı eklenmelidir.
3
Toplam indirilecek KDV tutarını hesapla
15.500(190)+32.000(191)=47.50015.500 (190) + 32.000 (191) = 47.500 TL
Mahsup işleminde hem ay içi indirilecek KDV hem de önceki aydan devreden KDV birlikte dikkate alınır.
4
KDV mahsup sonucunu bul
55.600(391)−47.500(190+191)=8.10055.600 (391) - 47.500 (190+191) = 8.100 TL
Hesaplanan KDV, indirilebilir tutardan fazla olduğu için aradaki fark ödenecek vergi olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemi ve Alış İadesi Kaydı

İpuçları

1
KDV mahsubu yapmadan önce eksik bırakılan alış iadesi kaydının KDV hesapları üzerindeki etkisini düşünün.
2
Alış iadesi yapıldığında işletme daha önce ödediği (indirdiği) KDV'yi geri yüklemek zorundadır, bu da 391 hesabının alacağına kayıt yapılmasını gerektirir.
3
Toplam indirilebilir tutar 190+191190 + 191 iken, toplam yükümlülük 391391 (mevcut) + iadeKDViade KDV'dir. Aradaki fark pozitifse ödenecek vergi çıkar.

Daha Fazla Pratik

Satış iadesi (610) durumunda KDV mahsubunun nasıl değişeceğini ve 191 hesabının nasıl etkileneceğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce mevcut mizan verileriyle mahsup sonucunu bulup (6.5006.500 TL ödenecek), ardından iade edilen malın KDV'sini (1.6001.600 TL) bu ödenecek tutara ekleyerek doğrudan 8.1008.100 TL sonucuna ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 30Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı envanter çalışmaları sonucunda ticari mallar hesabında 8.0008.000 TL tutarında bir noksanlık tespit edilmiş ve bu tutar "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına kaydedilmiştir. 20.01.202620.01.2026 tarihinde yapılan incelemeler sonucunda, bu noksanlığın 3.0003.000 TL'lik kısmının depo sorumlusunun hatasından kaynaklandığı ve personelden tahsil edileceği, kalan 5.0005.000 TL'lik kısmın ise nedeninin belirlenemediği ve zarar yazılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Buna göre, 20.01.202620.01.2026 tarihinde yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 135 PERSONELDEN ALACAKLAR: 3.0003.000 / 689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR: 5.0005.000 (BORÇ) - 197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI: 8.0008.000 (ALACAK)

Cevap

Noksanlığın personel sorumluluğundaki 3.0003.000 TL'lik kısmı için '135 Personelden Alacaklar' hesabı, nedeni bulunamayan 5.0005.000 TL'lik kısmı için ise '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabı borçlandırılırken; noksanlığın geçici olarak izlendiği '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı 8.0008.000 TL alacaklandırılarak kapatılmalıdır.
Doğru yevmiye kaydı, noksanlığın kaynağına göre varlık ve gider hesaplarını borçlandırırken geçici hesabı kapatmalıdır. Personelin kusuru nedeniyle doğan alacak '135 Personelden Alacaklar' hesabında, nedeni belirlenemeyen kayıp ise '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabında izlenir. Alacak tarafında ise noksanlığın kaydedildiği '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı kapatılarak işlem tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapatılacak geçici hesabın belirlenmesi
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı alacaklandırılır.
Envanterde tespit edilen noksanlıklar geçici olarak 197 hesabında izlenir, neden belirlendiğinde bu hesap kapatılır.
2
Personel sorumluluğunun kaydedilmesi
135 Personelden Alacaklar hesabına 3.0003.000 TL borç kaydedilir.
Depo sorumlusunun hatası sonucu oluşan noksanlık işletme için bir alacak niteliğindedir.
3
Belirlenemeyen noksanlık tutarının giderleştirilmesi
689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına 5.0005.000 TL borç kaydedilir.
Nedeni belirlenemeyen sayım noksanları dönem sonunda veya inceleme bitiminde zarar olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Sayım ve Tesellüm Noksanlarının Çözümlenmesi

Alternatif Yöntem

Önce noksanlığın tamamının personele yüklendiği varsayılıp sonra bir kısmının kabul edilmediği bir senaryo gibi düşünülebilir, ancak MSUGT uyarınca en doğru yaklaşım nedenlerin belirlendiği anda doğrudan ilgili hesaplara aktarılmasıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru →

İşletmenin Temmuz ayı sonu mizanında KDV ile ilgili hesapların bakiyeleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Bakiyesi (TL)Alacak Bakiyesi (TL)
190190 Devreden KDV8.0008.000-
191191 İndirilecek KDV22.00022.000-
391391 Hesaplanan KDV-14.00014.000

Buna göre, işletmenin Temmuz ayı sonunda yapması gereken KDV mahsup kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 391 HESAPLANAN KDV 14.000 (B), 190 DEVREDEN KDV 16.000 (B) / 190 DEVREDEN KDV 8.000 (A), 191 İNDİRİLECEK KDV 22.000 (A)

Cevap

Temmuz ayı sonunda 391 Hesaplanan KDV hesabı borçlandırılarak, 190 ve 191 hesapları alacaklandırılarak kapatılmalı ve aradaki 16.00016.000 TL'lik devreden fark yeni bakiye olarak 190 hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Doğru yevmiye kaydı, cari ayın 391 Hesaplanan KDV tutarını kapatırken, önceki aydan gelen 190 ve cari ayın 191 bakiyelerini de kapatır. İndirilebilir toplam tutar (30.00030.000 TL), hesaplanan tutardan (14.00014.000 TL) daha büyük olduğu için, ödenecek vergi çıkmaz ve aradaki fark (16.00016.000 TL) yeni döneme devretmek üzere 190 hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam indirilebilir KDV tutarını hesapla.
8.0008.000 (Önceki 190) + 22.00022.000 (Cari 191) = 30.00030.000 TL.
İşletmenin o dönemde mahsup edebileceği tüm KDV yükünü belirlemek için.
2
Hesaplanan KDV ile karşılaştır ve sonucu belirle.
14.00014.000 (391) < 30.00030.000 (İndirilecek). Fark: 16.00016.000 TL (Devreden KDV).
Dönem sonunda devlete vergi mi ödeneceği yoksa sonraki aya KDV mi devredileceği bu karşılaştırma ile saptanır.
3
Hesapları kapatmak için ters kayıt yap ve yeni bakiyeyi oluştur.
391 (B) 14.00014.000, Yeni 190 (B) 16.00016.000, Eski 190 (A) 8.0008.000, 191 (A) 22.00022.000.
Ay sonu KDV hesaplarının sıfırlanması ve net durumun 190 hesabında gösterilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemleri ve 190 Devreden KDV Hesabı
Soru 32Soru →

İşletme, dönem sonunda yaptığı envanter çalışmalarında ticari mallarda 10.00010.000 TL tutarında bir noksanlık tespit etmiş ve bu tutarı geçici olarak ilgili hesaba kaydetmiştir. Daha sonra yapılan incelemede, bu noksanlığın 6.0006.000 TL'lik kısmının bir satıcıya yapılan ödemenin kaydedilmemesinden kaynaklandığı, kalan tutarın ise nedeni belirlenemediği için personelden tahsil edilmesine karar verilmiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu noksanlığın giderilmesi (kapatılması) için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 SATICILAR 6.000 (B), 135 PERSONELDEN ALACAKLAR 4.000 (B) / 197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 10.000 (A)

Cevap

320 Satıcılar ve 135 Personelden Alacaklar hesaplarının borçlandırıldığı, 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Dönem sonunda tespit edilen ve 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına alınan noksanlıkların nedenleri belirlendiğinde bu hesap alacaklandırılarak kapatılır. Senaryoda noksanlığın 6.0006.000 TL'lik kısmının bir satıcıya yapılan ödemeden kaynaklandığı (320 Satıcılar borçlandırılır) ve kalan 4.0004.000 TL'nin personelden tahsil edileceği (135 Personelden Alacaklar borçlandırılır) belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Noksanlık hesabının kapatılması
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları (A) 10.00010.000 TL
Tespit edilen noksanlık daha önce 197 hesabının borcuna kaydedilmişti; neden belirlendiği için hesap alacaklandırılarak kapatılmalıdır.
2
Satıcıya yapılan ödemenin kaydı
320 Satıcılar (B) 6.0006.000 TL
Noksanlığın bir kısmının satıcıya yapılan ödemeden kaynaklandığı anlaşıldığından, bu ödeme ilgili borç hesabından düşülmelidir.
3
Personel sorumluluğunun kaydı
135 Personelden Alacaklar (B) 4.0004.000 TL
Nedeni belirlenemeyen kalan noksanlık personelden tahsil edileceği için bir alacak doğmuştur.

Anahtar Kavram

Sayım ve Tesellüm Noksanlarının (197) Sonuçlandırılması

İpuçları

1
Noksanlıklar ilk tespit edildiğinde 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının borcuna kaydedilir.
2
Bir hesabın kapatılması için, o hesabın mizan bakiyesi olan yönün tersine kayıt yapılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Kasa sayım noksanı durumunda aynı sürecin Kasa hesabı (100) üzerinden nasıl işlediğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 33Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri şöyledir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Kalanı (TL)Alacak Kalanı (TL)
190190 Devreden KDV15.00015.000
191191 İndirilecek KDV45.00045.000
193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar90.00090.000
197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları20.00020.000
370370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yük. Karş.80.00080.000
391391 Hesaplanan KDV70.00070.000

Dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları sırasında şu bilgiler tespit edilmiştir:
1. 197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabındaki tutarın 12.00012.000 TL'lik kısmının personel kusurundan kaynaklandığı, kalan kısmın ise nedeninin belirlenemediği için zarar yazılmasına karar verilmiştir (KDV oranı %20\%20).
2. Aralık ayı içerisinde gerçekleşen 10.00010.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki bir "alış iadesi" işleminin kaydının unutulduğu fark edilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken yevmiye kayıtlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 391 Hesaplanan KDV: 73.600 (B), 190 Devreden KDV: 15.000 (A), 191 İndirilecek KDV: 45.000 (A), 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: 13.600 (A)

Cevap

391 Hesaplanan KDV hesabının 73.600 TL borçlandırılarak kapatıldığı ve farkın 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına 13.600 TL alacak olarak kaydedildiği seçenek doğrudur.
İşletmenin dönem sonu KDV mahsubunda, mizan bakiyelerine ek olarak unutulan alış iadesinden doğan 2.000 TL ve stok noksanlığının zarar yazılan kısmına ait 1.600 TL'lik KDV düzeltmesi 391 hesabına eklenmelidir. Toplamda 73.600 TL olan Hesaplanan KDV, 60.000 TL olan toplam indirilebilir KDV'den (190+191) mahsup edildiğinde 13.600 TL ödenecek vergi çıkmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Unutulan alış iadesi kaydının etkisini belirle.
Alış iadesinde KDV (10.000×0,20=2.00010.000 \times 0,20 = 2.000 TL), 391 Hesaplanan KDV hesabının alacağına kaydedilir.
Alış iadeleri, daha önce indirilen KDV'nin yükümlülüğe dönüşmesi nedeniyle 391 hesabında izlenir.
2
197 numaralı hesabın çözümlemesini ve KDV düzeltmesini yap.
Zarar yazılan 8.0008.000 TL (20.000−12.00020.000 - 12.000) için KDV düzeltmesi: 8.000×0,20=1.6008.000 \times 0,20 = 1.600 TL (İlave Edilecek KDV). Bu tutar 391 hesabının alacağına kaydedilir.
Noksan çıkan stokların indirilen KDV'si, zayi olma/zarar durumunda indirim hakkını kaybeder ve vergi idaresine iadesi (ilavesi) gerekir.
3
391 Hesaplanan KDV hesabının güncel bakiyesini hesapla.
70.00070.000 (Mizan) + 2.0002.000 (İade) + 1.6001.600 (Noksan düzeltmesi) = 73.60073.600 TL (Alacak kalanı).
Tüm dönem sonu ayarlamalarının mahsup öncesi net tutarı belirlenmelidir.
4
KDV mahsup işlemini gerçekleştir.
Toplam Borçlanacak KDV (391391) = 73.60073.600 TL. Toplam İndirilecek KDV (190+191190 + 191) = 15.000+45.000=60.00015.000 + 45.000 = 60.000 TL. Fark: 73.600−60.000=13.60073.600 - 60.000 = 13.600 TL (360 Ödenecek Vergi).
Hesaplanan KDV tutarı, indirilebilir toplam KDV'den fazla olduğu için aradaki fark devlete ödenecek borçtur.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemleri ve Stok Noksanlıklarında KDV Düzeltmesi

Daha Fazla Pratik

Stok noksanlığının personel kusuru yerine doğal afet kaynaklı olması durumunda KDV düzeltmesinin yapılıp yapılmayacağını araştırınız.
Tahmini Süre:3m 0s
ÖncekiSayfa 2 / 2
Diğer Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2 | Examkin