Yabancı Kaynaklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 15

Soru 281Soru →

İşletme aleyhine $2025$ yılında açılmış olan $50.000$ TL tutarındaki bir tazminat davası ile ilgili olarak, işletme avukatı $31.12.2025$ tarihinde davanın büyük bir ihtimalle kaybedileceğini ve ödenecek tutarın $40.000$ TL civarında olacağını raporlamıştır. İhtiyatlılık kavramı gereği bu durumla ilgili dönem sonunda yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

654 KARŞILIK GİDERLERİ:

40.000

(Borçlu) / 379 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI:

40.000

(Alacaklı)

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ:

40.000

(Borçlu) / 379 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI:

40.000

(Alacaklı)

654 KARŞILIK GİDERLERİ:

40.000

(Borçlu) / 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI:

40.000

(Alacaklı)

689 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR:

50.000

(Borçlu) / 379 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI:

50.000

(Alacaklı)

Dava henüz sonuçlanmadığı için

31.12.2025

tarihinde herhangi bir muhasebe kaydı yapılmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ: $40.000$ (Borçlu) / 379 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI: $40.000$ (Alacaklı)

Cevap

Dönem sonunda 654 Karşılık Giderleri hesabının borçlandırılması ve 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabının alacaklandırılması suretiyle ayrılan karşılık kaydı doğrudur.

İşletmenin aleyhine açılan davalarda, davanın kaybedilme olasılığının yüksek olması ve ödenecek tutarın makul bir şekilde tahmin edilebilmesi durumunda ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda karşılık ayrılır. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca bu işlem için '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılırken, '379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları' hesabı alacaklandırılır. Tutar olarak avukatın tahmin ettiği muhtemel ödeme tutarı (

40.000

TL) esas alınır.

Adım Adım Çözüm

1

Dava riskini analiz etme

Davanın kaybedilme ihtimali yüksek ve tutar tahmin edilebilir (

40.000

TL).

İhtiyatlılık kavramı uyarınca muhtemel riskler için karşılık ayrılmalıdır.

2

Gider hesabını belirleme

654 Karşılık Giderleri hesabı seçilir.

Dönem içinde ayrılan borç ve gider karşılıkları için Karşılık Giderleri hesabı kullanılır.

3

Karşılık hesabını belirleme

379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı seçilir.

Dava karşılıkları için Tekdüzen Hesap Planı'nda en uygun hesap 37 grubundaki 379 nolu hesaptır.

4

Yevmiye kaydını tamamlama

654 nolu hesaba

40.000

TL borç, 379 nolu hesaba

40.000

TL alacak kaydı yapılır.

Gider hesapları borç taraflı, pasif karakterli karşılık hesapları alacak taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı ve Dava Karşılıkları

İpuçları

1

İşletme muhtemel bir zararla karşı karşıyadır. Bu durumda hangi temel muhasebe kavramı uygulanır?

2

Dava karşılıkları için yabancı kaynaklar grubundaki 37 nolu hesap grubuna bakmalısınız.

3

Karşılık ayırırken kullanılacak gider hesabı 654, karşılık hesabı ise 379'dur.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu davanın bir sonraki yıl

35.000

TL ödenerek sonuçlanması durumunda yapılacak 'konusu kalmayan karşılıklar' kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 282Soru →

İşletme, $01.07.2025$ tarihinde bir bankadan $2$ yıl vadeli, yıllık $\%20$ basit faizli $840.000$ TL tutarında kredi kullanmıştır. Kredi anaparası $2$ eşit taksitte (her yılın sonunda) faiziyle birlikte ödenecektir.

Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihinde yapması gereken dönem sonu (envanter) kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

400 BANKA KREDİLERİ:

420.000

(Borç), 780 FİNANSMAN GİDERLERİ:

84.000

(Borç) / 303 U.V. KREDİLERİN ANAPARA TAKS. VE FAİZ.:

420.000

(Alacak), 381 GİDER TAHAKKUKLARI:

84.000

(Alacak)

400 BANKA KREDİLERİ:

420.000

(Borç), 780 FİNANSMAN GİDERLERİ:

84.000

(Borç) / 300 BANKA KREDİLERİ:

420.000

(Alacak), 381 GİDER TAHAKKUKLARI:

84.000

(Alacak)

400 BANKA KREDİLERİ:

420.000

(Borç), 780 FİNANSMAN GİDERLERİ:

168.000

(Borç) / 303 U.V. KREDİLERİN ANAPARA TAKS. VE FAİZ.:

420.000

(Alacak), 381 GİDER TAHAKKUKLARI:

168.000

(Alacak)

303 U.V. KREDİLERİN ANAPARA TAKS. VE FAİZ.:

420.000

(Borç), 381 GİDER TAHAKKUKLARI:

84.000

(Borç) / 400 BANKA KREDİLERİ:

420.000

(Alacak), 780 FİNANSMAN GİDERLERİ:

84.000

(Alacak)

780 FİNANSMAN GİDERLERİ:

84.000

(Borç) / 381 GİDER TAHAKKUKLARI:

84.000

(Alacak)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 400 BANKA KREDİLERİ: $420.000$ (Borç), 780 FİNANSMAN GİDERLERİ: $84.000$ (Borç) / 303 U.V. KREDİLERİN ANAPARA TAKS. VE FAİZ.: $420.000$ (Alacak), 381 GİDER TAHAKKUKLARI: $84.000$ (Alacak)

Cevap

Dönem sonunda vadesi bir yılın altına düşen

420.000

TL tutarındaki anapara taksiti 400 hesabından 303 hesabına aktarılmalı, Temmuz-Aralık dönemine ait

84.000

TL tutarındaki faiz ise 780 borcu karşılığında 381 hesabına alacak kaydedilmelidir.

İşletmenin

01.07.2025

tarihinde aldığı

2

yıl vadeli kredinin ilk taksiti (

420.000

TL), bilanço tarihinden itibaren bir yıl içinde (01.07.2026) ödeneceği için '400 Banka Kredileri' hesabından çıkarılarak '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabına aktarılmalıdır. Ayrıca Temmuz-Aralık dönemine ait

6

aylık faiz tutarı (

840.000 \times 0,20 \times 6/12 = 84.000

TL) gerçekleşmiş bir gider olduğundan '780 Finansman Giderleri' hesabına borç, ödemesi henüz yapılmadığı için '381 Gider Tahakkukları' hesabına alacak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Vadesi bir yılın altına düşen taksit tutarını hesapla

840.000 / 2 = 420.000

TL

Kredi 2 eşit taksitte ödeneceği için ilk taksit 1 yıl içinde (01.07.2026) ödenecektir.

2

Dönem sonuna kadar işleyen faiz tutarını hesapla

840.000 \times 0,20 \times (6/12) = 84.000

TL

01.07.2025 - 31.12.2025 tarihleri arasında 6 aylık süre geçmiştir ve dönemsellik kavramı gereği bu sürenin faizi giderleştirilmelidir.

3

Sınıflandırma ve tahakkuk kaydını oluştur

400 ve 780 hesapları borçlandırılır; 303 ve 381 hesapları alacaklandırılır.

Uzun vadeli borcun azalması borç, yeni kısa vadeli borç ve gider tahakkukunun oluşması alacak kaydı gerektirir.

Anahtar Kavram

Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısımlarının sınıflandırılması ve faiz tahakkuku

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 283Soru →

İşletmenin Ekim $2026$ dönemi sonu itibarıyla Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplarının kalanları (bakiyeleri) şu şekildedir:

Hesap Kodu ve Adı	Tutar
$190$ Devreden KDV Hesabı	$12.500$ TL
$191$ İndirilecek KDV Hesabı	$68.000$ TL
$391$ Hesaplanan KDV Hesabı	$95.500$ TL

Bu verilere göre, döneme ilişkin KDV mahsup kaydı yapıldığında ortaya çıkan muhasebe durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

15.000

TL tutarında '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı' alacaklandırılır.

15.000

TL tutarında '190 Devreden KDV Hesabı' borçlandırılır.

27.500

TL tutarında '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı' alacaklandırılır.

15.000

TL tutarında '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı' borçlandırılır.

15.000

TL tutarında '361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı' alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $15.000$ TL tutarında '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı' alacaklandırılır.

Cevap

15.000

TL tutarında '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı' alacaklandırılarak vergi borcu kaydedilmelidir.

İşletmenin dönem içinde tahsil ettiği vergi (

391

Hesaplanan KDV:

95.500

TL), önceki dönemden gelen (

12.500

TL) ve bu dönem ödediği (

68.000

TL) toplam indirilebilir vergiden (

80.500

TL) daha fazladır. Aradaki

15.000

TL tutarındaki fark, işletmenin devlete olan vergi borcunu temsil eder ve '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı'nın alacağına kaydedilerek tahakkuk ettirilir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam indirilebilir KDV tutarının hesaplanması

12.500

(Devreden) +

68.000

(İndirilecek) =

80.500

TL

Dönem sonunda indirilebilecek toplam vergi kapasitesini bulmak gerekir.

2

Hesaplanan KDV ile toplam indirilebilir KDV'nin karşılaştırılması

95.500

(Hesaplanan) -

80.500

(Toplam İndirilebilir) =

15.000

TL fark

Tahsil edilen vergi (391), ödenen vergiden fazla ise devlete borç doğar.

3

Muhasebe kaydının belirlenmesi

391 nolu hesap borçlandırılarak kapatılır; 190 ve 191 nolu hesaplar alacaklandırılarak kapatılır; aradaki fark 360 nolu hesabın alacağına yazılır.

Vergi yükümlülüğündeki artış pasif hesapların alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemleri ve Ödenecek Vergi Tahakkuku

İpuçları

1

Önce işletmenin indirebileceği toplam KDV miktarını (

190 + 191

) hesaplayın.

2

Hesaplanan KDV (391), toplam indirilebilir KDV'den büyükse aradaki fark 'Ödenecek Vergi' olur.

3

Tahakkuk eden bir borç kaydında ilgili pasif hesabın (360) hangi tarafına kayıt yapılması gerektiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Eğer Hesaplanan KDV tutarı indirilebilir toplamdan küçük olsaydı hangi hesabın borç bakiyesi vereceğini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Yevmiye kaydını zihninizde canlandırın: 391 Hesabı borç tarafa (

95.500

), 191 ve 190 hesaplarını alacak tarafa (toplam

80.500

) yazdığınızda, kaydı denkleştirmek için alacak tarafına

15.000

TL'lik bir hesap eklemeniz gerektiğini göreceksiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 284Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı dönem sonu ticari kârı $300.000$ TL olarak belirlenmiştir. Yapılan envanter ve değerleme çalışmaları sonucunda; kârın içerisinde $20.000$ TL tutarında vergi dışı iştirak kazancı bulunduğu, ayrıca dönem içinde $40.000$ TL tutarında kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) yapıldığı saptanmıştır. Kurumlar vergisi oranı $\%25$ olduğuna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken vergi karşılığı kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabı

80.000

TL borçlandırılır.

770 Genel Yönetim Giderleri hesabı

80.000

TL borçlandırılır.

691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabı

75.000

TL borçlandırılır.

370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabı

80.000

TL borçlandırılır.

691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabı

85.000

TL borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabı $80.000$ TL borçlandırılır.

Cevap

691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabı

80.000

TL borçlandırılır.

İşletmenin ödeyeceği kurumlar vergisi, ticari kâr değil mali kâr üzerinden hesaplanır. Verilen bilgiler doğrultusunda mali kâr; ticari kâra KKEG eklenip istisnalar düşülerek

320.000

TL (

300.000 + 40.000 - 20.000

) olarak bulunur. Bu tutarın

\%25

'i olan

80.000

TL vergi karşılığıdır. Dönem sonunda bu tutar, 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabına borç, 370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabına ise alacak kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1

Mali Kârın hesaplanması

Mali Kâr =

300.000 - 20.000 + 40.000 = 320.000

TL

Vergi matrahını bulmak için ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderler eklenmeli ve vergiden istisna gelirler çıkarılmalıdır.

2

Vergi Karşılığının hesaplanması

Vergi Karşılığı =

320.000 \times \%25 = 80.000

TL

Kurumlar vergisi yükümlülüğü mali kâr üzerinden ilgili vergi oranı ile hesaplanır.

3

Muhasebe kaydının yapılması

Borç: 691 (

80.000

), Alacak: 370 (

80.000

)

Dönem kârı üzerinden ayrılan vergi karşılığı, sonuç hesaplarında gider olarak 691 borcuna, borç karşılığı olarak ise 370 alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari kârdan mali kâra geçiş ve vergi karşılıklarının muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Vergi karşılığı ayrıldıktan sonra, yıl içinde ödenen geçici vergilerin (193) karşılıklara mahsup edilmesi (371 hesabı aracılığıyla) sürecini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 285Soru →

İşletme, sattığı dayanıklı tüketim malları için müşterilerine $2$ yıl süreli servis garantisi vermektedir. $31.12.2025$ tarihinde yapılan geçmiş dönem analizleri ve teknik değerlendirmeler sonucunda, $2026$ yılı içerisinde gerçekleşmesi beklenen muhtemel garanti ve onarım giderleri için $25.000$ TL tutarında karşılık ayrılmasına karar verilmiştir.

Buna göre, söz konusu karşılık ayırma işleminin muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

381 Gider Tahakkukları hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

373 Maliyet Giderleri Karşılığı hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

372 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabı

25.000

TL borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı $25.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

İşletmenin muhtemel garanti giderleri için ayırdığı tutar, 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabının alacak tarafına kaydedilmelidir.

Garanti giderleri, tutarı ve zamanı kesin olmayan ancak gerçekleşme ihtimali yüksek olan yükümlülüklerdir. Muhasebenin 'İhtiyatlılık' kavramı gereği bu tür durumlar için karşılık ayrılır ve Tekdüzen Hesap Planı'nda bu tür özel durumlar (dava, garanti vb.) '379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları' hesabının alacağında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1

Yükümlülüğün Niteliğini Belirleme

Giderin tutarı tahmini (

25.000

TL) ve gerçekleşmesi muhtemeldir.

Garanti giderleri kesinleşmiş bir borç değil, tahmini bir karşılık kalemidir.

2

Uygun Hesabın Seçilmesi

379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı seçilir.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre dava, garanti ve benzeri gider karşılıkları bu hesapta izlenir.

3

Yevmiye Kaydının Yapılması

İlgili gider hesabı (örneğin 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri) borçlandırılırken, 379 hesabı alacaklandırılır.

İhtiyatlılık kavramı gereği, gelecekteki muhtemel giderler cari dönemde karşılık yoluyla kaydedilmelidir.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık kavramı ve gerçekleşmesi muhtemel yükümlülükler için karşılık ayrılması.

İpuçları

1

Garanti onarım giderleri kesin bir borç mudur yoksa bir tahmin midir?

2

Tutar kesin değilse ve gerçekleşme ihtimali varsa 37 grubundaki 'Karşılık' hesaplarını düşünmelisiniz.

3

379 hesabı, diğer spesifik karşılık hesaplarının (vergi, kıdem tazminatı vb.) dışında kalan ve gerçekleşmesi muhtemel yükümlülükler içindir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu giderler gelecek yıl gerçekleştiğinde (fatura geldiğinde) yapılacak ters kayıt ve 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' kullanımını inceleyin.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 286Soru →

İşletme, Mart $2026$ döneminde genel yönetim departmanında çalışan personeline ait brüt $60.000$ TL tutarındaki ücret tahakkukunu gerçekleştirmiştir. Ücret bordrosuna ilişkin veriler şu şekildedir:

Kalem	Oran / Tutar
Brüt Ücret	$60.000$ TL
SGK İşçi Payı	$\%15$
SGK İşveren Payı	$\%20,5$
Gelir Vergisi	$7.650$ TL
Damga Vergisi	$450$ TL

(Asgari ücret istisnası ihmal edilecektir.)

Buna göre, yapılacak yevmiye kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

9.000

TL alacaklı

12.300

TL alacaklı

21.300

TL borçlu

29.400

TL alacaklı

21.300

TL alacaklı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $21.300$ TL alacaklı

Cevap

21.300

TL alacaklı olan seçenek doğrudur.

Ücret bordrosu işlemlerinde, işletmenin Sosyal Güvenlik Kurumu'na karşı olan toplam yükümlülüğü "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabında izlenir. Bu hesap, hem personelin brüt ücretinden kesilen payı (

9.000

TL) hem de işletmenin bu personel için üstlendiği işveren payını (

12.300

TL) kapsar. Toplam

21.300

TL tutarındaki bu yükümlülük, bir pasif hesap olan 361 nolu hesabın alacak tarafına kaydedilerek tahakkuk ettirilir.

Adım Adım Çözüm

1

SGK İşçi Payı hesaplanır.

60.000 \times \%15 = 9.000

TL

Brüt ücret üzerinden yasal olarak kesilen işçi payı tutarını bulmak gerekir.

2

SGK İşveren Payı hesaplanır.

60.000 \times \%20,5 = 12.300

TL

İşverenin maliyetine eklenen ve kuruma ödenecek olan işveren payı tutarını bulmak gerekir.

3

Toplam SGK yükümlülüğü hesaplanır.

9.000 + 12.300 = 21.300

TL

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı, bu iki unsurun toplamından oluşur.

4

Hesabın işleyiş yönü belirlenir.

Alacak (

21.300

TL)

Pasif karakterli borç hesaplarında artışlar her zaman alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ücret tahakkukunda 361 nolu hesabın kapsamı (İşçi + İşveren payı toplamı)

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 287Soru →

İşletme, $01.12.2025$ tarihinde mülkiyetindeki bir alanı reklam panosu olarak kiraya vermiş ve $6$ aylık kira bedeli olan $12.000$ TL'yi peşin olarak tahsil etmiştir. Muhasebenin "Dönemsellik" temel kavramı gereği, tahsil edilen bu tutarın gelecek yıla ( $2026$ yılına) ait olan kısmının izlenmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

180 Gelecek Aylara Ait Giderler

340 Alınan Sipariş Avansları

380 Gelecek Aylara Ait Gelirler

381 Gider Tahakkukları

600 Yurtiçi Satışlar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler

Cevap

Peşin tahsil edilen ve gelecek dönemlere ait olan kira geliri '380 Gelecek Aylara Ait Gelirler' hesabında izlenmelidir.

Gelecek dönemlere ait olan ve peşin tahsil edilen gelirler, bilançonun pasifinde yer alan '380 Gelecek Aylara Ait Gelirler' hesabında izlenir. Bu sayede, dönemsellik kavramı gereği gelirin sadece içinde bulunulan döneme ait kısmı gelir tablosuna aktarılmış olur.

Adım Adım Çözüm

1

Aylık kira bedelini hesaplayın.

12.000 / 6 = 2.000

TL.

Toplam tutarın aylara göre dağılımını bulmak için gereklidir.

2

Dönemlere göre tutar ayrımı yapın.

2025

yılına (Aralık)

1

ay (

2.000

TL),

2026

yılına

5

ay (

10.000

TL) düşmektedir.

Dönemsellik kavramı uyarınca her dönemin geliri kendi döneminde raporlanmalıdır.

3

Gelecek yıla sarkan tutarın kaydedileceği hesabı belirleyin.

10.000

TL tutarındaki kısım '380 Gelecek Aylara Ait Gelirler' hesabına kaydedilir.

Peşin tahsil edilen ancak henüz hak edilmemiş (gelecek döneme ait) gelirlerin pasif karakterli bu hesapta bekletilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Gelir Erteleme

İpuçları

1

Tahsilatın tamamı 2025 yılına mı ait yoksa bir kısmı gelecek yıla mı sarkıyor?

2

Peşin tahsil edilen bir gelir söz konusu olduğunda pasif (yabancı kaynak) karakterli bir hesap seçmelisiniz.

3

Gelecek dönemlere ait gelirlerin izlendiği hesap '380' ile başlayan hesaptır.

Daha Fazla Pratik

Eğer işletme bu tutarı peşin ödemiş olsaydı, hangi hesabı kullanırdı? (180 Gelecek Aylara Ait Giderler)

Tahmini Süre:45s

Soru 288Soru →

İşletme, kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla $01.10.2025$ tarihinde bir bankadan $200.000$ TL tutarında, $9$ ay vadeli kredi kullanmıştır. Banka kredi tutarını işletmenin vadesiz mevduat hesabına aktarmıştır.

Buna göre, bu işlemin muhasebeleştirilmesinde alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

300 Banka Kredileri Hesabı

400 Banka Kredileri Hesabı

102 Bankalar Hesabı

320 Satıcılar Hesabı

303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri Hesabı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 300 Banka Kredileri Hesabı

Cevap

İşletmenin aldığı 9 ay vadeli kredi kısa vadeli bir mali borçtur ve bu tür yükümlülükler artış gösterdiğinde 300 Banka Kredileri hesabı alacaklandırılır.

İşletme 9 ay vadeli (bir yıldan kısa) bir banka kredisi kullandığında, bu mali yükümlülük Tekdüzen Hesap Planı uyarınca '300 Banka Kredileri' hesabında izlenir. Pasif karakterli hesaplardaki artışlar alacak tarafına kaydedildiği için, kredinin kullanımı sırasında bu hesap alacaklandırılırken; paranın yatırıldığı '102 Bankalar' hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin niteliğini ve vadesini belirleme

Banka kredisi ve vade

9

ay (

< 1

yıl).

Vadenin bir yıldan kısa olması, borcun 'Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar' grubunda yer alacağını gösterir.

2

İlgili hesap grubunu ve hesabı seçme

30 Mali Borçlar grubu, 300 Banka Kredileri Hesabı.

Bankalardan alınan her türlü kredi bu hesapta izlenir.

3

Kaydın yönünü belirleme

Pasif karakterli bir hesap olan mali borç hesabında artış olduğu için alacak kaydı yapılır.

İşletmenin borcu arttığı için kaynak hesabı alacaklandırılır, varlık hesabı (102 Bankalar) ise borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Kısa vadeli banka kredilerinin muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1

Kredinin vadesine dikkat edin; 1 yıldan kısa mı yoksa uzun mu?

2

Banka kredisi kullanımında işletmenin borcu (kaynağı) artar. Pasif hesaplardaki artışlar hangi tarafa yazılır?

Daha Fazla Pratik

Vadesi 18 ay olan bir kredi çekilseydi hangi hesap kullanılmalıydı? Bu farkı pekiştirmek için 400 nolu hesabı inceleyin.

Tahmini Süre:45s

Soru 289Soru →

İşletme, $31.12.2025$ tarihinde yaptığı aktüeryal değerleme çalışmaları sonucunda, genel yönetim departmanında çalışan personeli için toplam $300.000$ TL kıdem tazminatı karşılığı ayırmaya karar vermiştir. Yapılan projeksiyonlara göre bu tutarın $80.000$ TL'lik kısmının $2026$ yılı içerisinde emekli olacak personele, kalan kısmın ise daha sonraki yıllarda emekli olacak personele ait olduğu saptanmıştır. Buna göre işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borçlu: 770 Genel Yönetim Giderleri

300.000

TL / Alacaklı: 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı

80.000

TL, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı

220.000

TL

Borçlu: 770 Genel Yönetim Giderleri

300.000

TL / Alacaklı: 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı

300.000

TL

Borçlu: 689 Olağandışı Gider ve Zararlar

300.000

TL / Alacaklı: 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı

80.000

TL, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı

220.000

TL

Borçlu: 770 Genel Yönetim Giderleri

300.000

TL / Alacaklı: 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı

300.000

TL

Borçlu: 770 Genel Yönetim Giderleri

300.000

TL / Alacaklı: 381 Gider Tahakkukları

300.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borçlu: 770 Genel Yönetim Giderleri $300.000$ TL / Alacaklı: 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı $80.000$ TL, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı $220.000$ TL

Cevap

Doğru kayıt, giderin tamamını '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına borç yazarken, karşılığın kısa vadeli kısmını (

80.000

TL) '372 Kıdem Tazminatı Karşılığı' hesabına, uzun vadeli kısmını (

220.000

TL) ise '472 Kıdem Tazminatı Karşılığı' hesabına alacak yazan seçenektir.

Kıdem tazminatı karşılığı ayırma işlemi 'İhtiyatlılık' ve 'Dönemsellik' kavramları gereğidir. Personel genel yönetim biriminde çalıştığı için giderler '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına borç yazılır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bir yıl içinde ödenecek olan kısım '372 Kıdem Tazminatı Karşılığı' (kısa vadeli), bir yılı aşan kısım ise '472 Kıdem Tazminatı Karşılığı' (uzun vadeli) hesabında alacak olarak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Gider yerinin belirlenmesi

770 Genel Yönetim Giderleri hesabı kullanılır.

Soruda çalışanların genel yönetim departmanında görev yaptığı belirtilmiştir.

2

Karşılığın vadelerine göre sınıflandırılması

Kısa Vade:

80.000

TL, Uzun Vade:

220.000

TL

Bir yıl içinde ödenmesi beklenen tutarlar kısa vadeli, aşan kısımlar uzun vadeli olarak izlenmelidir.

3

Hesapların belirlenmesi

372 ve 472 nolu hesaplar alacaklandırılır.

Kıdem tazminatı karşılıkları pasif karakterli borç ve gider karşılığı hesaplarında takip edilir.

Anahtar Kavram

Kıdem tazminatı karşılıklarında kısa ve uzun vade ayrımı ile gider yerleşimi.

Daha Fazla Pratik

Dönem sonunda 472 hesabında izlenen tutarların, vade bir yılın altına düştüğünde 372 hesabına aktarılma kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 290Soru →

İşletme, Haziran $2026$ tarihinde teslim etmeyi taahhüt ettiği ticari mallar için Nisan $2026$ tarihinde müşterisinden $25.000$ TL tutarında bir kaparo (sipariş avansı) almıştır.

İşletmenin bu tahsilat işlemi sırasında yapacağı yevmiye kaydında alacak tarafına kaydedilecek hesap aşağıdakilerden hangisidir?

340 Alınan Sipariş Avansları

159 Verilen Sipariş Avansları

600 Yurtiçi Satışlar

380 Gelecek Aylara Ait Gelirler

120 Alıcılar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340 Alınan Sipariş Avansları

Cevap

Alacaklandırılması gereken hesap Alınan Sipariş Avansları hesabıdır.

Alınan sipariş avansları hesabı, işletmenin henüz teslim etmediği mallar veya yapmadığı hizmetler karşılığında müşterilerinden aldığı bedelleri takip ettiği pasif karakterli bir hesaptır. İşletme nakit tahsilat yaptığında, bir taraftan kasa veya banka hesabı borçlanırken, diğer taraftan henüz yerine getirilmemiş bir teslimat yükümlülüğü doğduğu için Alınan Sipariş Avansları hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin niteliğini belirle

Müşteriden mal tesliminden önce alınan para 'sipariş avansı' niteliğindedir.

Müşterinin gelecekteki bir teslimat için yaptığı ön ödeme işletme açısından bir yükümlülüktür.

2

Hesap planındaki karşılığını seç

340 Alınan Sipariş Avansları hesabı kullanılır.

Tekdüzen hesap planında üçüncü kişilerden alınan sipariş avansları bu kodda takip edilir.

3

Kayıt yönünü tayin et

Hesap alacaklandırılır.

Pasif karakterli (kaynak) hesaplardaki artışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alınan Avansların Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1

Müşteriden alınan paranın henüz bir karşılığı (mal teslimi) verilmediğini düşünün.

2

Bu işlem işletme için bir borçtur (ileride mal verme borcu). Hangi hesap grubu borç (pasif) karakterlidir?

3

Hesap planındaki 'Yabancı Kaynaklar' grubunda yer alan ve isminde 'Alınan' ve 'Avans' kelimelerini barındıran hesabı bulun.

Daha Fazla Pratik

Bu avansın mallar teslim edildiğinde nasıl kapatılacağını (borç taraflı kayıt) çalışarak süreci tamamlayabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 291Soru →

İşletme, $31.12.2025$ tarihinde üretimde kullandığı bir makinenin $2026$ yılında yapılacak büyük bakımı için $15.000$ TL tutarında maliyet gideri karşılığı ayırmıştır. $2026$ yılı Mart ayında söz konusu bakım işlemi $12.000$ TL + $\%20$ KDV bedelle gerçekleştirilmiş ve tutarın tamamı banka aracılığıyla ödenmiştir.

Buna göre, $2026$ yılı Mart ayında yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı

3.000

TL alacaklandırılır.

373 Maliyet Giderleri Karşılığı hesabı

12.000

TL borçlandırılır.

730 Genel Üretim Giderleri hesabı

12.000

TL borçlandırılır.

671 Önceki Dönem Gelir ve Kârları hesabı

3.000

TL alacaklandırılır.

381 Gider Tahakkukları hesabı

15.000

TL borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı $3.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

Bakım işlemi gerçekleştiğinde, önceden ayrılan 15.000 TL'lik karşılık hesabının tamamı borçlandırılarak kapatılmalı, ödenen KDV borç kaydedilmeli, bankadan çıkan toplam tutar alacaklandırılmalı ve aradaki 3.000 TL'lik tasarruf tutarı 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydedilmelidir.

İşletme bir gider için karşılık ayırdığında (Borç 730 / Alacak 373), gideri o dönemde kabul etmiş olur. Takip eden dönemde harcama yapıldığında, önceden ayrılan pasif karakterli karşılık hesabı borçlandırılarak kapatılır. Eğer gerçek harcama tahminden düşükse, aradaki 'tasarruf' tutarı işletme için bir gelir unsuru haline gelir ve '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1

Ayrılan karşılık ile gerçekleşen maliyeti karşılaştırın.

Ayrılan Karşılık:

15.000

TL, Gerçekleşen Maliyet:

12.000

TL. Aradaki fark:

3.000

TL.

Gerçekleşen tutar tahminden düşük olduğu için işletme lehine bir durum söz konusudur.

2

KDV tutarını hesaplayın.

12.000 \times 0,20 = 2.400

TL KDV.

Hizmet alımı sırasında ödenen KDV indirilecek KDV olarak kaydedilmelidir.

3

Yevmiye kaydını kurgulayın.

Borç: 373 (

15.000

), 191 (

2.400

); Alacak: 102 (

14.400

), 644 (

3.000

).

Karşılık hesabı tamamen kapatılırken, fazladan ayrılan kısım gelir kaydedilir.

Anahtar Kavram

Karşılık iptali ve Konusu Kalmayan Karşılıklar kullanımı

İpuçları

1

Bakım için önceden ayrılmış olan bir karşılık (373) varken, ödeme anında yeni bir gider hesabı (730) kullanılmaz.

2

Karşılık hesabı (373) pasif bir hesaptır ve kapatılırken borçlandırılır. Ancak kapatma tutarı gerçekleşen fatura değil, ayrılan karşılığın kendisidir.

3

Ayrılan 15.000 TL ile ödenen (KDV hariç) 12.000 TL arasındaki fark, işletme için bir gelir niteliğindedir.

Daha Fazla Pratik

Gerçekleşen tutarın karşılıktan fazla olması (örneğin 18.000 TL olması) durumunda aradaki farkın 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabına nasıl kaydedileceğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 292Soru →

İşletme, bir satıcıya olan ticari borcu karşılığında $01.11.2025$ tarihinde $11.000$ ABD Doları nominal değerli, $5$ ay vadeli bir borç senedi düzenlemiştir. Senedin düzenlendiği tarihte kur $1$ USD = $30$ TL'dir. $31.12.2025$ tarihinde dönem sonu envanter işlemleri sırasında kurun $1$ USD = $33$ TL olduğu tespit edilmiş ve işletme ilgili borç senedini yıllık $\%40$ faiz oranı üzerinden reeskonta tabi tutmuştur. Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapacağı reeskont kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (Vadeye kalan gün sayısı $90$ gün, reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi kullanılacaktır.)

322 Borç Senetleri Reeskontu (-)

33.000

TL (Borç) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri

33.000

TL (Alacak)

657 Reeskont Faiz Giderleri

33.000

TL (Borç) / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)

33.000

TL (Alacak)

322 Borç Senetleri Reeskontu (-)

30.000

TL (Borç) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri

30.000

TL (Alacak)

322 Borç Senetleri Reeskontu (-)

36.300

TL (Borç) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri

36.300

TL (Alacak)

647 Reeskont Faiz Gelirleri

33.000

TL (Borç) / 322 Borç Senetleri Reeskontu (-)

33.000

TL (Alacak)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu (-) $33.000$ TL (Borç) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri $33.000$ TL (Alacak)

Cevap

İşletmenin dönem sonunda yapacağı reeskont kaydı, '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabının

33.000

TL borçlandırılması ve '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabının

33.000

TL alacaklandırılması şeklinde olmalıdır.

Dönem sonu itibarıyla borç senedinin güncel değeri

363.000

TL olarak belirlenmiştir. Bu tutar üzerinden iç iskonto formülü (

F = \frac{363.000 \times 90 \times 40}{36000 + 3600}

) uygulandığında

33.000

TL reeskont tutarına ulaşılır. Borç senetlerindeki bu değer azalışı, pasifi düzenleyici bir hesap olan '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabının borcuna ve bir gelir hesabı olan '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabının alacağına kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1

Dövizli borç senedinin dönem sonu (envanter) tarihindeki TL karşılığını (nominal değerini) hesaplayınız.

11.000 \text{ USD} \times 33 \text{ TL/USD} = 363.000 \text{ TL}

Yabancı para cinsinden borçlar, dönem sonu değerlemesi yapıldıktan sonra ortaya çıkan güncel nominal değer üzerinden reeskonta tabi tutulur.

2

İç iskonto formülü kullanarak reeskont tutarını hesaplayınız.

F = \frac{363.000 \times 90 \times 40}{36000 + (90 \times 40)} = \frac{1.306.800.000}{39.600} = 33.000 \text{ TL}

VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto formülü (

F = \frac{A \times n \times i}{36000 + (n \times i)}

) kullanılır.

3

Muhasebe kaydını gerçekleştiriniz.

322 Borç Senetleri Reeskontu (-) (Borç)

33.000

TL, 647 Reeskont Faiz Gelirleri (Alacak)

33.000

TL

Borç senetlerinin tasarruf değerine indirgenmesi işletme için borcun azalması (pasif düzenleyici hesabın borçlanması) ve bir faiz geliri oluşması anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Dövizli borç senetlerinde reeskont işlemi öncesi kur değerlemesinin yapılması zorunluluğu ve iç iskonto yöntemi.

İpuçları

1

Dövizli bir borç senedini reeskonta tabi tutmadan önce mutlaka dönem sonu kur değerlemesini yaparak güncel TL değerini bulunuz.

2

Reeskont hesaplamasında iç iskonto formülünü kullanın:

F = \frac{A \times n \times i}{36000 + (n \times i)}

. Buradaki 'A' değeri senedin değerleme sonrası ulaşılan nominal değeridir.

Daha Fazla Pratik

Borç senetleri reeskontunun izleyen yılın başında nasıl iptal edildiğini (ters kayıtla kapatılması) inceleyerek dönemsellik kavramı ile ilişkisini pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 293Soru →

İşletme, $01.11.2025$ tarihinde kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla nominal değeri $1.200.000$ TL olan, $9$ ay vadeli finansman bonolarını $1.020.000$ TL bedelle ihraç etmiştir. Dönem sonu itibarıyla gerekli ayarlama ve değerleme kayıtlarını yapan işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda, söz konusu finansman bonoları net defter değeriyle aşağıdakilerden hangisidir?

1.020.000

TL

1.060.000

TL

1.140.000

TL

1.160.000

TL

1.200.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.060.000$ TL

Cevap

Finansman bonolarının 31.12.2025 tarihindeki net defter değeri 1.060.000 TL'dir.

Doğru yanıt olan 1.060.000 TL, işletmenin ihraç ettiği bononun nominal değeri olan 1.200.000 TL'den, henüz gider yazılmamış olan 140.000 TL'lik ihraç farkının düşülmesiyle hesaplanır. Alternatif olarak, ihraç bedeli olan 1.020.000 TL'ye cari döneme ait 40.000 TL'lik faiz yükünün eklenmesiyle de bu sonuca ulaşılabilir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam ihraç farkının (iskonto tutarının) hesaplanması

1.200.000 - 1.020.000 = 180.000

TL

Bononun nominal değeri ile ihraç bedeli arasındaki fark '308 Menkul Kıymetler İhraç Farkları' hesabına borç kaydedilir.

2

Aylık itfa (faiz gideri) tutarının bulunması

180.000 / 9

ay

= 20.000

TL/ay

Eşit itfa yöntemi kullanılarak toplam fark vadesine bölünür.

3

2025 yılına isabet eden sürenin ve itfa payının hesaplanması

2

ay (Kasım, Aralık)

\times 20.000 = 40.000

TL

Dönemsellik kavramı gereği, cari döneme ait olan faiz payı 780 Finansman Giderleri hesabına aktarılır.

4

Bilanço tarihindeki kalan ihraç farkı ve net değerin hesaplanması

Net Değer

= 1.200.000 - (180.000 - 40.000) = 1.060.000

TL

Bilanço değeri, nominal değerden henüz itfa edilmemiş (kalan) farkın düşülmesiyle bulunur (

1.200.000 - 140.000

).

Anahtar Kavram

Finansman bonolarında iskonto bedelinin (308) vadesine yayılarak itfa edilmesi ve net defter değerinin hesaplanması.

İpuçları

1

İhraç bedeli ile nominal değer arasındaki farkın '308 Menkul Kıymetler İhraç Farkları' hesabında izlendiğini hatırlayın.

2

9 aylık sürenin sadece Kasım ve Aralık aylarının cari yıla ait olduğunu düşünerek aylık itfa payını hesaplayın.

3

Net defter değerine ulaşmak için nominal değerden kalan (henüz itfa edilmemiş) ihraç farkını çıkarmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Tahvillerin primli ihraç edilmesi durumunda değerleme işlemlerinin nasıl değişeceğini inceleyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 294Soru →

İşletme, $31.12.2025$ tarihinde dönem sonu envanter işlemleri sırasında, vadesi henüz gelmemiş olan $150.000$ TL nominal değerli borç senetleri için $7.500$ TL tutarında reeskont hesaplamıştır.

Bu işlemin muhasebe kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı

657 Reeskont Faiz Giderleri Hesabı

322 Borç Senetleri Reeskontu Hesabı

122 Alacak Senetleri Reeskontu Hesabı

321 Borç Senetleri Hesabı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı

Cevap

Borç senetleri reeskont kaydında alacaklandırılacak hesap 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı'dır.

Dönem sonu itibarıyla vadesi henüz gelmemiş borç senetlerinin nominal değerinden tasarruf değerine indirgenmesi işlemi, işletmenin borç yükünü dönem için azaltan bir finansal sonuç doğurur. Bu azalış Tekdüzen Hesap Planı gereği '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabının alacağına kaydedilir. Karşı hesap olarak ise borç senetlerinin değerini düzenleyen '322 Borç Senetleri Reeskontu' hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin niteliğini ve ilgili hesapları belirlemek

Vadesi gelmemiş borç senetlerinin tasarruf değeriyle değerlenmesi işlemidir (reeskont). Kullanılacak hesaplar 322 ve 647'dir.

Borç senetlerinin dönem sonunda gerçek değerine indirgenmesi için Tekdüzen Hesap Planı bu hesapları öngörmüştür.

2

Muhasebe kaydının yönünü tespit etmek

322 Borç Senetleri Reeskontu (-) hesabı borçlandırılır, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı alacaklandırılır.

Borcun dönem sonunda daha düşük bir değere çekilmesi işletme lehine bir durumdur ve reeskont faiz geliri olarak kaydedilmelidir.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu Kaydı

Tahmini Süre:45s

Soru 295Soru →

İşletme, $01.10.2025$ tarihinde bir bankadan $100.000$ ABD Doları tutarında, $2$ yıl vadeli ve yıllık $\%12$ basit faizli bir kredi kullanmıştır. Kredinin anaparası, altı ayda bir eşit taksitler halinde ( $4$ taksit) ödenecektir. Faiz ödemeleri ise her taksit tarihinde, o döneme ilişkin anapara tutarı üzerinden değil, toplam kalan anapara borcu üzerinden hesaplanarak anapara taksiti ile birlikte ödenecektir. Kredinin alındığı gün $1$ ABD Doları $= 30$ TL, $31.12 .2025$ tarihinde ise $1$ ABD Doları $= 32$ TL'dir. İşletme, dönemsellik kavramı gereği yıl sonunda gerekli tüm değerleme, tahakkuk ve vade sınıflandırması işlemlerini eksiksiz yapmıştır. Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabının bakiyesi kaç TL olur?

1.696.000

1.600.000

3.296.000

1.590.000

896.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.696.000$

Cevap

İşletmenin

31.12.2025

tarihli bilançosunda 303 numaralı hesabın bakiyesi

1.696.000

TL olmalıdır.

Doğru yanıt olan tutar, bilanço tarihinden itibaren bir yıl içinde (2026 yılı) ödenecek olan iki adet

25.000

ABD Doları tutarındaki anapara taksitinin (

50.000

USD) ve 2025 yılına ait

3.000

ABD Doları tutarındaki işlemiş faizin toplamının (

53.000

USD), dönem sonu kuru olan

32

TL ile çarpılması sonucu elde edilir (

53.000 \times 32 = 1.696.000

TL). Tekdüzen Hesap Planı açıklamalarına göre 303 hesap, anapara taksitleri ile tahakkuk etmiş faizlerin toplamını göstermelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Dövizli borcun yıl sonu kur değerlemesinin yapılması

100.000

USD

\times (32 - 30) = 200.000

TL Kambiyo Zararı

Yabancı para birimiyle olan borçlar, bilanço günündeki kur üzerinden değerlenmelidir.

2

2025 yılına ait faiz tahakkukunun hesaplanması

100.000

USD

\times \%12 \times (3/12) = 3.000

USD

Dönemsellik kavramı uyarınca, Ekim-Aralık dönemine ait 3 aylık faiz gideri 2025 yılına kaydedilmelidir.

3

Kısa vadeye (1 yılın altına) düşen anapara tutarının belirlenmesi

25.000

USD (Nisan 2026) +

25.000

USD (Ekim 2026) =

50.000

USD

Bilanço tarihinden itibaren 12 ay içinde ödenecek olan uzun vadeli kredilerin taksitleri 303 hesaba aktarılır.

4

303 hesabın toplam TL bakiyesinin hesaplanması

(

50.000

USD Anapara +

3.000

USD Faiz)

\times 32

TL

= 1.696.000

TL

Hesap, hem anapara taksitlerini hem de tahakkuk etmiş faizleri güncel kurdan içermelidir.

Anahtar Kavram

Uzun Vadeli Kredilerin Vade Sınıflandırması ve Kur Değerlemesi

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 296Soru →

İşletme, satıcı firmaya olan $15.000$ TL tutarındaki senetsiz (veresiye) borcuna karşılık, daha önce bir müşterisinden aldığı çeklerden birini ciro ederek vermiştir. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

320 Satıcılar hesabı

15.000

TL borçlandırılır.

321 Borç Senetleri hesabı

15.000

TL borçlandırılır.

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı

15.000

TL alacaklandırılır.

120 Alıcılar hesabı

15.000

TL alacaklandırılır.

320 Satıcılar hesabı

15.000

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı $15.000$ TL borçlandırılır.

Cevap

Senetsiz borcun ödenmesi durumunda 320 Satıcılar hesabı borçlandırılır.

İşletmenin satıcılara olan senetsiz (veresiye) borçları '320 Satıcılar' hesabında takip edilir. Borcun ödenmesi durumunda bu pasif hesapta bir azalış meydana gelir ve pasif hesaplardaki azalışlar borç tarafına kaydedilir. Ayrıca çek cirosu işlemi, işletmenin elindeki bir varlığın (101 Alınan Çekler) çıkışı anlamına geldiği için alacak tarafında 101 hesabı yer almalıdır. Bu nedenle Satıcılar hesabının borçlandırılması doğru bir ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1

Borç türünü ve ilgili hesabı belirleme

Senetsiz (veresiye) ticari borçlar '320 Satıcılar' hesabında izlenir.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre ticari faaliyetten doğan senetsiz borçlar bu hesapta takip edilir.

2

Ödeme yöntemini analiz etme

Müşteriden alınan bir çekin devredilmesi (ciro), '101 Alınan Çekler' hesabından çıkış yapılmasını gerektirir.

Ciro işlemi, daha önce varlık olarak kaydedilen bir çekin elden çıkarılmasıdır; işletmenin kendi çeki değildir.

3

Hesapların işleyiş kurallarını uygulama

320 Satıcılar (Pasif) azalışı için Borç tarafına, 101 Alınan Çekler (Aktif) azalışı için Alacak tarafına kayıt yapılır.

Pasif hesaplar borçlandırılarak azaltılırken, aktif hesaplar alacaklandırılarak azaltılır.

Anahtar Kavram

Ticari borçların (320 Satıcılar) ödenmesi ve çek cirosu işleminin muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1

Ticari borcun senede bağlı olup olmadığına (senetsiz) dikkat edin.

2

Çek cirosu, müşteriden alınan bir çekin (101 Alınan Çekler) başkasına devredilmesidir.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin bu borcu için kendi çekini düzenleyip vermesi durumunda hangi hesabın kullanılacağını düşünün.

Tahmini Süre:45s

Soru 297Soru →

İşletme, $15$ Ekim $2026$ tarihinde, Aralık ayında teslim edeceği özel bir sipariş için müşterisinden $\%20$ KDV dahil $120.000$ TL tutarında bir sipariş avansını banka yoluyla tahsil etmiştir. $22$ Aralık $2026$ tarihinde ise söz konusu mallar $\%20$ KDV hariç $400.000$ TL bedelle müşteriye teslim edilmiş; alınan avans mahsup edildikten sonra kalan tutarın yarısı banka aracılığıyla tahsil edilmiş, kalanı için ise senet alınmıştır.

Bu bilgilere göre, $22$ Aralık $2026$ tarihindeki satış kaydında borçlandırılacak hesaplar ve tutarları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

102 Bankalar ve 121 Alacak Senetleri hesaplarının her biri

180.000

TL borçlandırılır.

340 Alınan Sipariş Avansları hesabı

120.000

TL tutarında borçlandırılır.

380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabı

100.000

TL tutarında borçlandırılır.

159 Verilen Sipariş Avansları hesabı

100.000

TL tutarında alacaklandırılır.

121 Alacak Senetleri hesabı

240.000

TL tutarında borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 Bankalar ve 121 Alacak Senetleri hesaplarının her biri $180.000$ TL borçlandırılır.

Cevap

102 Bankalar ve 121 Alacak Senetleri hesaplarının her birinin

180.000

TL borçlandırılması gerekir.

Doğru yanıt olan seçenek, satış sonrası kalan bakiyenin matematiksel olarak doğru hesaplandığı ve doğru hesaplara aktarıldığı durumu ifade eder. Satış toplamı olan

480.000

TL'den, önceden alınan

120.000

TL'lik avans (KDV dahil) düşüldüğünde işletmenin tahsil etmesi gereken

360.000

TL kalmaktadır. Bu tutarın yarısı olan

180.000

TL banka hesabına, diğer yarısı olan

180.000

TL ise alacak senetleri hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

Alınan avansın KDV ayrıştırmasını yapınız.

120.000 / 1,20 = 100.000

TL (Net Avans)

340 Alınan Sipariş Avansları hesabına KDV hariç tutar kaydedilir.

2

Satışın toplam bedelini hesaplayınız.

400.000 + (400.000 \times 0,20) = 480.000

TL

Satış faturası mal bedeli ve KDV'nin toplamından oluşur.

3

Avans mahsubundan sonra kalan tahsil edilecek tutarı bulunuz.

480.000 - 120.000 = 360.000

TL

Daha önce tahsil edilen avans (KDV dahil), toplam borçtan düşülür.

4

Kalan tutarın ödeme araçlarına göre dağılımını yapınız.

360.000 / 2 = 180.000

TL (Banka) ve

180.000

TL (Senet)

Soruda kalan tutarın yarısının banka, yarısının senetle olduğu belirtilmiştir.

Anahtar Kavram

Alınan Sipariş Avansları (340), işletmenin henüz teslim etmediği mallar için tahsil ettiği tutarları izlediği pasif bir hesaptır ve teslimat gerçekleştiğinde borçlandırılarak kapatılır.

İpuçları

1

Alınan avansın içindeki KDV'yi ayıklayarak 340 hesabının gerçek bakiyesini bulun.

2

Müşterinin toplam borcunun

480.000

TL olduğunu ve bunun

120.000

TL'lik kısmını zaten ödediğini düşünün.

3

Kalan

360.000

TL'yi iki eşit parçaya bölerek Bankalar ve Alacak Senetleri hesaplarına borç kaydedin.

Daha Fazla Pratik

Avansın döviz cinsinden alındığı ve teslim tarihinde kur farkı oluştuğu durumları inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 298Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihinde vadesine $45$ gün kalan $10.000$ Avro nominal değerli bir borç senedi bulunmaktadır. Dönem sonu envanter işlemleri sırasında, kur artışı nedeniyle borç senedinin Türk Lirası karşılığında $25.000$ TL tutarında bir artış olduğu, ayrıca aynı senet için iç iskonto yöntemine göre $5.000$ TL tutarında reeskont hesaplandığı tespit edilmiştir.

Buna göre, söz konusu envanter kayıtlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

647

Reeskont Faiz Gelirleri hesabı

5.000

TL alacaklandırılır.

657

Reeskont Faiz Giderleri hesabı

5.000

TL borçlandırılır.

646

Kambiyo Kârları hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

321

Borç Senetleri hesabı

25.000

TL borçlandırılır.

322

Borç Senetleri Reeskontu hesabı

5.000

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $647$ Reeskont Faiz Gelirleri hesabı $5.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

647

Reeskont Faiz Gelirleri hesabının

5.000

TL tutarında alacaklandırılması doğru işlemdir.

Borç senetleri için hesaplanan reeskont tutarı, borcun nominal değerinden peşin değerine düşürülmesini sağlar. Bu işlem, pasif düzenleyici bir hesap olan Borç Senetleri Reeskontu hesabının borçlandırılmasına karşılık, Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacaklandırılmasıyla gerçekleştirilir. Kur artışı ise borcu artırdığı için kambiyo zararı doğurur.

Adım Adım Çözüm

1

Kur farkı değerlemesinin yapılması

25.000

TL Kambiyo Zararı

Yabancı para cinsinden borcun TL değerinin artması işletme için ek bir yükümlülük yani zarardır.

2

Kur farkı kaydının oluşturulması

656 Kambiyo Zararları (B) / 321 Borç Senetleri (A)

25.000

Zarar hesabı borçlandırılırken, artan borç senedi yükümlülüğü alacaklandırılır.

3

Borç senedi reeskont tutarının kaydedilmesi

322 Borç Senetleri Reeskontu (B) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (A)

5.000

Borç senetlerinin dönem sonundaki peşin değerine indirgenmesi, borç tutarını azaltan bir gelir etkisi yaratır.

Anahtar Kavram

Borç senetlerinin dönem sonu değerlemesi ve reeskont mantığı

Daha Fazla Pratik

Borç senetleri reeskontunun izleyen yılın ilk gününde (01.01) yapılan iptal kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 299Soru →

İşletmenin $2025$ yılı faaliyet dönemi sonundaki verileri aşağıdaki gibidir:

- Ticari Bilanço Kârı: $450.000$ TL
- Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler: $70.000$ TL
- Vergiye Tabi Olmayan Gelirler (İstisnalar): $20.000$ TL
- Kurumlar Vergisi Oranı: % $25$

İşletme yıl içinde $100.000$ TL geçici vergi ödemiştir. Buna göre işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken vergi karşılığı yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borçlu: 691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

125.000

TL / Alacaklı: 370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

125.000

TL

Borçlu: 770 Genel Yönetim Giderleri

125.000

TL / Alacaklı: 370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

125.000

TL

Borçlu: 691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

112.500

TL / Alacaklı: 370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

112.500

TL

Borçlu: 691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

125.000

TL / Alacaklı: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

125.000

TL

Borçlu: 691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

100.000

TL / Alacaklı: 370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

100.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borçlu: 691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları $125.000$ TL / Alacaklı: 370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları $125.000$ TL

Cevap

Dönem kârı vergi karşılığı kaydında 691 nolu hesap

125.000

TL borçlandırılırken, 370 nolu hesap

125.000

TL alacaklandırılır.

Doğru kayıt, mali kârın (

500.000

TL) %

25

'i olan

125.000

TL tutarındaki vergi karşılığını 691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabının borcuna ve 370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabının alacağına kaydeder. Bu kayıt, dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği yıl sonunda henüz ödenmemiş ancak tahakkuk etmiş vergi borcunu raporlar.

Adım Adım Çözüm

1

Kurumlar Vergisi matrahını (Mali Kâr) hesaplayınız.

Mali Kâr = Ticari Kâr + KKEG - İstisnalar =

450.000 + 70.000 - 20.000 = 500.000

TL

Vergi, muhasebe kârı üzerinden değil, vergi kanunlarına göre düzeltilmiş mali kâr üzerinden hesaplanır.

2

Ayrılacak vergi karşılığı tutarını hesaplayınız.

500.000 \times 0,25 = 125.000

TL

Mali kâr üzerine yasal kurumlar vergisi oranı uygulanır.

3

Dönem sonu karşılık kaydını gerçekleştiriniz.

691 nolu hesap borçlu, 370 nolu hesap alacaklı (

125.000

TL).

Dönem kârından ayrılan karşılıklar 691 gider hesabında izlenirken, pasifte 370 nolu yükümlülük hesabında toplanır.

Anahtar Kavram

Vergi Karşılıklarının Muhasebeleştirilmesi

Tahmini Süre:2m 0s

Yabancı Kaynaklar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm