Oran Analizi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2

Soru 21Soru →

Bir işletmenin dönen varlıklar toplamı $300.000$ TL, stoklar tutarı $120.000$ TL ve kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamı $150.000$ TL'dir.

Bu verilere göre işletmenin asit-test (çabuk) oranı kaçtır?

0,80

1,20

1,50

2,00

2,50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,20$

Cevap

İşletmenin asit-test (çabuk) oranı

1,20

olarak hesaplanmıştır.

Asit-test (çabuk) oranı, işletmenin stoklara bağımlı kalmaksızın kısa vadeli yabancı kaynaklarını ödeyebilme yeteneğini gösterir. Formül gereği dönen varlıklar toplamından stoklar çıkarılarak bulunan

180.000

TL likit varlık tutarının,

150.000

TL olan kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesi sonucunda

1,20

değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Asit-test oranı formülünü belirlemek.

\\text{Asit-Test Oranı} = \\frac{\\text{Dönen Varlıklar} - \\text{Stoklar}}{\\text{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar}}

şeklinde tanımlanır.

Bu oran, işletmenin en az likit dönen varlık kalemi olan stoklar olmaksızın kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü ölçer.

2

Likit varlıklar toplamını hesaplamak.

300.000 - 120.000 = 180.000

TL.

Dönen varlıklardan stokların çıkarılması, işletmenin daha hızlı nakde dönebilecek değerlerini ortaya çıkarır.

3

Likit varlıkları kısa vadeli yabancı kaynaklara bölerek oranı bulmak.

180.000 / 150.000 = 1,20

.

Elde edilen tutarın kısa vadeli borçlara oranı, likidite durumunu net bir şekilde gösterir.

Anahtar Kavram

Asit-Test Oranı

Daha Fazla Pratik

Stokların dönen varlıklar içindeki payının asit-test oranı üzerindeki etkisini analiz etmek için cari oran ile farkını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 22Soru →

Bir işletmenin $2024$ ve $2025$ yılı faaliyet sonuçları üzerinden yapılan DuPont analizine göre; işletmenin aktif kârlılık ( $ROA$ ) oranının $%12$ 'den $%15$ 'e yükseldiği, buna karşın özkaynak kârlılığı ( $ROE$ ) oranının aynı dönemde $%30$ 'dan $%25$ 'e gerilediği belirlenmiştir.

DuPont analiz sisteminin bileşenleri arasındaki ilişki dikkate alındığında, bu işletmenin finansal yapısındaki değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?

İşletmenin toplam pasifleri içerisinde yabancı kaynak kullanım oranının azaldığı

Net kâr marjındaki iyileşmenin, aktif devir hızındaki olası bir düşüşün etkilerini tamamen ortadan kaldırdığı

İşletmenin varlık kullanım etkinliğinin artmasına bağlı olarak finansal kaldıraç derecesinin yükseldiği

Borçlanma maliyetlerindeki artışın, özkaynak çarpanını büyüterek kârlılığı olumsuz etkilediği

İşletmenin duran varlık yatırımlarının artması sonucunda net işletme sermayesinin negatife düştüğü

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin toplam pasifleri içerisinde yabancı kaynak kullanım oranının azaldığı

Cevap

İşletmenin toplam pasifleri içerisinde yabancı kaynak kullanım oranının azaldığı

DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı (

ROE

), aktif kârlılığı (

ROA

) ile özkaynak çarpanının çarpımına eşittir (

ROE = ROA \times \text{Özkaynak Çarpanı}

). Soruda

ROA

değeri

%12

'den

%15

'e yükselirken,

ROE

değeri

%30

'dan

%25

'e düşmüştür. Bu durumun gerçekleşebilmesi için özkaynak çarpanının (toplam aktif / özkaynak) belirgin şekilde azalmış olması gerekir. Özkaynak çarpanının azalması ise işletmenin varlıklarını finanse ederken yabancı kaynaklardan daha az, özkaynaklardan daha fazla yararlandığını, yani borçlanma oranının düştüğünü gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

DuPont temel formülünü ve bileşen ilişkisini tanımla.

ROE = ROA \times \text{Özkaynak Çarpanı}

veya

ROE = \text{Net Kâr Marjı} \times \text{Aktif Devir Hızı} \times \text{Özkaynak Çarpanı}

Özkaynak kârlılığı ile aktif kârlılığı arasındaki bağıntıyı kurmak için bu formül gereklidir.

2

Verilen oranlar üzerinden özkaynak çarpanındaki değişimi analiz et.

2024

yılı:

30 = 12 \times 2,5

(Çarpan

= 2,5

).

2025

yılı:

25 = 15 \times 1,67

(Çarpan

\approx 1,67

).

ROA

artarken

ROE

düştüğü için çarpanın azaldığı sayısal olarak doğrulanmalıdır.

3

Özkaynak çarpanındaki azalışın finansal yapı üzerindeki etkisini yorumla.

Özkaynak Çarpanı

= \frac{\text{Toplam Aktif}}{\text{Özkaynak}}

. Oran küçüldüğüne göre toplam pasif içinde özkaynak payı artmış, yabancı kaynak (borç) payı azalmıştır.

Çarpanın küçülmesi, işletmenin finansal kaldıraç kullanımını azalttığı (borç ödediği veya özkaynak artırdığı) anlamına gelir.

Anahtar Kavram

DuPont Analizinde ROA ve ROE Arasındaki İlişki

İpuçları

1

ROE = ROA \times \text{Finansal Kaldıraç (Özkaynak Çarpanı)}

formülünü hatırlayın.

2

Eğer çarpımın sonucu (

ROE

) azalıyor ama çarpanlardan biri (

ROA

) artıyorsa, diğer çarpanın durumu ne olmalıdır?

3

Özkaynak çarpanı

\frac{\text{Aktif}}{\text{Özkaynak}}

olduğuna göre, bu oran küçüldüğünde işletmenin borç yükü hakkında ne söylenebilir?

Daha Fazla Pratik

Özkaynak çarpanındaki değişimin borç/özkaynak oranı üzerindeki etkisini hesaplayarak pekiştirme yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 23Soru →

Bir işletmenin bilanço verilerine göre aktif toplamı $2.000.000$ TL, özkaynakları ise $800.000$ TL'dir. Buna göre, işletmenin finansal kaldıraç oranı yüzde kaçtır?

%40

%60

%150

%250

%50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %60

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı %60'tır.

Finansal kaldıraç oranı, bir işletmenin toplam varlıklarının ne kadarının yabancı kaynaklarla (borçlarla) finanse edildiğini gösterir. Bu soruda toplam aktif

2.000.000

TL ve özkaynaklar

800.000

TL olduğuna göre, yabancı kaynaklar

1.200.000

TL'dir.

1.200.000 / 2.000.000

işlemi sonucunda %60 oranına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam Yabancı Kaynakların (Borçların) hesaplanması

2.000.000 - 800.000 = 1.200.000

TL

Finansal kaldıraç oranı formülünde pay kısmında yer alan toplam borç tutarını bulmak için aktif toplamından özkaynaklar çıkarılır.

2

Finansal Kaldıraç Oranı formülünün uygulanması

\frac{1.200.000}{2.000.000} = 0,60

Finansal Kaldıraç Oranı = Toplam Yabancı Kaynaklar / Aktif Toplamı formülü kullanılarak işletmenin varlıklarının ne kadarının borçla finanse edildiği bulunur.

3

Sonucun yüzde olarak ifade edilmesi

%60

Rasyo analizi sonuçları genellikle yüzde cinsinden raporlanır.

Anahtar Kavram

Finansal Kaldıraç Oranı (Toplam Borç / Toplam Varlıklar)

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranının 0,50'den büyük olmasının işletmenin finansal riski üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Özkaynak oranını (%40) hesapladıktan sonra,

1 - 0,40 = 0,60

formülüyle (Kaldıraç Oranı + Özkaynak Oranı = 1 eşitliğinden) doğrudan sonuca ulaşılabilir.

Tahmini Süre:45s

Soru 24Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait bazı finansal verileri aşağıda tablo halinde sunulmuştur:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	$1.200.000$
Dönem Net Kârı	$240.000$

Bu verilere göre, işletmenin net kâr marjı yüzde kaçtır?

\%10

\%15

\%20

\%25

\%30

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%20$

Cevap

İşletmenin net kâr marjı

\%20

olarak hesaplanmıştır.

Net kâr marjı, işletmenin her

100

TL'lik satışından ne kadar net kâr elde ettiğini gösterir. Verilen

240.000

TL tutarındaki net kârı,

1.200.000

TL tutarındaki net satışlara böldüğümüzde

0,20

sonucuna, yani

\%20

oranına ulaşırız.

Adım Adım Çözüm

1

Net Kâr Marjı formülünü belirle.

Net Kâr Marjı =

\frac{\text{Dönem Net Kârı}}{\text{Net Satışlar}} \times 100

İşletmenin satışlarından ne kadar kâr elde ettiğini ölçmek için bu oran kullanılır.

2

Tablodaki verileri formüle yerleştir.

Net Kâr Marjı =

\frac{240.000}{1.200.000}

Soruda verilen dönem net kârı ve net satışlar tutarları işleme dahil edilir.

3

Matematiksel işlemi gerçekleştir.

0,20

veya

\%20

240.000

tutarının

1.200.000

tutarına oranı

0,2

'dir, bu da yüzdelik bazda

\%20

anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Net Kâr Marjı Hesaplaması

İpuçları

1

Net kâr marjı hesaplanırken dönem net kârı paya, net satışlar paydaya yazılır.

2

240.000

ve

1.200.000

sayıları arasındaki oranı bulunuz.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin satış kârlılığını ölçen diğer bir oran olan 'Brüt Satış Kârı Marjı' hesaplamalarını da inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 25Soru →

Bir işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alan bazı hesap gruplarına ilişkin tutarlar aşağıda verilmiştir:

Hesap Grubu / Kalemi	Tutar
Hazır Değerler	$100.000$ TL
Menkul Kıymetler	$50.000$ TL
Ticari Alacaklar	$150.000$ TL
Stoklar	$220.000$ TL
Gelecek Aylara Ait Giderler	$30.000$ TL
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$250.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin asit-test (çabuk) oranı kaçtır?

0,60

1,20

1,32

2,20

0,80

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,20$

Cevap

İşletmenin asit-test (çabuk) oranı

1,20

olarak hesaplanır.

Doğru cevap olan seçenekteki

1,20

değeri; Hazır Değerler (

100.000

), Menkul Kıymetler (

50.000

) ve Ticari Alacaklar (

150.000

) toplamı olan

300.000

TL'nin, Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (

250.000

TL) tutarına bölünmesiyle elde edilir. Bu hesaplamada likiditesi düşük olan Stoklar ve nakit girişi yaratmayan Gelecek Aylara Ait Giderler kapsam dışı bırakılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Likit varlıkların toplamını hesaplayınız.

100.000 + 50.000 + 150.000 = 300.000

TL

Asit-test oranı pay kısmında hazır değerler, menkul kıymetler ve ticari alacaklar gibi hızla nakde dönebilen değerleri kabul eder.

2

Kısa vadeli yabancı kaynaklar (KVYK) tutarını belirleyiniz.

250.000

TL

Oranın paydasını teşkil eden, bir yıl içinde ödenmesi gereken borçların toplamıdır.

3

Likit varlıkları kısa vadeli yabancı kaynaklara oranlayınız.

\frac{300.000}{250.000} = 1,20

Asit-test oranı formülü: (Hazır Değerler + Menkul Kıymetler + Ticari Alacaklar) / KVYK şeklindedir.

Anahtar Kavram

Asit-test oranı, işletmenin stoklara bağımlı kalmadan kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü ölçer.

İpuçları

1

Asit-test oranı, cari orandan daha hassas bir likidite ölçüsüdür ve stokları dışarıda bırakır.

2

Hesaplama yaparken pay kısmına sadece Hazır Değerler, Menkul Kıymetler ve Ticari Alacakları dahil etmeyi deneyin.

3

Gelecek aylara ait giderler hesabı bir nakit akışı sağlamadığı için asit-test oranı hesaplanırken pay kısmına dahil edilmez.

Daha Fazla Pratik

Likidite oranları arasındaki farkları pekiştirmek için, aynı verilerle nakit oranını ve net işletme sermayesini de hesaplayabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 26Soru →

Bir işletmenin dönem sonu finansal tablolarından elde edilen veriler şu şekildedir:

* Asit-test oranı: $1,25$
* Kısa vadeli yabancı kaynaklar: $400.000$ TL
* Stoklar: $300.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin cari oranı aşağıdakilerden hangisidir?

0,75

1,25

2,00

2,25

3,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2,00$

Cevap

İşletmenin cari oranı

2,00

olarak hesaplanır.

Doğru seçenek, asit-test oranı üzerinden ulaşılan likit varlıkların (

500.000

TL) üzerine stokların (

300.000

TL) eklenmesiyle bulunan

800.000

TL tutarındaki toplam dönen varlığın, kısa vadeli yabancı kaynaklara (

400.000

TL) bölünmesiyle elde edilen

2,00

değeridir.

Adım Adım Çözüm

1

Asit-test oranı formülünden yararlanarak likit varlık tutarını bulunuz.

1,25 = \frac{\text{Likit Varlıklar}}{400.000} \Rightarrow \text{Likit Varlıklar} = 500.000

TL

Asit-test oranı, likit varlıkların (dönen varlıklar - stoklar) kısa vadeli borçlara oranını gösterir.

2

Likit varlıklara stokları ekleyerek toplam dönen varlık tutarına ulaşınız.

500.000 + 300.000 = 800.000

TL

Dönen varlıklar; likit varlıklar ile stokların toplamından oluşur.

3

Cari oran formülünü uygulayarak sonucu hesaplayınız.

\text{Cari Oran} = \frac{\text{Dönen Varlıklar}}{\text{KVYK}} = \frac{800.000}{400.000} = 2

Cari oran, işletmenin kısa vadeli borçlarını dönen varlıkları ile karşılama kapasitesini ölçer.

Anahtar Kavram

Cari oran ve asit-test oranı arasındaki temel fark stoklardır.

İpuçları

1

Cari oran ile asit-test oranı arasındaki farkın hangi bilanço kaleminden kaynaklandığını hatırlayınız.

2

Asit-test oranı

1,25

ise, likit varlıklar (stoklar hariç dönen varlıklar) kısa vadeli borçların

1,25

katıdır.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin hazır değerleri de verilseydi nakit oranını hesaplayabilir miydiniz?

Alternatif Yöntem

Cari oran şu formülle de bulunabilir:

\text{Cari Oran} = \text{Asit-test Oranı} + \frac{\text{Stoklar}}{\text{KVYK}}

. Bu soruda:

1,25 + \frac{300.000}{400.000} = 1,25 + 0,75 = 2,00

.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 27Soru →

Bir işletmenin mali yapısına ilişkin analiz sonuçları ve bazı bilanço verileri aşağıda sunulmuştur:

* Özkaynaklar: $600.000$ TL
* Finansal Kaldıraç Oranı: $0,60$
* Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: $400.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin bilançosunda yer alan uzun vadeli yabancı kaynak tutarı kaç TL'dir?

360.000

TL

400.000

TL

500.000

TL

900.000

TL

1.500.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $500.000$ TL

Cevap

İşletmenin uzun vadeli yabancı kaynak tutarı

500.000

TL'dir.

İşletmenin finansal kaldıraç oranı

0,60

ise, bu durum kaynakların

\%60

'ının yabancı kaynaklardan, kalan

\%40

'ının ise özkaynaklardan oluştuğunu gösterir. Özkaynak tutarı

600.000

TL olarak verildiğine göre, pasif toplamı

600.000 / 0,40 = 1.500.000

TL olarak bulunur. Toplam yabancı kaynaklar ise pasif toplamının

\%60

'ı olan

900.000

TL'dir. Bu tutarın

400.000

TL'si kısa vadeli olduğuna göre, kalan

500.000

TL'lik kısım uzun vadeli yabancı kaynakları temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif (Pasif) toplamını hesaplayın.

1.500.000

TL

Finansal Kaldıraç Oranı

\frac{\text{Toplam Yabancı Kaynaklar}}{\text{Pasif Toplamı}}

formülü ile hesaplanır. Özkaynak oranı ise

1 - 0,60 = 0,40

olur.

\text{Pasif Toplamı} = \frac{600.000}{0,40} = 1.500.000

TL.

2

Toplam Yabancı Kaynak tutarını bulun.

900.000

TL

Toplam Yabancı Kaynaklar, pasif toplamının

\%60

'ıdır.

1.500.000 \times 0,60 = 900.000

TL.

3

Uzun vadeli yabancı kaynak tutarını hesaplayın.

500.000

TL

Toplam yabancı kaynaklardan kısa vadeli yabancı kaynaklar çıkarılarak uzun vadeli yabancı kaynaklara ulaşılır.

900.000 - 400.000 = 500.000

TL.

Anahtar Kavram

Finansal kaldıraç oranı, işletme varlıklarının ne kadarının yabancı kaynaklarla (borçla) finanse edildiğini gösterir ve paydasında aktif (veya pasif) toplamı yer alır.

İpuçları

1

Finansal kaldıraç oranı

\%60

ise, işletmenin özkaynak oranı kaçtır?

2

Özkaynakların pasif toplamı içindeki payı

\%40

ise, pasif toplamına ulaşmak için özkaynak tutarını

0,40

'a bölmelisiniz.

3

Toplam borcu (pasif toplamı

\times 0,60

) bulduktan sonra, kısa vadeli borçları çıkararak sonuca ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranındaki bir artışın, özkaynak kârlılığı ve finansal risk üzerindeki etkilerini inceleyen yorum sorularına göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Özkaynak oranı

1 - 0,60 = 0,40

'dır. Borçların özkaynaklara oranı ise

0,60 / 0,40 = 1,5

olur. Toplam Yabancı Kaynak =

600.000 \times 1,5 = 900.000

TL. UVYK =

900.000 - 400.000 = 500.000

TL.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 28Soru →

Bir işletmenin yıl sonu finansal tablolarından hareketle hesaplanan likidite ve faaliyet oranları ile bu oranların içinde bulunduğu sektörün ortalamaları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Oran Türü	İşletme	Sektör Ortalaması
Cari Oran	$3,20$	$2,10$
Asit-Test Oranı	$0,85$	$1,15$
Stok Devir Hızı	$2,50$	$7,00$

Bu tabloya göre, söz konusu işletmenin mali durumu ve faaliyet verimliliği ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

İşletmenin kısa vadeli borçlarını ödeme kabiliyeti, nakit varlıklarının yüksekliği sayesinde sektör ortalamasının oldukça üzerindedir.

Cari oranın sektör ortalamasından yüksek olması, işletmenin kısa vadeli fonlarını en verimli şekilde kullandığını ve atıl kaynak bırakmadığını kanıtlamaktadır.

İşletmenin stok devir hızının düşük olması, net işletme sermayesinin büyük bir kısmının stoklara bağlandığını ve likidite riskinin bulunduğunu göstermektedir.

Asit-test oranının

1

'den küçük olması, işletmenin tüm dönen varlıklarının kısa vadeli borçlarını karşılamaya yetmediği anlamına gelir.

İşletme, ticari alacaklarını nakde dönüştürme süresini sektör ortalamasına göre oldukça kısaltarak tahsilat performansını artırmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin stok devir hızının düşük olması, net işletme sermayesinin büyük bir kısmının stoklara bağlandığını ve likidite riskinin bulunduğunu göstermektedir.

Cevap

İşletmenin stok devir hızının düşük olması, net işletme sermayesinin büyük bir kısmının stoklara bağlandığını ve likidite riskinin bulunduğunu gösteren seçenek doğrudur.

Doğru cevap, işletmenin stok devir hızının düşük olmasının likidite riskine yol açtığını belirten ifadedir. Çünkü işletmenin Cari Oranı (

3,20

) sektör ortalamasından yüksek olsa da, stokların dışarıda bırakıldığı Asit-Test Oranı (

0,85

) hem sektörün (

1,15

) hem de genel kabul görmüş standart olan

1,00

seviyesinin altındadır. Bu durum, işletmenin kısa vadeli borçlarını ödemek için stoklarını satmaya mecbur olduğunu (stok bağımlılığı) gösterir. Stok devir hızının da sektörün çok altında kalması, bu stokların kolaylıkla nakde dönemediğini ve işletmenin ciddi bir nakit sıkışıklığı yaşayabileceğini teyit eder.

Adım Adım Çözüm

1

Cari Oran ve Asit-Test Oranı arasındaki farkı analiz etme

Cari Oran (

3,20

) ile Asit-Test Oranı (

0,85

) arasındaki fark

2,35

birimdir.

Bu fark, dönen varlıklar içindeki stokların ağırlığını ve likidite üzerindeki baskısını gösterir.

2

İşletme verilerini sektör ortalamaları ile kıyaslama

İşletmenin Cari Oranı sektörden iyi (

3,20 > 2,10

), ancak Asit-Test Oranı sektörden kötü (

0,85 < 1,15

) durumdadir.

Sektöre göre daha fazla dönen varlığa sahip olunmasına rağmen, bu varlıkların nakde dönüşme kabiliyeti (stoklar hariç) daha düşüktür.

3

Faaliyet oranı (Stok Devir Hızı) ile likiditeyi ilişkilendirme

Stok Devir Hızı (

2,50

), sektör ortalamasının (

7,00

) çok altındadır.

Düşük devir hızı, stokların depoda uzun süre beklediğini (yavaş devrettiğini) ve işletmenin nakit akışını zorlaştırdığını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Oranlar arası tutarlılık ve stokların likidite üzerindeki belirleyici etkisi.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 29Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı mali tablolarından elde edilen özet veriler şu şekildedir:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	$720.000$
Satışların Maliyeti	$480.000$
Dönem Başı Stoklar	$50.000$
Dönem Sonu Stoklar	$70.000$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki stok devir hızı kaçtır?

12

8

6,86

4

9,6

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $8$

Cevap

İşletmenin stok devir hızı

8

olarak hesaplanmıştır.

Stok devir hızı hesaplanırken, Gelir Tablosu'ndan alınan Satışların Maliyeti rakamı (

480.000

TL), Bilanço'dan alınan Dönem Başı ve Dönem Sonu stoklarının ortalamasına (

60.000

TL) bölünür. Yapılan işlem sonucunda (

480.000 / 60.000

) işletmenin stoklarını dönem içinde

8

kez devrettiği bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama stok tutarını hesaplayınız.

\text{Ortalama Stok} = \frac{50.000 + 70.000}{2} = 60.000

TL

Devir hızı oranlarında faaliyetin tüm dönemi temsil etmesi için stok kalemlerinin ortalaması alınır.

2

Stok devir hızı formülünü uygulayınız.

\text{Stok Devir Hızı} = \frac{\text{Satışların Maliyeti}}{\text{Ortalama Stok}} = \frac{480.000}{60.000} = 8

kez

Stok devir hızı, işletmenin elindeki stokları bir dönemde kaç kez satıp yenilediğini gösterir.

Anahtar Kavram

Stok Devir Hızı

İpuçları

1

Stok devir hızı hesaplanırken stokların maliyet bedeli ile ilişkili olan gelir tablosu kalemini düşünün.

2

Payda kısmında tek bir bilanço değeri yerine, dönemi temsil eden ortalama bir değer kullanmanız gerekir.

3

Satışların Maliyetini (

480.000

), dönem başı ve dönem sonu stoklarının aritmetik ortalamasına (

60.000

) bölün.

Daha Fazla Pratik

Stok devir hızını bulduktan sonra, 360 günü bu hıza bölerek 'Stokta Kalma Süresi'ni de hesaplayabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 30Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı dönem sonu mali tablolarından özetlenen veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Veri Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	$800.000$
Satışların Maliyeti	$500.000$
Dönem Net Kârı	$120.000$
Aktif Toplamı	$1.000.000$
Toplam Yabancı Kaynaklar	$500.000$

Bu verilere göre, işletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

%12

%15

%24

%40

%417

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %24

Cevap

İşletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı %24'tür.

İşletmenin mali rantabilite oranı, dönem net kârının özkaynak toplamına bölünmesiyle hesaplanır. Soruda verilen aktif toplamından (

1.000.000

TL) toplam yabancı kaynaklar (

500.000

TL) çıkarıldığında özkaynaklar

500.000

TL olarak bulunur.

120.000

TL tutarındaki dönem net kârı bu tutara bölündüğünde (

120.000 / 500.000

) sonuç

0,24

yani %24 olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak tutarının hesaplanması

Özkaynaklar =

500.000

TL

Mali rantabilite paydasında özkaynaklar yer alır. Bilanço denkliğine göre; Aktif Toplamı (

1.000.000

) = Toplam Yabancı Kaynaklar (

500.000

) + Özkaynaklar formülünden özkaynak tutarı bulunur.

2

Mali rantabilite formülünün uygulanması

\%24

Mali Rantabilite =

(\text{Dönem Net Kârı} / \text{Özkaynaklar}) \times 100

formülü uygulanır.

(120.000 / 500.000) \times 100 = \%24

sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (ROE), işletme sahiplerinin koyduğu sermayenin (özkaynakların) ne kadar efektif kullanıldığını ve her

1

TL'lik özkaynağa karşılık ne kadar net kâr elde edildiğini ölçer.

Alternatif Yöntem

Özkaynak çarpanı üzerinden de gidilebilir: Aktif Toplamı / Özkaynaklar = 2. Ekonomik Rantabilite (%12) * Özkaynak Çarpanı (2) = Mali Rantabilite (%24).

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 31Soru →

Bir işletmenin dönem sonu mizanından hareketle düzenlenen bilançosunda yer alan bazı hesapların tutarları aşağıdaki gibidir:

Hesap Adı	Tutar (TL)
Kasa	$45.000$
Bankalar	$85.000$
Alınan Çekler	$20.000$
Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$10.000$
Alıcılar	$160.000$
Stoklar	$220.000$
Gelecek Aylara Ait Giderler	$30.000$
Ticari Borçlar	$150.000$
Borç Senetleri	$120.000$
Ödenecek Vergi ve Fonlar	$30.000$
Tesis, Makine ve Cihazlar	$400.000$

Bu verilere göre, işletmenin Asit-Test (Çabuk) Oranı kaçtır?

0,47

1,00

1,10

1,83

3,17

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,00$

Cevap

İşletmenin Asit-Test Oranı

1,00

olarak hesaplanır.

Doğru seçenek olan ifadede belirtilen

1,00

değeri, işletmenin hazır değerleri (

140.000

TL) ile ticari alacaklarının (

160.000

TL) toplamı olan

300.000

TL'nin, kısa vadeli yabancı kaynaklar toplamı olan

300.000

TL'ye bölünmesi sonucunda elde edilir. Bu oran, işletmenin stoklarını satmasa dahi kısa vadeli borçlarını tam olarak karşılayabildiğini göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) toplamını hesaplayınız.

150.000 + 120.000 + 30.000 = 300.000

TL

Asit-test oranının paydasını oluşturmak için işletmenin bir yıl içinde ödemesi gereken tüm borçlar toplanmalıdır.

2

Net Hazır Değerler tutarını hesaplayınız.

45.000 + 85.000 + 20.000 - 10.000 = 140.000

TL

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı, Hazır Değerler grubunun düzenleyici hesabı olduğundan gruptan indirilmelidir.

3

Asit-Test Oranı pay kısmını (Likit Varlıklar) belirleyiniz.

140.000

(Hazır Değerler)

+ 160.000

(Alıcılar)

= 300.000

TL

Asit-test oranı payı; Hazır Değerler, Menkul Kıymetler ve Ticari Alacaklar toplamından oluşur (Stoklar ve Gelecek Aylara Ait Giderler hariç tutulur).

4

Asit-test oranı formülünü uygulayınız.

300.000 / 300.000 = 1,00

Likit varlıkların kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesi ile oran bulunur.

Anahtar Kavram

Asit-test oranı, işletmenin stoklara bağımlı kalmadan kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü gösterir.

İpuçları

1

Asit-test oranı hesaplanırken Dönen Varlıklar toplamından stokları ve gelecek aylara ait giderleri çıkarmayı unutmayınız.

2

Hazır Değerler grubunu hesaplarken 'Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabının gruptan düşülmesi gerektiğini dikkate alınız.

3

Oranın payı: Nakit + Banka + Alınan Çekler - Verilen Çekler + Alıcılar şeklindedir. Paydası ise Ticari Borçlar + Borç Senetleri + Ödenecek Vergi ve Fonlar toplamıdır.

Daha Fazla Pratik

Bu işletmenin Nakit Oranı'nı hesaplayarak hazır değerlerin borç ödeme kapasitesindeki payını analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, önce Cari Oran'ı hesaplayıp (Dönen Varlıklar / KVYK), ardından (Stoklar + GAG) / KVYK değerini bu orandan çıkararak da sonuca ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 32Soru →

Bir işletmenin dönem sonu finansal tablolarından elde edilen rasyo değerleri ve bazı hesap tutarları aşağıda sunulmuştur:

* Cari Oran: $2,50$
* Asit-Test (Çabuk) Oranı: $1,80$
* Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: $300.000$ TL
* Ticari Alacaklar: $180.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin Nakit Oranı aşağıdakilerden hangisidir?

0,60

1,20

1,50

1,80

2,50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,20$

Cevap

İşletmenin nakit oranı

1,20

olarak hesaplanmıştır.

Doğru yanıt olan değer, işletmenin likit varlıklarından (

540.000

TL) ticari alacakların (

180.000

TL) çıkarılmasıyla elde edilen nakit değerlerin (

360.000

TL), kısa vadeli yabancı kaynaklara (

300.000

TL) bölünmesi sonucu elde edilen

1,20

oranıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Asit-test oranı kullanılarak likit varlıkların (stoklar hariç dönen varlıklar) toplam tutarı hesaplanır.

1,80 \times 300.000 = 540.000

TL

Asit-test oranı, likit varlıkların kısa vadeli borçları karşılama gücünü gösterir.

2

Likit varlıklar toplamından ticari alacaklar çıkarılarak nakit değerler (Hazır Değerler + Menkul Kıymetler) bulunur.

540.000 - 180.000 = 360.000

TL

Likit varlıklar; hazır değerler, menkul kıymetler ve ticari alacaklardan oluşur. Nakit oran için sadece hazır değerler ve menkul kıymetler gereklidir.

3

Bulunan nakit değerler toplamı, kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünerek nakit oran hesaplanır.

360.000 / 300.000 = 1,20

Nakit oran, işletmenin en likit varlıklarıyla kısa vadeli borçlarını ödeme kapasitesini ölçer.

Anahtar Kavram

Likidite hiyerarşisinde varlıkların nakde dönüşme hızına göre sınıflanması ve Nakit Oran formülünün uygulanması.

İpuçları

1

Nakit oran, asit-test oranından daha hassas bir ölçüdür çünkü ticari alacakların nakde dönmeme riskini de dışarıda bırakır.

2

Önce asit-test oranı üzerinden likit varlıkları bulun, sonra bu toplamdan ticari alacakları çıkararak 'Hazır Değerler + Menkul Kıymetler' toplamına ulaşın.

3

Formül: (Likit Varlıklar - Ticari Alacaklar) / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar = Nakit Oran.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin stok tutarını bulmak için cari oran ile asit-test oranı arasındaki farkı kullanmayı deneyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 33Soru →

Bir işletmenin $2026$ yılı faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Satışların Maliyeti	$600.000$
Dönem Başı Ticari Stoklar	$80.000$
Dönem Sonu Ticari Stoklar	$120.000$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki stok devir hızı kaçtır?

3

5

6

7,5

10

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $6$

Cevap

İşletmenin stok devir hızı 6 olarak hesaplanmıştır.

Doğru yanıt olan seçenek, işletmenin ilgili dönemdeki Satışların Maliyeti (

600.000

TL) ile Ortalama Stok (

100.000

TL) arasındaki oranı doğru şekilde yansıtmaktadır. Formül gereği

600.000 / 100.000 = 6

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama stok tutarını hesaplayınız.

Ortalama Stok = (80.000 + 120.000) / 2 = 100.000

TL

Devir hızı hesaplamalarında dönem içi aktiviteyi daha iyi yansıtması için dönem başı ve dönem sonu değerlerinin ortalaması alınır.

2

Stok devir hızı formülünü uygulayınız.

Stok Devir Hızı = 600.000 / 100.000 = 6

Stok devir hızı, Satışların Maliyeti'nin Ortalama Stok tutarına bölünmesiyle elde edilir.

Anahtar Kavram

Stok Devir Hızı Hesaplaması

Soru 34Soru →

Hisseleri borsada işlem gören bir anonim şirketin dönem sonuna ilişkin bazı verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutarı
Ödenmiş Sermaye (Nominal değer $1$ TL)	$2.000.000$ TL
Toplam Özkaynaklar	$10.000.000$ TL
Net Dönem Kârı	$2.500.000$ TL
Fiyat / Kazanç ( $F/K$ ) Oranı	$12$

Bu verilere göre, işletmenin **Piyasa Değeri / Defter Değeri ( $PD/DD$ )** oranı kaçtır?

0,33

1,25

3,00

4,80

5,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $3,00$

Cevap

İşletmenin Piyasa Değeri / Defter Değeri (

PD/DD

) oranı

3,00

olarak hesaplanır.

Doğru yanıt olan değer, hissenin borsadaki piyasa fiyatının (

15

TL), muhasebe kayıtlarındaki özkaynak payına (

5

TL) bölünmesiyle elde edilir. Bu, yatırımcıların şirketin defter değerinin

3

katı kadar bir prim ödediğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Hisse sayısını tespit et.

2.000.000

adet hisse.

Ödenmiş sermaye (

2.000.000

TL) nominal değere (

1

TL) bölünerek toplam pay sayısı bulunur.

2

Hisse Başına Kârı (

HBK

) hesapla.

1,25

TL.

HBK = \text{Net Dönem Kârı} / \text{Hisse Sayısı} = 2.500.000 / 2.000.000 = 1,25

TL.

3

Hisse Senedi Piyasa Fiyatını (

P

) hesapla.

15

TL.

F/K = P / HBK \Rightarrow 12 = P / 1,25 \Rightarrow P = 12 \times 1,25 = 15

TL.

4

Hisse Başına Defter Değerini (

BVPS

) hesapla.

5

TL.

BVPS = \text{Toplam Özkaynaklar} / \text{Hisse Sayısı} = 10.000.000 / 2.000.000 = 5

TL.

5

Piyasa Değeri / Defter Değeri (

PD/DD

) oranını hesapla.

3,00

.

PD/DD = \text{Hisse Piyasa Fiyatı} / \text{Hisse Defter Değeri} = 15 / 5 = 3,00

.

Anahtar Kavram

Borsa performans oranları arasındaki bağlantı (F/K, PD/DD ve Özkaynak Kârlılığı)

Daha Fazla Pratik

İşletmenin temettü dağıtım oranının da verildiği senaryolarda temettü verimi ve

F/K

ilişkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

PD/DD

oranı şu kısa yolla da hesaplanabilir:

PD/DD = (F/K) \times \text{Özkaynak Kârlılığı}

. Burada Özkaynak Kârlılığı =

2.500.000 / 10.000.000 = 0,25

(%25). İşlem yapıldığında:

12 \times 0,25 = 3,00

sonucuna ulaşılır.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 35Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait bazı finansal verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	$500.000$
Brüt Satış Kârı	$200.000$
Dönem Net Kârı	$75.000$
Aktif Toplamı	$1.250.000$

Bu verilere göre, işletmenin brüt satış kâr marjı yüzde kaçtır?

15

25

40

60

80

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $40$

Cevap

İşletmenin brüt satış kâr marjı %40'tır.

Brüt satış kâr marjı, işletmenin satışlarından elde ettiği brüt kârın net satışlara oranını gösterir. Tabloda verilen

200.000

TL tutarındaki brüt satış kârı,

500.000

TL tutarındaki net satışlara bölündüğünde

0,40

yani

\%40

sonucuna ulaşılır. Bu oran, işletmenin her

100

TL'lik satışından

40

TL brüt kâr elde ettiğini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1

Brüt satış kâr marjı formülünü belirle.

Brüt\ Satış\ Kâr\ Marjı = \frac{Brüt\ Satış\ Kârı}{Net\ Satışlar} \times 100

Kârlılık analizi için ilgili kâr kaleminin net satışlara oranlanması gerekir.

2

Tablodaki verileri formülde yerine koy.

Brüt\ Satış\ Kâr\ Marjı = \frac{200.000}{500.000}

Verilen tabloda Brüt Satış Kârı

200.000

TL ve Net Satışlar

500.000

TL olarak belirtilmiştir.

3

Hesaplamayı tamamla ve yüzde olarak ifade et.

0,40 \times 100 = %40

Bölme işlemi sonucunda elde edilen katsayı, genel kabul görmüş sunum için yüzdeye çevrilir.

Anahtar Kavram

Brüt Satış Kâr Marjı

İpuçları

1

Kâr marjı hesaplanırken kâr rakamı paya, net satışlar ise paydaya yazılır.

Daha Fazla Pratik

Aynı verileri kullanarak işletmenin Net Kâr Marjını ve Aktif Kârlılığını (ROA) hesaplamayı deneyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 36Soru →

Bir işletmenin dönem sonu bilançosuna ait bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Kalem / Oran	Değer
Toplam Aktif	$1.200.000$ TL
Finansal Kaldıraç Oranı	$0,60$

Bu bilgilere göre, işletmenin yabancı kaynaklarının özkaynaklarına oranı (Borç / Özkaynak oranı) kaçtır?

0,40

0,60

0,67

1,50

2,50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1,50

Cevap

İşletmenin borç / özkaynak oranı 1,50'dir.

Doğru cevap olan 1,50 oranı, işletmenin finansal riskini ve özkaynaklarının borçlarını karşılama gücünü gösterir. Hesaplama sürecinde önce aktif toplamı üzerinden yabancı kaynaklar (

720.000

TL), ardından kalan kısımdan özkaynaklar (

480.000

TL) bulunmuş ve bu iki kalem birbirine oranlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam yabancı kaynak tutarını hesaplayınız.

1.200.000 \times 0,60 = 720.000

TL

Finansal kaldıraç oranı, toplam yabancı kaynakların toplam aktife oranını gösterir.

2

Özkaynak tutarını hesaplayınız.

1.200.000 - 720.000 = 480.000

TL

Bilanço temel denkliği gereği; Varlıklar - Yabancı Kaynaklar = Özkaynaklar formülü kullanılır.

3

Borç / Özkaynak oranını hesaplayınız.

720.000 / 480.000 = 1,50

İstenen oran, toplam yabancı kaynakların özkaynaklara bölünmesiyle elde edilir.

Anahtar Kavram

Mali yapı analizinde kullanılan finansal kaldıraç oranı ile borç/özkaynak oranı arasındaki ilişki.

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranı ile özkaynak oranı toplamının her zaman 1'e eşit olduğunu hatırlayarak işlemleri hızlandırabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 37Soru →

Bir işletmenin bilançosunda yer alan tutarlar aşağıda verilmiştir:

* Toplam Yabancı Kaynaklar: $150.000$ TL
* Özkaynaklar: $350.000$ TL

Buna göre, bu işletmenin finansal kaldıraç oranı yüzde kaçtır?

30

43

70

23

50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $30$

Cevap

İşletmenin finansal kaldıraç oranı

\%30

olarak hesaplanır.

Doğru cevap olan

\%30

seçeneği, toplam yabancı kaynakların (

150.000

TL) toplam kaynaklara (

500.000

TL) olan oranını doğru şekilde yansıtmaktadır. Bu oran, işletmenin finansal risk düzeyini ve mali yapısındaki borç ağırlığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Pasif toplamının (toplam kaynakların) hesaplanması

150.000 + 350.000 = 500.000

TL

Finansal kaldıraç oranı hesaplanırken paydada pasif toplamı (veya aktif toplamı) kullanılmalıdır.

2

Finansal kaldıraç oranı formülünün uygulanması

\text{Finansal Kaldıraç Oranı} = \frac{\text{Toplam Yabancı Kaynaklar}}{\text{Pasif Toplamı}}

İşletmenin varlıklarının ne kadarının borçla finanse edildiğini bulmak için bu oran kullanılır.

3

Verilerin formüle yerleştirilmesi ve sonucun yüzde olarak bulunması

\frac{150.000}{500.000} = 0,30

(yani

\%30

)

İlgili tutarlar oranlandığında işletmenin finansal kaldıraç düzeyi ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

Finansal kaldıraç oranı, işletme varlıklarının yabancı kaynaklarla karşılanma yüzdesini gösteren bir mali yapı oranıdır.

İpuçları

1

Finansal kaldıraç oranı için önce pasif toplamını bulmalısınız.

2

Pasif toplamı, yabancı kaynaklar ile özkaynakların toplamıdır.

3

Toplam borç olan

150.000

TL'yi, bulduğunuz toplam kaynağa oranlayın.

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranı ile özkaynak oranının toplamının her zaman 1'e (

\%100

) eşit olduğunu unutmayın.

Tahmini Süre:45s

Soru 38Soru →

Bir üretim işletmesinin $2025$ hesap dönemine ilişkin finansal tablolarından derlenen veriler şöyledir:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Brüt Satışlar	$2.100.000$
Brüt Satış Kârı	$700.000$
Dönem Başı Ticari Mallar	$260.000$
Dönem Sonu Ticari Mallar	$300.000$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki stok devir hızı kaçtır?

4,67

5,00

5,38

7,50

2,50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $5,00$

Cevap

İşletmenin stok devir hızı

5

kezdir.

Doğru yanıt olan

5,00

seçeneğine ulaşmak için öncelikle Satışların Maliyeti bulunmalıdır (

2.100.000 - 700.000 = 1.400.000

TL). Ardından dönem başı ve dönem sonu ticari malların aritmetik ortalaması alınarak Ortalama Stok hesaplanmalıdır (

(260.000 + 300.000) / 2 = 280.000

TL). Son aşamada maliyet tutarı ortalama stoka bölündüğünde (

1.400.000 / 280.000

) işletmenin stoklarını yılda

5

kez devrettiği sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Satışların Maliyetini hesaplayınız.

2.100.000 - 700.000 = 1.400.000

TL

Stok devir hızı formülünde pay kısmında yer alan Satışların Maliyeti; Brüt Satışlardan Brüt Satış Kârı çıkarılarak bulunur.

2

Ortalama Stok tutarını hesaplayınız.

(260.000 + 300.000) / 2 = 280.000

TL

Devir hızı oranlarında faaliyet dönemini temsil etmesi bakımından dönem başı ve dönem sonu değerlerinin ortalaması alınır.

3

Stok Devir Hızını hesaplayınız.

1.400.000 / 280.000 = 5

kez

Stok Devir Hızı = Satışların Maliyeti / Ortalama Stok formülü uygulanır.

Anahtar Kavram

Stok Devir Hızı Formülasyonu

Soru 39Soru →

Bir işletmenin finansal tabloları üzerinde yapılan DuPont analizi sonucunda net kâr marjının $%8$ , aktif devir hızının ise $1,5$ olduğu tespit edilmiştir. İşletmenin toplam kaynakları içerisinde yabancı kaynakların payı $%60$ olduğuna göre, bu işletmenin özkaynak kârlılık oranı ( $ROE$ ) yüzde kaçtır?

%12

%18

%20

%30

%40

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $%30$

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılık oranı

%30

olarak hesaplanır.

DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı (

ROE

), net kâr marjı, aktif devir hızı ve özkaynak çarpanının çarpımına eşittir. Verilen verilerle önce aktif kârlılığı (

0,08 \times 1,5 = \%12

) bulunur. Ardından toplam kaynakların

%60

'ının yabancı kaynak olduğu bilgisinden hareketle özkaynak payının

%40

olduğu anlaşılır. Özkaynak çarpanı

1 / 0,40 = 2,5

olarak hesaplanır. Sonuç olarak

\%12 \times 2,5 = \%30

değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif kârlılık oranının (

ROA

) hesaplanması

ROA = 0,08 \times 1,5 = 0,12

(

%12

)

DuPont sistemine göre özkaynak kârlılığının ilk aşaması, net kâr marjı ile aktif devir hızının çarpılarak aktif kârlılığının bulunmasıdır.

2

Özkaynak çarpanının belirlenmesi

\text{Özkaynak Çarpanı} = \frac{1}{1 - 0,60} = \frac{1}{0,40} = 2,5

Yabancı kaynakların payı

%60

ise özkaynakların payı

%40

'tır. Özkaynak çarpanı ise Toplam Aktif / Toplam Özkaynak (

1 / 0,40

) formülüyle hesaplanır.

3

Özkaynak kârlılığının (

ROE

) hesaplanması

ROE = 0,12 \times 2,5 = 0,30

(

%30

)

Aktif kârlılığı ile özkaynak çarpanının çarpımı, işletmenin özkaynakları üzerinden ne kadar kâr elde ettiğini gösterir.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi: ROE = Net Kâr Marjı × Aktif Devir Hızı × Özkaynak Çarpanı

İpuçları

1

Özkaynak kârlılığını bulmak için önce aktif kârlılığını (

ROA

) hesaplamayı deneyin.

2

Yabancı kaynakların payı

%60

ise, toplam varlıkların özkaynaklar tarafından finanse edilen kısmını (

%40

) bularak kaldıraç etkisini (özkaynak çarpanını) hesaplayın.

3

Aktif kârlılığı olan

\%12

değerini, özkaynak çarpanı olan

2,5

(

1/0,40

) ile çarparak sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Eğer işletme hiç yabancı kaynak kullanmasaydı (özkaynak çarpanı 1 olsaydı), özkaynak kârlılığının aktif kârlılığına eşit olacağını unutmayın.

Alternatif Yöntem

ROE formülünü tek bir satırda birleştirerek hesaplayabilirsiniz:

0,08 \times 1,5 \times (1 / 0,40) = 0,30

.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 40Soru →

Bir işletmenin dönem sonu mizanından elde edilen bazı hesap kalanları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Adı	Tutar (TL)
Kasa	$50.000$
Bankalar	$70.000$
Alıcılar	$100.000$
Stoklar	$150.000$
Gelecek Aylara Ait Giderler	$30.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$200.000$

Bu verilere göre, işletmenin asit-test (çabuk) oranı aşağıdakilerden hangisidir?

0,85

1,10

1,25

1,60

2,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,10$

Cevap

İşletmenin asit-test oranı

1,10

olarak hesaplanmıştır.

Doğru cevap olan

1,10

değeri, işletmenin toplam dönen varlıklarından (

400.000

TL) likiditesi en düşük olan stoklar (

150.000

TL) ve gelecek aylara ait giderlerin (

30.000

TL) düşülmesi sonucu kalan

220.000

TL'nin, kısa vadeli yabancı kaynaklara (

200.000

TL) bölünmesiyle elde edilir. Bu rasyo, işletmenin nakit ve hızla nakde dönebilir varlıklarının kısa vadeli borçlarını karşılama kapasitesini net bir şekilde gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönen varlıklar toplamını hesaplayınız.

50.000 + 70.000 + 100.000 + 150.000 + 30.000 = 400.000

TL

Rasyo analizinde kullanılacak temel varlık grubunun büyüklüğünü belirlemek için.

2

Asit-test oranı pay kısmını (likit varlıkları) belirleyiniz.

400.000 - (150.000 + 30.000) = 220.000

TL

Likit olmayan veya nakde dönüşümü zaman alan stoklar ve gelecek aylara ait giderler toplam varlıktan çıkarılmalıdır.

3

Likit varlıkları kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünüz.

220.000 / 200.000 = 1,10

İşletmenin kısa vadeli borçlarını, stok satışına bağımlı kalmadan ödeme gücünü ölçmek için.

Anahtar Kavram

Asit-test oranı hesaplanırken pay kısmında dönen varlıklardan sadece stoklar değil, likiditesi düşük olan gelecek aylara ait giderler de çıkarılmalıdır.

İpuçları

1

Asit-test oranı, cari orandan daha hassas bir likidite ölçüsüdür.

2

Formülde pay kısmını oluştururken dönen varlıklar toplamından stokları ve varsa 180 kodlu hesabı çıkarmayı unutmayınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Oran Analizi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar