Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Halefiyeti

Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti (ardıllık) kapsamında, iki veya daha fazla devletin birleşerek tek bir halef devlet oluşturması durumunda (19781978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca) antlaşmaların durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Halef devlet, 'temiz sayfa' (tabula rasa) ilkesi gereğince selef devletlerin taraf olduğu antlaşmalarla kural olarak bağlı değildir.
  2. B
    Selef devletlerin taraf olduğu tüm antlaşmalar, halef devletin tüm ülkesinde herhangi bir coğrafi sınırlandırma olmaksızın yürürlüğe girer.
  3. Antlaşmalar, yalnızca birleşmeden önce hangi ülke kesimi için yürürlükte iseler, kural olarak o kesim için yürürlükte kalmaya devam ederler.Cevap
  4. D
    Birleşme durumunda sadece Birleşmiş Milletler tarafından 'evrensel' kabul edilen emredici nitelikteki çok taraflı antlaşmalar halef devlete intikal eder.
  5. E
    Antlaşmaların halef devlete intikal edebilmesi için her bir taraf devletin bu duruma açıkça rıza göstermesi veya yeni devleti tanıması şarttır.

Cevap

Antlaşmaların yalnızca birleşmeden önce hangi ülke kesimi için yürürlükte iseler o kesim için yürürlükte kalmaya devam edeceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru cevap, 19781978 Viyana Sözleşmesi'nin 31. maddesinde yer alan kuralı yansıtmaktadır. Bu kurala göre, devletlerin birleşmesi durumunda selef devletlerin taraf olduğu antlaşmalar geçerliliğini korur; ancak bu geçerlilik antlaşmanın daha önce hangi toprak parçası (selef devletin ülkesi) için yürürlükte olduğu ile sınırlıdır. Bu durum, antlaşma yükümlülüklerinin rıza dışı genişlemesini engeller.

Adım Adım Çözüm

1
Halefiyet türünü belirle.
Durum, iki veya daha fazla devletin birleşerek tek bir devlet oluşturduğu 'devletlerin birleşmesi' (unification) senaryosudur.
Uluslararası hukukta farklı halefiyet türleri (ayrılma, dağılma, birleşme, yeni bağımsızlaşma) farklı kurallara tabidir.
2
İlgili uluslararası sözleşmeyi referans al.
19781978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 31. maddesi uygulanır.
Antlaşmaların akıbeti bu sözleşme ile kodifiye edilmiştir.
3
Birleşme durumundaki temel kuralı uygula.
Antlaşmalar 'kendiliğinden' (ipso jure) devam eder ancak 'ülkesel sınırlandırma' (territorial restriction) kuralı geçerlidir.
Yeni devletin tamamının, daha önce taraf olmadığı bir antlaşmayla otomatik olarak bağlanması egemenlik ilkesine aykırı düşebileceği için antlaşma eski sınırlarında dondurulur.

Anahtar Kavram

Devletlerin Birleşmesinde Antlaşmaların Coğrafi Sınırlandırılması

İpuçları

1
Devletlerin birleşmesi ile sömürgeden kurtulan devletlerin (yeni bağımsızlaşan) durumları arasındaki farkı düşünün.
2
Birleşme durumunda 'devamlılık' esastır; ancak bu devamlılığın coğrafi bir sınırı olup olmadığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Devletlerin parçalanması (dissolution) durumunda devlet borçlarının nasıl paylaştırıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla