Uluslararası hukukta, bir devletin ülkesi üzerindeki egemenliğinin başka bir devlete geçmesiyle ortaya çıkan "devletlerin halefiyeti" ile mevcut bir devletin iç yapısında veya yönetiminde meydana gelen "hükümet değişikliği" kavramları, uluslararası hak ve yükümlülüklerin sürekliliği açısından farklı hukuki rejimlere tabidir.
Buna göre, devletlerin halefiyeti ve hükümet değişikliklerinin hukuki sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Hükümet değişikliği durumunda devletin uluslararası kişiliği değişmediği için antlaşmalar ve borçlar kural olarak devam eder; devlet halefiyetinde ise yeni bir hukuki kişiliğin ortaya çıkması nedeniyle farklı intikal kuralları uygulanır.Cevap
- BSömürge yönetiminden kurtularak bağımsızlığını yeni kazanan bir devlet, "temiz sayfa" (tabula rasa) ilkesine dayanarak selef devletin yapmış olduğu sınır belirleme antlaşmalarından tek taraflı olarak vazgeçebilir.
- CDevletlerin birleşmesi veya dağılması sonucunda oluşan halefiyet durumlarında, yeni kurulan devletlerin selef devletin tüm antlaşmalarına "tabula rasa" ilkesi uyarınca yabancı kalması uluslararası hukukun genel kuralıdır.
- DBir devlette ihtilal yoluyla gerçekleşen köklü rejim değişikliği, uluslararası hukukta bir "devlet halefiyeti" durumu oluşturduğundan, önceki döneme ait tüm ticari ve siyasi antlaşmalar kendiliğinden sona erer.
- EDevletlerin halefiyeti durumunda selef devlete ait kamu borçları, halef devlet tarafından üstlenilmek zorunda değildir ve bu borçlar egemenlik değişimiyle birlikte hukuken silinmiş kabul edilir.
Cevap
Hükümet değişikliği durumunda devletin uluslararası kişiliği değişmediği için antlaşmalar ve borçlar kural olarak devam eder; devlet halefiyetinde ise yeni bir hukuki kişiliğin ortaya çıkması nedeniyle farklı intikal kuralları uygulanır.
Uluslararası hukukta temel kural, hükümet değişikliklerinin devletin kişiliğini ve yükümlülüklerini etkilememesidir (devamlılık ilkesi). Devlet halefiyetinde ise ortada yeni bir devletin doğuşu veya bir devletin sona ermesi gibi durumlar olduğu için antlaşmaların, borçların ve malların intikali özel halefiyet kurallarına (1978 ve 1983 Viyana Sözleşmeleri) tabidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devletin Sürekliliği ve Halefiyet Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s