Soru

Zorluk: KolayHakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)

Bir uluslararası yargı organının, yürürlükteki hukuk kurallarından bağımsız olarak "hakkaniyet ve nisfet" (exex aequoaequo etet bonobono) çerçevesinde hüküm kurabilmesi için öncelikle aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmiş olması gerekir?

  1. Uyuşmazlığın tarafları olan devletlerin bu yöntemin uygulanmasına yönelik açık rıza göstermesiCevap
  2. B
    Uyuşmazlığın çözümünde başvurulabilecek herhangi bir uluslararası antlaşma veya teamül kuralının bulunmaması
  3. C
    Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlığın bu yöntemle çözülmesi yönünde bağlayıcı bir karar alması
  4. D
    Hukukun genel ilkelerinin uyuşmazlığın esasına uygulanmasının adaletsiz sonuçlar doğuracak olması
  5. E
    Uluslararası Adalet Divanı'nın uyuşmazlığı çözmek için otomatik olarak bu yöntemi seçmeye karar vermesi

Cevap

Uyuşmazlık taraflarının bu yöntemin uygulanmasına yönelik açık rıza göstermesi gerekmektedir.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38(2)38(2). maddesine göre Divan, uyuşmazlığın taraflarının bu konuda uyuşması (rızası) halinde uyuşmazlığı hakkaniyet ve nisfet ilkesine göre çözebilir. Bu yöntem, mahkemeye pozitif hukuku (lexlex latalata) aşma yetkisi verdiği için devletlerin açık onayı vazgeçilmez bir ön koşuldur.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramın analizi
Hakkaniyet ve nisfet (exex aequoaequo etet bonobono), yargıcın mevcut hukuk kurallarını bir kenara bırakarak adalet ve vicdan esasına göre karar vermesidir.
Hangi uyuşmazlık çözüm yönteminin hangi şartlara bağlı olduğunu anlamak için tanımın netleşmesi gerekir.
2
Hukuki dayanağın tespiti
Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü'nün 38(2)38(2). maddesi incelenir.
Uluslararası hukukta yargılama yetkisinin sınırlarını belirleyen temel metin bu statüdür.
3
Şartın belirlenmesi
Statü metni, Divan'ın bu yetkiyi ancak 'tarafların kabul etmesi durumunda' kullanabileceğini açıkça belirtir.
Devletlerin egemenliği ilkesi gereği, rıza dışı bir hukuk dışı çözüm dayatılamaz.

Anahtar Kavram

Hakkaniyet ve Nisfet Uygulamasında Rıza Şartı

İpuçları

1
Uluslararası hukukta devletlerin egemenliği gereği mahkemelerin yetkisi genellikle neye dayanır?
2
UAD Statüsü'nün 3838. maddesinin ikinci fıkrasına göz atmayı deneyin.
3
Mahkemenin yasayı (pozitif hukuku) görmezden gelip tamamen adalet duygusuyla karar vermesi için tarafların bu konuda anlaşmış olması şarttır.

Daha Fazla Pratik

Hakkaniyetin 'hukuka uygun' (infrainfra legemlegem) ve 'hukukun ötesinde' (praeterpraeter legemlegem) kullanımları arasındaki farkları inceleyin.

Alternatif Yöntem

Hakkaniyet ve nisfet ilkesini 'Hukuk dışı (ekstra-yasal) çözüm' olarak kodlarsanız, uluslararası sistemde bir devletin rızası olmadan hukuk dışına çıkılamayacağını hatırlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla