Hakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)
31 soru
Uluslararası Adalet Divanı () önündeki bir uyuşmazlıkta, davacı devlet uyuşmazlığın yürürlükteki pozitif hukuk kuralları ( ) yerine, adaletin tecellisi adına 'hakkaniyet ve nisfet' ( ) çerçevesinde çözülmesini talep etmiştir. Davalı devlet ise Divan'ın yargı yetkisini genel olarak kabul etmiş ancak bu özel talep karşısında sessiz kalmıştır.
Statüsü'nün 38. maddesi dikkate alındığında, bu durumda Divan'ın hukuki tutumu aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
Bir uluslararası yargı organının, yürürlükteki hukuk kurallarından bağımsız olarak "hakkaniyet ve nisfet" ( ) çerçevesinde hüküm kurabilmesi için öncelikle aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmiş olması gerekir?
Devletler arasındaki bir sınır uyuşmazlığında, mevcut antlaşma hükümlerinin teknik olarak uygulanmasının coğrafi gerçeklerle bağdaşmadığı ve taraflardan biri için aşırı bir külfet doğurduğu tespit edilmiştir. Bu durumda Uluslararası Adalet Divanı'nın (), pozitif hukuk kurallarını ( ) bir kenara bırakarak tamamen hakkaniyet ve adalet mülahazalarıyla ( ) karar verebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi zorunludur?
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesine göre Divan, önüne gelen bir uyuşmazlığı katı hukuk kurallarına bağlı kalmaksızın "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) temelinde karara bağlama yetkisine sahiptir.
Divan'ın bu özel ve olağanüstü karar alma yetkisini kullanabilmesi için yerine getirilmesi gereken zorunlu ön şart aşağıdakilerden hangisidir?
İki devlet, aralarındaki sınır aşan su kaynaklarının kullanımı konusundaki bir uyuşmazlığı uluslararası yargıya taşımıştır. Davacı devlet, aralarındaki mevcut antlaşmanın lafzına sıkı sıkıya bağlı kalınmasının kendi halkı için ağır ve haksız sonuçlar doğuracağını iddia ederek, mahkemenin pozitif uluslararası hukuk kurallarını bir kenara bırakıp doğrudan "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) temelinde karar vermesini talep etmiştir.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü ve genel uluslararası hukuk kuralları dikkate alındığında, mahkemenin davacı devletin bu talebine uyarak karar verebilmesinin temel hukuki şartı aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) önüne gelen bir uyuşmazlıkta, uyuşmazlık konusuna uygulanacak herhangi bir antlaşma hükmü veya teamül kuralı bulunmadığını (hukuki boşluk) tespit etmiştir. Davacı devlet uyuşmazlığın "hakkaniyet ve nisfet" ( ) temelinde çözülmesini talep ederken, davalı devlet bu yöntemin uygulanmasına karşı çıkmaktadır. Bu durumda Divan'ın uyuşmazlığı hakkaniyet ve nisfet çerçevesinde çözememesinin temel hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) ilkesinin bir uyuşmazlığa uygulanabilmesi için aranan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası bir uyuşmazlıkta taraflar, uyuşmazlığın çözümünde yürürlükteki uluslararası antlaşmaların veya teamül kurallarının dar ve katı bir şekilde uygulanmasının hakkaniyete aykırı sonuçlar doğuracağını savunmaktadır. Bu durumda, Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) mevcut hukuk kurallarını tamamen devre dışı bırakarak "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) temelinde bir hüküm kurabilmesi için sağlaması gereken temel hukuki koşul aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinin 1. fıkrasında sayılan asli kaynakların (antlaşmalar, teamül ve hukukun genel ilkeleri) uyuşmazlığın çözümünde yetersiz kalması veya uygulanmalarının somut olayda adaletsiz sonuçlar doğuracağı düşünülse dahi, Divan re'sen (kendiliğinden) bu kuralları bir kenara bırakarak karar veremez. Divan'ın mevcut pozitif hukuk kuralları dışına çıkarak uyuşmazlığı doğrudan 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) çerçevesinde karara bağlayabilmesi mümkündür.
Buna göre, UAD'nin bir uyuşmazlığı 'hakkaniyet ve nisfet' esasına göre çözebilmesi için yerine getirilmesi gereken temel usuli ön şart aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukuk doktrini ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD) uygulamaları çerçevesinde; hukukun bir parçası olarak kabul edilen 'hakkaniyet' (equity infra legem) ile Statü'nün 38/2. maddesinde düzenlenen 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) yetkisi arasındaki temel fark ve uygulama rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukuk doktrininde hakkaniyet (equity), hem pozitif hukuk kurallarının adalete uygun şekilde yorumlanması (infra legem) hem de hukuk kurallarının bir kenara bırakılarak uyuşmazlığın tamamen adalet ve hakkaniyet duygusuyla çözülmesi (ex aequo et bono) süreçlerini ifade edebilir. Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nü düzenleyen 38. maddenin 2. fıkrası, Divan'a uyuşmazlıkları 'hakkaniyet ve nisfet' temelinde çözme yetkisi tanımıştır.
Buna göre, Divan'ın uyuşmazlığın esasına uygulanacak pozitif hukuk kurallarını (antlaşma ve teamül) uygulamaktan vazgeçerek, uyuşmazlığı Statü'nün 38/2. maddesi kapsamında 'hakkaniyet ve nisfet' ilkesine göre karara bağlayabilmesi için aranan temel hukuki şart aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrasına göre; Divan'ın bir uyuşmazlığı, yürürlükteki hukuk kurallarının (antlaşmalar, teamül vb.) dışına çıkarak 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) ilkelerine göre karara bağlayabilmesi için gereken temel hukuki şart aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası uyuşmazlıkların yargısal çözümünde, bir mahkemenin yürürlükteki pozitif hukuk kurallarını (antlaşmalar, teamüller vb.) bir kenara bırakarak "hakkaniyet ve nisfet" ( ) esaslarına göre hüküm tesis edebilmesi için aranan temel usuli şart nedir?
Uluslararası Adalet Divanı (), deniz sınırlandırması gibi teknik uyuşmazlıklarda tarafların özel bir rızası olmasa dahi, mevcut hukuk kurallarını somut olayın özelliklerine göre esneten "hukuk dahilinde hakkaniyet" ( ) yöntemine sıklıkla başvurmaktadır. Ancak Statü'nün . maddesinde düzenlenen "hakkaniyet ve nisfet" ( ) yetkisinin kullanımı çok daha radikal bir hukuki zemine dayanmaktadır.
Buna göre, uluslararası hukuk doktrini ve içtihatları çerçevesinde; mahkemenin "hukuk dahilinde hakkaniyet" ( ) uygulaması ile "hakkaniyet ve nisfet" ( ) yetkisi arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
Bir uluslararası uyuşmazlıkta tarafların, uyuşmazlığın çözümünde yürürlükteki antlaşma ve teamül kurallarının dar çerçevesinden çıkılarak daha geniş bir adalet anlayışıyla karar verilmesini arzuladıkları varsayıldığında; mahkemenin "hakkaniyet ve nisfet" ( ) yetkisini kullanabilmesi için aranan "tarafların rızası" şartının niteliği ve kapsamı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukuk doktrininde ve Uluslararası Adalet Divanı () uygulamasında "hakkaniyet" () kavramı farklı işlevlere sahiptir. Divan Statüsü'nün 38/2. maddesinde düzenlenen "hakkaniyet ve nisfet" ( ) yetkisinin hukuki mahiyeti ve uygulama şartları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası Adalet Divanı'nın () bir uyuşmazlığı, yürürlükteki hukuk kuralları yerine "hakkaniyet ve nisfet" ( ) ilkesine dayanarak karara bağlayabilmesi için gereken temel hukuki ön şart aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası uyuşmazlıkların yargısal çözümünde mahkemenin, uyuşmazlığı yürürlükteki hukuk kurallarına ( ) göre değil, adaletin gereklerine göre saptayacağı "hakkaniyet ve nisfet" ( ) esasına göre karara bağlaması mümkündür.
Uluslararası Adalet Divanı () Statüsü madde 38/2'de düzenlenen bu yetkinin uygulanabilirliği ve niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde, yargı organının pozitif hukuk kurallarını ( ) bir kenara bırakarak adaletin ve hakkaniyetin gereklerine göre karar vermesi "hakkaniyet ve nisfet" ( ) olarak adlandırılır.
Uluslararası Adalet Divanı () Statüsü çerçevesinde, Divan'ın bir uyuşmazlığı bu ilke doğrultusunda karara bağlayabilmesi için gereken temel ön koşul aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukukta hakkaniyetin () bir uyuşmazlığın çözümünde hukuku tamamlayıcı veya yorumlayıcı bir araç olarak kullanılması ile Uluslararası Adalet Divanı () Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen "hakkaniyet ve nisfet" ( ) uyarınca karar verme yetkisi arasındaki temel hukuki fark aşağıdakilerden hangisidir?