Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)

Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) önündeki bir uyuşmazlıkta, davacı devlet uyuşmazlığın yürürlükteki pozitif hukuk kuralları (lexlex latalata) yerine, adaletin tecellisi adına 'hakkaniyet ve nisfet' (exex aequoaequo etet bonobono) çerçevesinde çözülmesini talep etmiştir. Davalı devlet ise Divan'ın yargı yetkisini genel olarak kabul etmiş ancak bu özel talep karşısında sessiz kalmıştır.

UADUAD Statüsü'nün 38. maddesi dikkate alındığında, bu durumda Divan'ın hukuki tutumu aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

  1. Tarafların her ikisinin de bu yönde açık rızası bulunmadığı için Divan hakkaniyet ve nisfet ilkesine dayanarak karar veremez.Cevap
  2. B
    Hakkaniyet ve nisfet ilkesi 'hukukun genel ilkeleri' arasında yer aldığı için Divan tarafların rızasını aramaksızın bu ilkeyi re'sen uygulayabilir.
  3. C
    Davacı devletin talebi yeterlidir; davalı devletin yargı yetkisini genel olarak kabul etmiş olması bu yönteme de onay verdiği anlamına gelir.
  4. D
    Divan, yürürlükteki hukukun çok adaletsiz sonuçlar doğuracağına kanaat getirirse tarafların iradesinden bağımsız olarak hakkaniyetli bir çözüm üretebilir.
  5. E
    Hakkaniyet ve nisfet yardımcı bir kaynak olduğu için Divan her durumda bu ilkeyi hukuku tamamlayıcı bir araç olarak kullanmak zorundadır.

Cevap

Tarafların her ikisinin de açık rızası bulunmadığı için Divan'ın hakkaniyet ve nisfet (exex aequoaequo etet bonobono) ilkesini uygulayamayacağını belirten seçenek doğrudur.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrası, Divan'a uyuşmazlığı tarafların kabul etmesi şartıyla hakkaniyet ve nisfet esasına göre çözme yetkisi verir. Buradaki rıza hem davacı hem de davalı devlet için geçerli olmalı ve açıkça beyan edilmelidir. Davalı devletin sessiz kalması veya yargı yetkisini genel olarak kabul etmiş olması, pozitif hukuku devre dışı bırakan bu istisnai usule onay verdiği anlamına gelmez.

Adım Adım Çözüm

1
UADUAD Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrasını analiz et.
İlgili fıkra, Divan'ın bir uyuşmazlığı 'hakkaniyet ve nisfet' esasına göre çözebilmesi için 'tarafların rızasını' şart koşar.
Bu yetki, Divan'ın normalde uygulamakla yükümlü olduğu pozitif hukuk kurallarını (antlaşmalar, teamül, genel ilkeler) bir kenara bırakmasına izin veren istisnai bir yetkidir.
2
Senaryodaki rıza durumunu değerlendir.
Davacı taraf talepte bulunmuş ancak davalı taraf sessiz kalmıştır. Uluslararası hukukta bu tür özel yetkiler için rıza 'açık' (explicitexplicit) olmalıdır.
Yargı yetkisinin genel kabulü, hukukun uygulanmayacağı bu özel yöntemi kapsamaz.
3
Hukuki sonucu belirle.
Rıza eksikliği nedeniyle Divan, Statü Madde 38/1'deki asli kaynaklara göre karar vermek zorundadır.
Ex aequo et bono yetkisinin kurucu unsuru tarafların ortak iradesidir.

Anahtar Kavram

Hakkaniyet ve Nisfet (ExEx AequoAequo etet BonoBono) için Rıza Şartı

İpuçları

1
UAD Statüsü Madde 38'in fıkraları arasındaki farka odaklanın.
2
Pozitif hukuk kuralları ile ex aequo et bono arasındaki temel fark rıza mekanizmasıdır.
3
38. maddenin 2. fıkrası 'tarafların rızası' (consent of the parties) ifadesini açıkça kullanır.

Daha Fazla Pratik

Divan'ın hukuku yorumlarken kullandığı hakkaniyet (equity infra legem) ile bu sorudaki ex aequo et bono arasındaki farkları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Hakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)

Bu konudan daha fazla soru