Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesine göre Divan, önüne gelen bir uyuşmazlığı katı hukuk kurallarına bağlı kalmaksızın "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) temelinde karara bağlama yetkisine sahiptir.
Divan'ın bu özel ve olağanüstü karar alma yetkisini kullanabilmesi için yerine getirilmesi gereken zorunlu ön şart aşağıdakilerden hangisidir?
- Uyuşmazlığa taraf olan devletlerin bu yönde açıkça rıza göstermesiCevap
- BUyuşmazlık konusunun hukukun genel ilkeleri kapsamında çözülebilecek nitelikte olması
- COlaya doğrudan uygulanabilecek herhangi bir uluslararası antlaşma veya teamül kuralının bulunmaması
- DBirleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin Divan'a bu yönde özel bir yetki veya tavsiye kararı vermesi
- EUyuşmazlık konusunun emredici hukuk kuralları (jus cogens) ile doğrudan ilişkili olması
Cevap
Uyuşmazlığa taraf olan devletlerin bu yönde açıkça rıza göstermesi seçeneği doğru cevaptır.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü Madde 38/2'ye göre, Divan'ın önüne gelen bir davayı 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) esasına göre karara bağlayabilmesi için uyuşmazlığa taraf olan devletlerin buna açıkça rıza göstermesi şarttır. Bu istisnai yetki, Divan'a katı hukuk kurallarından ziyade adalet ve eşitlik duygusuyla karar verme imkânı tanır, ancak devlet egemenliği gereği tarafların ortak iradesi olmadan asla kullanılamaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hakkaniyet ve nisfet kuralının (ex aequo et bono) uygulanabilmesi için tarafların açık rızası