Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)

Devletler arasındaki bir sınır uyuşmazlığında, mevcut antlaşma hükümlerinin teknik olarak uygulanmasının coğrafi gerçeklerle bağdaşmadığı ve taraflardan biri için aşırı bir külfet doğurduğu tespit edilmiştir. Bu durumda Uluslararası Adalet Divanı'nın (UADUAD), pozitif hukuk kurallarını (lexlex latalata) bir kenara bırakarak tamamen hakkaniyet ve adalet mülahazalarıyla (exex aequoaequo etet bonobono) karar verebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi zorunludur?

  1. Uyuşmazlığın taraflarının bu yöntemin uygulanması yönünde açık ve ortak rıza göstermiş olmalarıCevap
  2. B
    Divan'ın uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak hiçbir teamül veya antlaşma kuralı bulamaması
  3. C
    Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlığın bu yöntemle çözülmesi yönünde bağlayıcı karar alması
  4. D
    Uyuşmazlık konusunun münhasıran devletlerin egemenlik haklarını veya sınırlarını ilgilendirmemesi
  5. E
    Taraflardan sadece birinin uyuşmazlık başlangıcında Divan'ın bu yetkisini tanıdığını beyan etmesi

Cevap

Uyuşmazlığın taraflarının bu yöntemin uygulanması yönünde açık ve ortak rıza göstermiş olmaları
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrası, Divan'ın tarafların rızası olması durumunda 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) çerçevesinde karar verme yetkisini açıkça düzenlemiştir. Bu yetki, Divan'ın yürürlükteki antlaşma, teamül ve genel hukuk ilkelerini bir kenara bırakarak tamamen adalet mülahazalarına dayanmasına imkan tanır. Ancak devletlerin hukuk dışı bir kritere göre yargılanması, onların mutlak rızasını gerektiren bir istisnadır.

Adım Adım Çözüm

1
UAD Statüsü'nün kaynakları düzenleyen maddesini belirlemek
Statü'nün 38. maddesi Divan'ın uygulayacağı hukuk kaynaklarını sıralar.
UAD'nin karar verme yetkisinin hukuki dayanağı bu maddedir.
2
Hakkaniyet ve nisfet kavramının maddedeki yerini tespit etmek
38. maddenin 2. fıkrası, taraflar kabul ederse Divan'ın 'ex aequo et bono' (hakkaniyet ve nisfet) uyarınca karar verebileceğini belirtir.
Bu fıkra, Divan'a pozitif hukuk kurallarının dışına çıkma yetkisi verir.
3
Pratik uygulamanın şartını kontrol etmek
Bu yetki ancak tarafların rızasıyla (if the parties agree thereto) tetiklenebilir.
Devlet egemenliği ilkesi gereği, devletler rızaları olmadan yazılı hukuk kuralları dışındaki bir ölçüte tabi tutulamazlar.

Anahtar Kavram

Hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) yetkisinin kullanılabilmesi için uyuşmazlık taraflarının her ikisinin de bu yönde açık rızası bulunmalıdır.

İpuçları

1
UAD Statüsü'nün 38. maddesinin son fıkrasını hatırlayın.
2
Hukukun katı uygulanmasının adaletsiz sonuç doğurduğu durumlarda bile mahkemenin hukuku aşabilmesi için kimden izin alması gerekir?
3
Bu yöntem, bir uyuşmazlığı pozitif hukuk (lex lata) yerine hakkaniyete göre çözmek için tarafların ortak rızasını şart koşar.

Daha Fazla Pratik

Hakkaniyetin 'hukuk içinde' (infra legem) yorum aracı olarak kullanılması ile 'hukuk dışı' (ex aequo et bono) kullanım farklarını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Hakkaniyet ve Nisfet (Ex Aequo et Bono)

Bu konudan daha fazla soru