Küresel siyasette yaşanan son gelişmeler neticesinde şu hukuki durumlar ortaya çıkmıştır:
I. Birinci durumda, "Novus Cumhuriyeti" yaşanan iç savaşın ardından hukuki varlığını tamamen yitirmiş ve eski ülkesi üzerinde "Doğu Novus" ile "Batı Novus" olmak üzere iki ayrı egemen yapı kurulmuştur.
II. İkinci durumda, on yıllarca sömürge statüsünde idare edilen "Lumina" bölgesi, halkın kendi kaderini tayin hakkını (self-determinasyon) kullanarak yeni bağımsız bir devlet statüsü kazanmıştır.
III. Üçüncü durumda ise, "Aethelgard" devletinde sivillerin başlattığı ayaklanma rejimin tamamen çökmesine neden olmuş, mevcut anayasa lağvedilerek yepyeni bir devlet teşkilatı ve yönetim biçimi ilan edilmiştir.
Bu üç durumun uluslararası hukuk kuralları uyarınca devletlerin halefiyeti, antlaşmaların geçerliliği ve sorumluluk ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Lumina devleti, dekolonizasyon süreciyle bağımsızlığını kazandığı için antlaşmalara halefiyet konusunda "temiz sayfa" (tabula rasa) kuralına tabi iken; Doğu ve Batı Novus devletleri kural olarak önceki devletin antlaşmalarıyla "devamlılık" ilkesi gereği bağlı sayılır.Cevap
- BAethelgard devletinde gerçekleşen anayasa dışı köklü sistem değişikliği, devletin uluslararası hukuktaki tüzel kişiliğini sona erdirdiğinden, yeni yönetim halefiyet kuralları gereği önceki dönemin uluslararası mali yükümlülüklerinden sorumlu tutulamaz.
- CLumina devleti, sömürge döneminden kalan ve sınırları belirleyen (radisite) antlaşmaları iptal etmek amacıyla başvurduğu uluslararası uzlaştırma (conciliation) komisyonunun vereceği kararlara, bu usulün yargısal niteliği gereği mutlak surette uymak zorundadır.
- DDoğu Novus devleti, yıkılan Novus Cumhuriyeti'nin organlarının geçmişte yetkilerini aşarak (ultra vires) işledikleri uluslararası hukuka aykırı fiiller nedeniyle doğmuş olan onarım yükümlülüklerini reddetme hakkına sahiptir.
- EAethelgard'daki yönetim değişikliği bir devlet halefiyeti olgusu kabul edildiğinden, ülkede bulunan diplomatik temsilcilerin yargı bağışıklıklarının kaldırılması için artık gönderen devletin açık ve kesin feragatine gerek yoktur.