Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti (state succession) rejimine ilişkin genel kabul görmüş kurallar ve ilgili Viyana Sözleşmeleri dikkate alındığında, selef devletin taraf olduğu antlaşmaların halef devlete intikaliyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Sömürge yönetiminden kurtularak yeni bağımsızlığını kazanan devletler için 'temiz sayfa' (tabula rasa) ilkesi geçerliyken; devletlerin birleşmesi veya ayrılması durumlarında kural olarak antlaşmaların sürekliliği (continuity) ilkesi uygulanır.Cevap
- BBir devletin hükümet sisteminin devrim veya darbe gibi anayasa dışı yollarla değişmesi, devletlerin halefiyeti kuralları çerçevesinde selef yönetimin tüm antlaşma yükümlülüklerini kendiliğinden sona erdirir.
- CSınır rejimlerini veya belirli bir bölgenin kullanımını düzenleyen 'yerelleşmiş' (radicite) antlaşmalar, halef devletin 'temiz sayfa' ilkesini ileri sürmesiyle her durumda geçersiz hale gelir.
- DYeni bağımsızlığını kazanan devletler, selef devletin kamu borçlarını ve mülkiyet haklarını, herhangi bir özel anlaşma olmaksızın nüfus ve yüzölçümü oranında devralmakla yükümlüdür.
- EDevletlerin halefiyeti durumunda, siyasi nitelikli ittifak ve askeri iş birliği antlaşmaları, halef devletin rızasına bakılmaksızın otomatik olarak yeni devlete intikal eder.
Cevap
Yeni bağımsız devletler için 'temiz sayfa' (tabula rasa) ilkesi geçerliyken; devletlerin birleşmesi veya ayrılması durumlarında kural olarak antlaşmaların sürekliliği ilkesi uygulanır.
Doğru yanıt, uluslararası hukuktaki temel ikili yapıyı yansıtmaktadır: Sömürge yönetiminden kurtulan devletler, geçmişin yüklerinden arınmış bir başlangıç yapma hakkına (Tabula Rasa) sahipken; bağımsız devletlerin kendi iradeleriyle birleşmesi veya ayrılması durumlarında ahdi ilişkilerin devamlılığı esastır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devletlerin Halefiyeti (State Succession) İlkeleri
Daha Fazla Pratik
1978 ve 1983 Viyana Sözleşmeleri arasındaki farkları ve sınır antlaşmalarının (radicite) neden halefiyet dışı kaldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s