Examkin

Soru

Zorluk: ZorBağımlılık Teorisi

Bağımlılık Teorisi savunucuları, ana akım iktisat kuramlarının ve Liberalizmin savunduğu 'karşılaştırmalı üstünlükler' (comparative advantage) ilkesinin çevre ülkeler için bir kalkınma stratejisi olamayacağını ileri sürerler. Bağımlılık Okulu'nun yapısalcı (structuralist) kanadına göre, bu ekonomik modelin çevre ülkelerde az gelişmişliği kalıcı hale getirmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çevre ülkelerin ihraç ettiği birincil ürünlerin (hammadde) ticaret hadlerinin, merkezden ithal edilen sanayi ürünleri karşısında sürekli bozulması ve artı-değerin merkeze transfer edilmesiCevap
  2. B
    Uluslararası ticaretin çok katmanlı kanallar aracılığıyla devletler arasında 'karmaşık karşılıklı bağımlılık' yaratarak askeri gücün önemini yitirmesine neden olması
  3. C
    Küresel ekonominin sadece merkez ve çevre değil, sistemin istikrarını sağlayan 'yarı-çevre' (semi-periphery) katmanından oluşan üçlü bir yapıya sahip olması
  4. D
    Az gelişmiş ülkelerin, geleneksel toplum yapısından modern toplum yapısına geçişte 'kalkış' (take-off) aşamasını henüz tamamlayamamış olmaları
  5. E
    Devletlerin uluslararası iş birliği süreçlerinde 'mutlak kazanç' yerine diğer devletlere karşı üstünlük kurmalarını sağlayan 'göreli kazanç' peşinde koşmaları

Cevap

Çevre ülkelerin ihraç ettiği birincil ürünlerin ticaret hadlerinin, merkezden ithal edilen sanayi ürünleri karşısında sürekli bozulması ve artı-değerin merkeze transfer edilmesi
Bağımlılık Teorisi'nin (özellikle Raul Prebisch gibi yapısalcıların) temel iddiası, uluslararası iş bölümünde çevre ülkelerin hammaddeye, merkez ülkelerin ise sanayi ürünlerine uzmanlaşmasının çevre aleyhine işlediğidir. 'Ticaret hadlerinin bozulması' olarak bilinen bu süreçte, birincil ürünlerin fiyatları sanayi ürünleri karşısında değer kaybeder, bu da çevre ülkelerden merkez ülkelere sürekli bir artı-değer transferi (sermaye akışı) gerçekleşmesine neden olur. Bu durum, çevre ülkelerin sistem içerisinde kalarak kalkınmasını imkansızlaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Bağımlılık Teorisi'nin temel eleştiri odağını belirlemek
Teori, az gelişmişliği ülkelerin içsel bir sorunu değil, küresel kapitalist sistemin yapısal bir sonucu olarak görür.
Liberal iktisadın savunduğu serbest ticaretin çevre ülkeleri neden kalkındırmadığını açıklamak gerekir.
2
Prebisch-Singer tezini analiz etmek
Hammadde fiyatlarının sanayi ürünleri karşısında zamanla düşmesi (ticaret hadlerinin bozulması) sonucuna ulaşılır.
Bu mekanizma, çevre ülkelerin aynı miktarda sanayi ürünü alabilmek için daha fazla hammadde ihraç etmek zorunda kalmasına ve sermayenin merkeze akmasına neden olur.
3
Seçenekleri kuramsal farklılıklara göre elemek
Karmaşık karşılıklı bağımlılık (Liberalizm), yarı-çevre (Dünya Sistemleri), kalkış aşaması (Modernleşme) ve göreli kazanç (Realizm) kavramları elenir.
Doğru seçenek olan ticaret hadleri ve artı-değer transferi, Bağımlılık Teorisi'nin özgün ekonomik argümanıdır.

Anahtar Kavram

Ticaret Hadlerinin Bozulması (Prebisch-Singer Tezi)

Daha Fazla Pratik

Bağımlılık Teorisi içindeki 'durgunlukçu' (Frank) ve 'bağımlı kalkınma' (Cardoso) yaklaşımları arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Bağımlılık Teorisi

Bu konudan daha fazla soru