Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler' çerçevesinde; bir devletin ülkesinde faaliyet gösteren bir ayaklanma hareketinin başarılı olarak yeni bir hükümet kurması durumunda, bu hareketin mücadele süresince gerçekleştirdiği fiillerin devlete isnadı (atıf) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Ayaklanma hareketinin fiilleri, hareketin başarılı olup yeni hükümeti kurmasıyla birlikte geriye dönük olarak ilgili devlete isnat edilir ve bu noktada şahısların yetki aşımında (ultra vires) bulunmuş olmaları sorumluluğu ortadan kaldırmaz.Cevap
  2. B
    Ayaklanma hareketi üyeleri fiili işledikleri sırada resmi bir devlet organı sıfatına sahip olmadıkları için, hareket başarılı olsa dahi bu fiiller devlete değil sadece şahıslara isnat edilebilir.
  3. C
    Başarılı olan ayaklanma hareketinin fiillerinin devlete isnat edilebilmesi için, bu fiillerin yeni kurulan hükümet tarafından açıkça kabul edilmesi ve benimsenmesi (acknowledgment) şarttır.
  4. D
    Devlet sadece başarısız olan ayaklanma hareketlerinin yabancılara verdiği zararlardan 'özen yükümlülüğü' (due diligence) çerçevesinde sorumludur; başarılı hareketlerde ise tüm sorumluluk düşer.
  5. E
    Ayaklanma hareketinin fiilleri ancak hareketin lider kadrosu tarafından uluslararası topluma karşı 'resmi bildirim' yapılması durumunda devlete isnat edilebilir.

Cevap

Başarılı olan ayaklanma hareketinin fiillerinin devlete isnat edileceğini ve yetki aşımının bu durumu değiştirmeyeceğini belirten seçenek doğrudur.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun 20012001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 1010. maddesine göre, yeni bir hükümet kuran ayaklanma hareketinin fiilleri o devletin fiili sayılır. Ayrıca genel bir ilke olarak (Madde 77), devlet adına hareket edenlerin yetkilerini aşması (ultra vires) veya talimatlara aykırı davranması isnadiyeti engellemez; bu kural başarılı ayaklanma hareketleri için de geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hareketin statüsünün belirlenmesi
Ayaklanma hareketinin başarılı olduğu ve yeni hükümeti kurduğu tespit edilir.
Uluslararası hukukta başarılı ve başarısız ayaklanmalar farklı isnadiyet rejimlerine tabidir.
2
UHK Taslak Maddeleri Madde 1010'un uygulanması
Başarılı hareketin fiilleri devletin fiili sayılır.
Hareketin başarısı, hareket ile devlet arasında bir kurumsal ve hukuki süreklilik kurar.
3
Yetki aşımı (ultra vires) kuralının kontrolü
Hareket üyelerinin kendi talimatlarını aşmış olmaları (Madde 77 kıyasıyla) isnadiyeti etkilemez.
Devletin sorumluluğu, organların görünürdeki yetkileri ve kapasiteleri üzerinden doğar.

Anahtar Kavram

Başarılı Ayaklanma Hareketlerinin Devlete İsnadı (Madde 1010)

Daha Fazla Pratik

UHK Madde 1111 kapsamında Tahran Rehineler Davası'ndaki 'benimseme' (acknowledgment) kriterini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Bu konudan daha fazla soru