İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası hukukta bir devletin haksız bir fiilden sorumlu tutulabilmesi için eylemin o devlete 'isnat edilebilir' olması gerekmektedir. Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler' uyarınca, bir devlet görevlisinin kendisine verilen resmi yetkileri aşarak ($ultra$ $vires$) gerçekleştirdiği haksız bir fiilin hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

$X$ Devleti'nin federal yapısı içerisinde yer alan bir eyalet mahkemesi, yabancı bir devletin diplomatik temsilciliğine ait bir taşınmaz üzerinde haciz işlemi başlatmış ve bu karar uygulanmıştır. $X$ Devleti merkezi hükümeti, mahkemelerin bağımsız olduğunu ve eyaletlerin özerk yapısı gereği bu işlemin merkezi devlete isnat edilemeyeceğini savunmaktadır.

Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan "Uluslararası Haksız Fiillerden Dolayı Devletin Sorumluluğu" taslak maddeleri uyarınca, bu olaydaki isnadiyet sorunuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A Devleti'nde yaşanan şiddetli bir doğal afet ve ardından gelişen toplumsal olaylar sonucunda, ülkenin ücra bir sınır bölgesinde mülki idare ve kolluk kuvvetleri tamamen dağılmış, bölge yönetimsiz kalmıştır. Bu süreçte, bölge halkından oluşan ve herhangi bir resmi sıfatı bulunmayan bir 'Yerel Güvenlik Komitesi', asayişi sağlamak ve sınır geçişlerini denetlemek amacıyla kamu yetkilerini fiilen kullanmaya başlamıştır. Komitenin bu faaliyetleri sırasında, komşu B Devleti'ne ait diplomatik kurye aracına uluslararası hukuka aykırı şekilde el konulması ve aracın tahrip edilmesi üzerine B Devleti tazminat talebinde bulunmuştur.

Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2001 tarihli 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Sorumluluğu Taslak Maddeleri' uyarınca, bu olaydaki isnadiyet (atıf) ilişkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta devletin sorumluluğunun doğabilmesi için hukuka aykırı fiilin devlete isnat edilebilir (atıf yapılabilir) olması şarttır. Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun ($UHK$) $2001$ tarihli "Devletlerin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri"nin $8$. maddesi, özel şahısların veya grupların eylemlerinin hangi şartla devlete isnat edileceğini düzenlemektedir.

Buna göre, resmi bir devlet organı statüsünde olmayan özel bir grubun gerçekleştirdiği haksız fiilin uluslararası hukuk uyarınca ilgili devlete isnat edilebilmesi için aranan temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukukta, kural olarak özel kişilerin eylemleri devlete isnat edilemez ve bu nedenle devletin doğrudan sorumluluğunu doğurmaz. Ancak, bir grup sivil göstericinin yabancı bir devletin konsolosluk binasını işgal etmesi olayında, ev sahibi devletin resmi makamları başlangıçta eyleme müdahil olmamış; fakat daha sonra yaptıkları resmi açıklamalarla eylemi onayladıklarını, desteklediklerini ve kendi politikalarının bir parçası olarak sürdüreceklerini ilan etmişlerdir.

2001 tarihli 'Devletlerin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğu Hakkında Madde Taslağı' (ILC Metni) uyarınca, başlangıçta özel nitelikte olan bu eylemlerin devlete isnat edilmesini sağlayan hukuki dayanak aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) Devletin Uluslararası Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri'ne göre, bir fiilin devlete isnat edilebilmesi (atıf yapılabilmesi) için belirli kurallar öngörülmüştür.

Buna göre;
I. Devletin hiçbir ihmali (due diligence ihlali) veya yönlendirmesi olmaksızın, tamamen kendi inisiyatifiyle hareket eden sivil bir vatandaşın yabancı bir turiste saldırması
II. Bir polis memurunun, resmi üniformasıyla görev yaparken kendisine verilen yetkileri açıkça aşarak (ultra vires) ve talimatlara aykırı davranarak yabancı bir diplomata zarar vermesi
III. Devlete karşı silahlı mücadele yürüten ancak nihayetinde bastırılan başarısız bir isyancı hareketin (devrimci grubun) çatışmalar sırasında yabancı yatırımları tahrip etmesi
IV. Mevcut hükümeti devirerek yeni hükümeti kuran başarılı bir isyancı hareketin, iktidara gelmeden önceki silahlı eylemleri

yukarıdaki eylemlerden hangileri ilgili devlete isnat edilemez?

Zeta Cumhuriyeti'nde meydana gelen siyasi çalkantılar sürecinde bazı uluslararası nitelikli hadiseler vuku bulmuştur:

I. Emniyet teşkilatına mensup bir komiser, resmi üniforması üzerinde ve nöbet saatinde olmasına rağmen, amirlerinin kesin yasağını çiğneyerek ve yetkilerini açıkça aşarak (ultra vires) komşu ülkenin büyükelçilik binasına ateş açmıştır.
II. Hiçbir devlet yönlendirmesi veya kontrolü altında olmayan sıradan şehir sakinleri, anlık bir provokasyonla limandaki yabancı bir ticaret gemisine hasar vermiştir. Güvenlik güçleri olaya derhal müdahale etmiş ve devletin herhangi bir önleme ihmali (due diligence eksikliği) tespit edilmemiştir.
III. Ülkenin güneyini kontrol eden bir direniş cephesi, çatışmalar sırasında yabancı yatırımcılara ait fabrikaları tahrip etmiştir. Bu direniş cephesi, aylar süren mücadelenin ardından mevcut hükümeti devirerek Zeta Cumhuriyeti'nin resmi ve meşru otoritesi statüsünü kazanmıştır.
IV. Kuzey bölgesindeki bağımsızlık yanlısı silahlı bir oluşum, sınır ötesi operasyonlar düzenlemiş, ancak nihayetinde devletin kolluk kuvvetlerince tamamen tasfiye edilmiştir.

Uluslararası Hukuk Komisyonu tarafından hazırlanan Devletin Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler dikkate alındığında, bu vakaların Zeta Cumhuriyeti'ne atfedilmesi (isnadiyeti) konusunda aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?

Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından 2001 yılında kabul edilen 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler' uyarınca, bir haksız fiilin devlete isnat edilebilirliği (atıf) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

2001 tarihli 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler' (ILC) çerçevesinde, bir fiilin devlete 'isnat edilebilirliği' (attribution) hususunda aşağıda yer alan hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonunca kodifiye edilen "Devletin Uluslararası Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler" bağlamında, hukuka aykırı fiillerin devlete isnadiyeti (atıf) kuralları üzerine yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler' (2001) uyarınca, bir fiilin devlete isnat edilebilirliği (atıf), uluslararası sorumluluğun doğması için gereken kurucu unsurlardan biridir.

Buna göre, uluslararası hukukta isnadiyet kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki durumların hangisinde gerçekleşen fiilin ilgili devlete isnat edilmesi mümkün değildir?

Bir devletin düzenli ordu birliği, üst makamlardan gelen kesin ateşkes talimatına aykırı hareket ederek komşu devletin sınır kasabasındaki bir hastaneyi bombalamıştır. Aynı süreçte, ülkede yönetimi devirmek amacıyla kurulan ancak hükümet güçlerince tamamen bastırılan bir isyan hareketi, yabancı bir ticari işletmenin mülküne zarar vermiştir. Ayrıca, bir grup sivil protestocu devletin müdahale kapasitesinin dışında gelişen ani bir gösteride yabancı bir kültür merkezinin camlarını kırmıştır.

Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler" hükümleri dikkate alındığında, bu fiillerin devlete isnat edilebilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir devletin emniyet güçlerine bağlı bir birim, üst makamlardan gelen "şiddete başvurulmaması" yönündeki kesin ve yazılı talimatlara açıkça aykırı hareket ederek, bir yabancı devletin konsolosluk binasına girmiş ve maddi zarara yol açmıştır. Aynı dönemde ülkede faaliyet gösteren ve mevcut hükümeti devirmeyi amaçlayan ancak sonunda ordu tarafından tamamen bastırılan bir isyancı grup da yabancı bir şirketin tesislerini tahrip etmiştir.

2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler" (ILC) hükümleri dikkate alındığında, bu fiillerin devlete isnat edilebilirliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

X Devleti'nde çıkan bir iç savaş sırasında; yönetimi devirmeyi amaçlayan 'Halkçı Hareket' (HH) isimli grup stratejik bir limanı ele geçirerek yabancı bir devletin kargo gemisine el koymuştur. Aynı dönemde, merkezi hükümete bağlı bir bölge komutanı, üstlerinden aldığı 'ateşkes' emrine açıkça aykırı hareket ederek (ultra vires) yabancı bir gözlem heyetinin aracına el koymuştur. Ayrıca, şehir merkezindeki kargaşadan yararlanan bir grup yerel yağmacı, yabancı bir banka şubesine saldırmıştır. İç savaşın sonunda 'Halkçı Hareket' başarılı olmuş ve X Devleti'nin yeni hükümetini kurmuştur.

Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri' ve ilgili uluslararası hukuk ilkeleri uyarınca, bu olaydaki isnadiyet süreçleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta bir fiilin devlete isnat edilebilirliği (atıf), devletin sorumluluğunun doğması için gereken kurucu unsurların başında gelir. Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler" çerçevesinde isnadiyet kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta devletin sorumluluğunun doğması için temel şartlardan biri, hukuka aykırı fiilin devlete isnat edilebilmesidir. Bir devletin kamu görevlisi, resmi yetkilerini kullanarak ancak üst makamların "hiçbir şekilde zor kullanmama" yönündeki kesin talimatına açıkça aykırı bir biçimde yabancı bir diplomatın aracına el koymuştur. Aynı dönemde, ülkede çıkan ve hükümet tarafından bastırılan başarısız bir isyan hareketine mensup kişiler de yabancı bir ticaret merkezini yağmalamıştır.

2001 tarihli Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) Taslak Maddeleri ışığında, bu fiillerin devlete isnat edilebilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir devletin emniyet birimine bağlı bir komiser, bir şüpheliyi sorgularken amirlerinden gelen "yasal prosedür dışına çıkılmaması" yönündeki kesin talimata rağmen şüpheliye kötü muamelede bulunmuştur. İlgili devlet, personelin talimatlara aykırı davrandığını ve "yetki aşımı" ($ultra$ $vires$) içinde olduğunu belirterek bu durumdan dolayı uluslararası sorumluluğu reddetmektedir.

Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri" çerçevesinde, bu olay ve genel isnadiyet kuralları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir devletin emniyet görevlisi, sınır devriyesi sırasında kendisine verilen yazılı talimatların dışına çıkarak ve amirlerinden onay almaksızın komşu ülke topraklarına girmiş ve burada yabancı bir diplomata fiziksel müdahalede bulunmuştur. Aynı süreçte, ülkede mevcut hükümeti devirerek yeni bir hükümet kurmayı başaran bir ayaklanma hareketi de çatışmalar esnasında yabancı misyon binalarına zarar vermiştir.

Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri" hükümleri uyarınca, bu olaylardaki isnadiyet (atıf) kuralları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler" çerçevesinde, bir devletteki mevcut hükümeti devirerek yeni bir hükümet kurmayı başaran bir isyan hareketinin, isyan sürecinde gerçekleştirdiği eylemlerin devlete isnat edilebilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta devletin sorumluluğunun doğması için gerekli olan 'isnadiyet' (atıf) kuralları çerçevesinde, Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri" göz önüne alındığında, aşağıdaki durumlardan hangisinde söz konusu fiilin ilgili devlete isnat edilmesi beklenmez?