Uluslararası hukukta bir devletin haksız bir fiilden sorumlu tutulabilmesi için eylemin o devlete 'isnat edilebilir' olması gerekmektedir. Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler' uyarınca, bir devlet görevlisinin kendisine verilen resmi yetkileri aşarak ( ) gerçekleştirdiği haksız bir fiilin hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- Fiil, görevli resmi kapasitede hareket ettiği sürece devlete isnat edilir ve devletin sorumluluğu doğar.Cevap
- BGörevli kendisine verilen talimatların dışına çıktığı için bu fiil devlete isnat edilemez, sadece görevlinin kişisel sorumluluğu doğar.
- CFiilin devlete isnat edilebilmesi için ilgili devletin bu eylemi gerçekleştikten sonra ayrıca ve açıkça onaylaması şarttır.
- DUluslararası hukukta devletler sadece en üst düzey yetkililerin (Devlet Başkanı, Başbakan vb.) fiillerinden sorumlu tutulabilir.
- EHaksız fiil devletin iç hukukuna uygun ise, uluslararası hukukta isnadiyet ve sorumluluk hiçbir şekilde söz konusu olmaz.
Cevap
Fiil, görevli resmi kapasitede hareket ettiği sürece devlete isnat edilir ve devletin sorumluluğu doğar.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2001 tarihli metninin 7. maddesine göre, bir devlet organının veya kamu otoritesi kullanmaya yetkili kılınmış bir kişinin yetkisini aşması veya talimatlara aykırı davranması, o fiilin devlete isnat edilmesini engellemez. Burada temel kriter, kişinin 'resmi kapasitede' hareket ediyor olmasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İsnadiyet ve Yetki Aşımı (Ultra Vires)
İpuçları
1
Devletin sorumluluğu için görevlinin mutlaka 'doğru' hareket etmesi mi gerekir, yoksa 'resmi sıfatla' mı?
2
Uluslararası hukukta 'ultra vires' kavramı yetki aşımı anlamına gelir ve bu durum devletin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
3
UHK Taslak Maddeleri'nin 7. maddesini düşünün; devletin kendi organları üzerindeki denetimini vurgulayan kuralı anımsayın.
Daha Fazla Pratik
Özel kişilerin (isyan grupları veya sivil halk) fiillerinin hangi şartlarda devlete isnat edilebileceğini (Madde 10 ve 11) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:45s