Uluslararası hukukta, kural olarak özel kişilerin eylemleri devlete isnat edilemez ve bu nedenle devletin doğrudan sorumluluğunu doğurmaz. Ancak, bir grup sivil göstericinin yabancı bir devletin konsolosluk binasını işgal etmesi olayında, ev sahibi devletin resmi makamları başlangıçta eyleme müdahil olmamış; fakat daha sonra yaptıkları resmi açıklamalarla eylemi onayladıklarını, desteklediklerini ve kendi politikalarının bir parçası olarak sürdüreceklerini ilan etmişlerdir.
2001 tarihli 'Devletlerin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğu Hakkında Madde Taslağı' (ILC Metni) uyarınca, başlangıçta özel nitelikte olan bu eylemlerin devlete isnat edilmesini sağlayan hukuki dayanak aşağıdakilerden hangisidir?
- Eylemin devlet tarafından kendi eylemi olarak kabul edilmesi ve benimsenmesiCevap
- BEylemin devletin doğrudan talimatı veya etkin denetimi altında icra edilmiş olması
- CSivil grubun kamu gücü ayrıcalıklarını kullanan bir kuruluş niteliğinde olması
- DDevletin yabancı temsilcilikleri koruma yönündeki 'gerekli özen' yükümlülüğünü ihlal etmesi
- EEylemi gerçekleştirenlerin de facto (fiili) devlet organı olarak hareket etmesi
Cevap
Eylemin devlet tarafından kendi eylemi olarak kabul edilmesi ve benimsenmesi
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) 2001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 11. maddesine göre, normal şartlarda devlete isnat edilemeyen bir davranış, devletin söz konusu davranışı kendi davranışı olarak kabul etmesi ve benimsemesi halinde ve bu ölçüde, uluslararası hukuk uyarınca o devletin bir fiili sayılır. Senaryoda devletin eylemi onaylaması ve politikalarının parçası olarak ilan etmesi bu kuralın doğrudan karşılığıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İsnadiyet (Atıf): Kabul ve Benimseme Yoluyla Sorumluluk (ILC Madde 11)
İpuçları
1
Özel kişilerin eylemlerinin devlete atfedilmesinde eylemden 'önceki' kontrol ile eylemden 'sonraki' onay arasındaki farka dikkat edin.
2
UAD'nin Tahran Rehineler Davası'nda (ABD - İran) geliştirdiği iki aşamalı sorumluluk analizini hatırlayın.
3
Eğer bir devlet dışarıdan başlayan bir eylemi 'kendi eylemiymiş gibi' üstlenirse, bu durum ILC 11. maddesi kapsamına girer.
Daha Fazla Pratik
ILC Madde 8'deki 'etkin denetim' (Nikaragua Davası) ile 'genel denetim' (Tadic Davası) arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirecektir.
Alternatif Yöntem
Olayı iki aşamaya ayırın: 1. Aşama (İşgal anı) -> Devletin ihmali (Koruma yükümlülüğü ihlali). 2. Aşama (Sahiplenme beyanı) -> Doğrudan isnadiyet (Madde 11).
Tahmini Süre:1m 30s