A Devleti'nde yaşanan şiddetli bir doğal afet ve ardından gelişen toplumsal olaylar sonucunda, ülkenin ücra bir sınır bölgesinde mülki idare ve kolluk kuvvetleri tamamen dağılmış, bölge yönetimsiz kalmıştır. Bu süreçte, bölge halkından oluşan ve herhangi bir resmi sıfatı bulunmayan bir 'Yerel Güvenlik Komitesi', asayişi sağlamak ve sınır geçişlerini denetlemek amacıyla kamu yetkilerini fiilen kullanmaya başlamıştır. Komitenin bu faaliyetleri sırasında, komşu B Devleti'ne ait diplomatik kurye aracına uluslararası hukuka aykırı şekilde el konulması ve aracın tahrip edilmesi üzerine B Devleti tazminat talebinde bulunmuştur.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2001 tarihli 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Sorumluluğu Taslak Maddeleri' uyarınca, bu olaydaki isnadiyet (atıf) ilişkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Fiiller A Devleti'ne isnat edilebilir; çünkü resmi makamların yokluğunda ve kamu yetkisinin kullanılmasını gerektiren şartlarda kamu yetkisi unsurlarını fiilen kullanan kişilerin davranışları devletin fiili sayılır.Cevap
- BFiiller A Devleti'ne isnat edilemez; çünkü söz konusu komite üyeleri devlet hiyerarşisine dahil resmi görevli sıfatına sahip değildir ve fiil 'kişisel eylem' niteliğindedir.
- CFiillerin isnat edilebilmesi için A Devleti'nin bu komite üzerinde 'etkin kontrol' (effective control) sahibi olması ve her bir talimatı bizzat vermiş olması şarttır.
- DFiiller devlete isnat edilemez; çünkü bir eylemin devlete atfedilebilmesi için mutlak surette yetkili bir organın 'ultra vires' (yetki aşımı) olsa dahi resmi kapasitede hareket etmesi gerekir.
- EFiiller sadece A Devleti'nin bu komiteyi 'resmi sınır koruma birimi' olarak tanıyan bir idari kararı geriye dönük olarak yürürlüğe koyması durumunda isnat edilebilir.