Soru

Zorluk: Kolayİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası hukukta devletin haksız fiillerinden kaynaklanan sorumluluğunun doğabilmesi için eylemin devlete "isnat edilebilir" (atfedilebilir) olması gerekir. İsnadiyet kuralları çerçevesinde devlet organlarının fiilleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Devletin bir organının fiili; yasama, yürütme veya yargı fonksiyonu icra etmesine ya da hiyerarşik konumuna bakılmaksızın devlete isnat edilir.Cevap
  2. B
    Bir devlet görevlisinin resmi sıfatıyla ancak kendisine tanınan yetkileri aşarak (ultra vires) işlediği fiiller devlete isnat edilemez.
  3. C
    Yargı bağımsızlığı ilkesi uyarınca, ulusal mahkemelerin verdiği kararlar uluslararası hukukta hiçbir durumda devlete isnat edilemez.
  4. D
    Sadece dış ilişkilerde devleti temsil etme yetkisi olan 'tam yetkili' temsilcilerin (Devlet Başkanı, Başbakan, Dışişleri Bakanı) fiilleri devlete isnat edilebilir.
  5. E
    Bir devlet organının fiili, ancak ilgili devletin en üst yargı organı tarafından onaylanırsa devlete isnat edilmiş sayılır.

Cevap

Devletin bir organının fiili; yasama, yürütme veya yargı fonksiyonu icra etmesine ya da hiyerarşik konumuna bakılmaksızın devlete isnat edilir.
Uluslararası hukukta devletin birliği ilkesi esastır. Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) Taslak Maddeleri'nin 4. maddesine göre; bir devlet organının fiili, bu organın yasama, yürütme veya yargı fonksiyonu icra etmesine ya da devlet teşkilatı içindeki konumuna bakılmaksızın o devlete ait bir fiil olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Aktörün Statüsünü Belirle
Fiili gerçekleştiren kişinin veya birimin bir devlet organı (yasama, yürütme, yargı) olup olmadığına bakılır.
Devletin sorumluluğu için ilk adım, eylemin bir devlet organına ait olmasıdır.
2
Devletin Birliği İlkesini Uygula
Organın hiyerarşik konumu (alt/üst) veya merkezi/yerel yönetimde olması ayrımı yapılmaz.
Uluslararası hukuk devletin iç organizasyonuna bakmaz, devleti tek bir bütün olarak kabul eder.
3
İsnadiyet Kararını Ver
Organın tüm resmi fiilleri devlete atfedilir ve uluslararası sorumluluk doğar.
Devletin birliği ilkesi gereği hiyerarşi veya görev türü isnadiyeti engellemez.

Anahtar Kavram

Devletin Birliği İlkesi ve Organın Statüsü

İpuçları

1
Devletin uluslararası hukukta tek bir süje olarak görüldüğünü (Devletin Birliği İlkesi) hatırlayın.
2
İsnadiyet için organın yasama, yürütme veya yargı kolunda olmasının bir farkı var mıdır?
3
UHK Taslak Maddeleri'ne göre; organın konumu veya işlevi ne olursa olsun, devlet organı olarak yaptığı her fiil devlete isnat edilir.

Daha Fazla Pratik

Bağımsız hareket eden isyancı grupların eylemlerinin devlete isnat edilme şartlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla