Examkin

Soru

Zorluk: Kolayİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

2001 tarihli Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) "Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerden Dolayı Devletin Sorumluluğu Taslak Maddeleri"nde belirtilen isnadiyet (atıf) kurallarına göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bir devlet organının veya görevlisinin resmi sıfatıyla hareket ederken kendisine verilen yetki sınırlarını aşması veya talimatlara aykırı davranması (ultra vires) durumunda dahi, bu eylemler uluslararası hukukta o devlete isnat edilir.Cevap
  2. B
    Sivil vatandaşlardan oluşan bir grubun kendi inisiyatifleriyle gerçekleştirdiği eylemler, devlet olayla ilgili tüm önleme ve koruma yükümlülüklerini (özen yükümlülüğü) eksiksiz yerine getirmiş olsa bile her koşulda doğrudan devlete isnat edilir.
  3. C
    Mevcut hükümeti devirerek yeni devlet otoritesi haline gelmeyi başaran bir devrimci hareketin isyan sürecindeki fiilleri devlete isnat edilemezken; kolluk güçlerince bastırılıp başarısız olan isyancıların fiilleri devlete isnat edilir.
  4. D
    Ev sahibi devletin ülkesinde faaliyet gösteren uluslararası bir örgütün tamamen kendi yetki organlarının kontrolünde gerçekleştirdiği hukuka aykırı fiiller, ülkesel yetki ilkesi gereği her zaman ev sahibi devlete isnat edilir.
  5. E
    Bir devlet görevlisinin resmi sıfatından tamamen bağımsız olarak, şahsi kapasitesiyle ve özel hayatı kapsamında işlediği adi suçlar veya haksız fiiller uluslararası hukukta doğrudan gönderen devlete isnat edilir.

Cevap

Bir devlet organının veya görevlisinin resmi sıfatıyla hareket ederken kendisine verilen yetki sınırlarını aşması veya talimatlara aykırı davranması (ultra vires) durumunda dahi, bu eylemlerin uluslararası hukukta devlete isnat edileceğini belirten ifade doğrudur.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun Taslak Maddeleri (Madde 7) çerçevesinde, bir devlet organı veya görevlisi resmi sıfatıyla hareket ediyorsa, talimatlara aykırı davransa veya yetkisini aşsa bile (ultra vires) eylemi devlete isnat edilir. Bu kural, uluslararası ilişkilerde güvenliğin sağlanması ve devletlerin iç hukuku bahane ederek sorumluluktan kaçınmasını önlemek için vazgeçilmezdir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda istenen hukuki bağlamın tanımlanması
BM UHK Taslak Maddeleri kapsamındaki 'isnadiyet (atıf)' kurallarının analiz edilmesi gerektiği belirlenir.
Devletin uluslararası sorumluluğunun doğabilmesi için, hukuka aykırı eylemin o devlete atfedilebilir (isnat edilebilir) olması ön şarttır.
2
Seçeneklerdeki aktörlerin (devlet organı, sivil kişiler, isyancılar) eylemlerinin isnat edilebilirliğinin değerlendirilmesi
Sivil kişilerin eylemlerinin (özen yükümlülüğü sağlandığında) devlete atfedilemeyeceği, başarısız isyancıların eylemlerinin atfedilemeyeceği ve örgüt eylemlerinin örgütte kalacağı tespit edilir.
Taslak maddeler, özel kişilerin veya başarısız isyancıların eylemlerini kural olarak devletin fiili saymaz.
3
Ultra vires (yetki aşımı) kuralının teyit edilmesi
UHK Taslak Maddeleri 7. madde uyarınca, resmi sıfatla hareket eden bir devlet organının yetkisini aşması halinde dahi eylemin devlete atfedileceği doğrulanır.
Uluslararası hukukta iç hukuktaki yetki sınırlandırmaları devletin sorumluluğuna bahane yapılamaz; resmi görünüm altında işlenen fiiller devleti bağlar.

Anahtar Kavram

İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Ultra Vires Eylemler
Bu soruyu puanla

Konular

İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Bu konudan daha fazla soru