Soru

Zorluk: Kolayİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) Devletin Uluslararası Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri'ne göre, bir fiilin devlete isnat edilebilmesi (atıf yapılabilmesi) için belirli kurallar öngörülmüştür.

Buna göre;
I. Devletin hiçbir ihmali (due diligence ihlali) veya yönlendirmesi olmaksızın, tamamen kendi inisiyatifiyle hareket eden sivil bir vatandaşın yabancı bir turiste saldırması
II. Bir polis memurunun, resmi üniformasıyla görev yaparken kendisine verilen yetkileri açıkça aşarak (ultra vires) ve talimatlara aykırı davranarak yabancı bir diplomata zarar vermesi
III. Devlete karşı silahlı mücadele yürüten ancak nihayetinde bastırılan başarısız bir isyancı hareketin (devrimci grubun) çatışmalar sırasında yabancı yatırımları tahrip etmesi
IV. Mevcut hükümeti devirerek yeni hükümeti kuran başarılı bir isyancı hareketin, iktidara gelmeden önceki silahlı eylemleri

yukarıdaki eylemlerden hangileri ilgili devlete isnat edilemez?

  1. A
    Yalnız I
  2. I ve IIICevap
  3. C
    II ve IV
  4. D
    I, II ve III
  5. E
    III ve IV

Cevap

Sivil vatandaşın ve başarısız isyancı hareketin eylemlerini içeren I ve III numaralı ifadeler devlete isnat edilemez.
Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) Taslak Maddeleri'ne göre; I. öncüldeki sivil vatandaşın bireysel eylemi (devletin makul özen yükümlülüğünü ihlal etmediği için) ve III. öncüldeki başarısız isyancı hareketin eylemleri devlete isnat edilemez. Buna karşılık, II. öncüldeki polis memuru yetkisini aşmış (ultra vires) olsa dahi resmi sıfatıyla hareket ettiği için (Madde 7) ve IV. öncüldeki isyancı hareket başarılı olup yeni hükümeti kurduğu için (Madde 10) bu eylemler geriye dönük olarak devlete isnat edilir. Bu nedenle isnat edilemeyen eylemler yalnızca I ve III numaralı ifadelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
I. öncüldeki sivil vatandaşın durumunu analiz etmek.
Devletin ihmali (due diligence ihlali) olmadıkça özel kişilerin eylemleri devlete isnat edilmez.
ILC Taslak Maddeleri Madde 8 uyarınca bir fiilin isnadiyeti için devletin yönlendirmesi veya etkin kontrolü gerekir.
2
II. öncüldeki yetki aşımı (ultra vires) durumunu incelemek.
Polis memurunun eylemi yetki aşımı olsa dahi devlete isnat edilir.
Madde 7 uyarınca, resmi sıfatıyla hareket eden devlet organının yetkisini açıkça aşması devleti uluslararası sorumluluktan kurtarmaz.
3
III ve IV. öncüllerdeki isyancı hareketlerin farklarını karşılaştırmak.
Başarısız isyancı hareketin eylemleri isnat edilmezken, başarılı olanların eylemleri isnat edilir.
Madde 10 uyarınca, mevcut yönetimi devirerek yeni hükümeti kuran isyancı grubun geçmişteki eylemleri geriye dönük olarak o devletin eylemi sayılır.
4
Doğru eşleştirmeyi belirlemek.
İsnat edilemeyen eylemler sadece I ve III numaralı ifadelerdir.
Soruda açıkça 'isnat edilemez' olanlar istendiği için doğru öncüller seçilir.

Anahtar Kavram

Devletin Uluslararası Sorumluluğunda İsnadiyet (Atıf) Kuralları
Bu soruyu puanla