Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDevletlerin Halefiyeti

"Okyanusya" bölgesinde yaşanan siyasi gelişmeler kapsamında üç farklı durum ortaya çıkmıştır:

I. Uzun yıllar sömürge idaresi altında kalan "Aura" toplumu, bağımsızlığını kazanarak uluslararası topluma yeni bir devlet olarak katılmıştır.
II. Kendi iç dinamikleriyle tamamen dağılan "Borea" Devleti'nin eski toprakları üzerinde "Kuzey Borea" ve "Güney Borea" adında iki yeni bağımsız devlet kurulmuştur.
III. "Zephyr" Devleti'nde yaşanan bir ihtilal sonucunda mevcut monarşi yıkılmış, cumhuriyet ilan edilerek devletin anayasal düzeni köklü biçimde değiştirilmiştir.

Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti, antlaşmaların ardıllığı ve devlet borçlarına ilişkin geçerli sözleşmeler ile teamül kuralları dikkate alındığında, bu durumların hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Zephyr Devleti'nde anayasal düzenin ihtilal yoluyla değişmesi devletin uluslararası kimliğini yenilediğinden, yeni kurulan yönetim "temiz sayfa" ilkesi uyarınca önceki hükümetin taraf olduğu tüm siyasi ve ticari antlaşmaları tek taraflı olarak feshedebilir.
  2. B
    Borea Devleti'nin tamamen dağılmasıyla ortaya çıkan Kuzey ve Güney Borea devletleri, tipik bir halefiyet durumu oluşturduğundan tıpkı sömürgeden kurtulan Aura Devleti gibi "temiz sayfa" kuralına tabidirler ve eski devletin hiçbir sınır veya irtifak hakkı antlaşmasını devralmazlar.
  3. Aura Devleti, kural olarak sömürge döneminden kalan siyasi antlaşmalar ve genel devlet borçları için "temiz sayfa" ilkesinden yararlanırken, sınırları belirleyen (radisite) antlaşmalarla bağlı kalmaya devam eder; Zephyr Devleti'ndeki durum ise bir halefiyet değil salt hükümet değişikliği olduğundan devletin uluslararası kişiliği ve yükümlülükleri kesintisiz biçimde sürer.Cevap
  4. D
    Zephyr Devleti'ndeki rejim değişikliği uluslararası hukukta tam bir devlet halefiyeti vakası olarak kabul edildiğinden "temiz sayfa" kuralı uygulanır; dağılma yoluyla kurulan Kuzey ve Güney Borea devletleri ise sadece eski devletin malvarlıklarını devralıp borçlarını reddetme hakkına sahiptir.
  5. E
    Aura Devleti, sömürge idaresinden bağımsızlığına kavuşan "yeni bağımsız devlet" statüsünde olduğu için halefiyetin devamlılığı ilkesine tabidir ve uluslararası istikrar gereği sömürgeci devletin bölgeye yaptığı tüm borçlar ile ittifak antlaşmalarını zorunlu olarak devralır.

Cevap

Aura Devleti'nin temiz sayfa ilkesinden yararlanıp sınır antlaşmalarıyla bağlı kaldığını, Zephyr Devleti'nde ise salt hükümet değişikliği yaşandığı için antlaşmaların kesintisiz devam ettiğini belirten ifade doğrudur.
Aura Devleti sömürge idaresinden bağımsızlığını kazanan 'yeni bağımsız devlet' statüsünde olduğundan, uluslararası hukuk uyarınca eski antlaşmalarla ve genel borçlarla kural olarak bağlı değildir (temiz sayfa ilkesi). Ancak sınır ve irtifak hakkı gibi toprağa bağlı (radisite) antlaşmalar bu ilkenin mutlak istisnasıdır ve halef devleti bağlar. Zephyr Devleti'nde yaşanan durum ise devletin halefiyeti değil, salt hükümetin (rejim) değişmesidir. Uluslararası hukukta devletin devamlılığı esastır; anayasal düzenin ihtilalle değişmesi devletin uluslararası kişiliğini etkilemez ve antlaşmalardan doğan yükümlülükler kesintisiz sürer.

Adım Adım Çözüm

1
Okyanusya senaryosundaki üç farklı aktörün hukuki statüsünü tespit etmek.
Aura = Yeni Bağımsız Devlet (Dekolonizasyon), Borea = Devletin Dağılması, Zephyr = Sadece Hükümet/Rejim Değişikliği.
Her bir durumun tabi olacağı uluslararası hukuk kuralları statülerine göre farklılık gösterir.
2
Devletin halefiyeti ile hükümet değişikliği kavramlarını birbirinden ayırmak.
Zephyr Devleti'nde anayasal düzen ihtilalle değişse de devletin kimliği aynı kalmıştır. Bu nedenle devletin taraf olduğu antlaşmalar ve borçlar kesintisiz devam eder ("temiz sayfa" kuralı uygulanamaz).
Uluslararası hukukta devletin devamlılığı esastır; iç rejim değişiklikleri uluslararası yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
3
Halefiyet türlerine göre antlaşmaların ve borçların akıbetini değerlendirmek.
Aura (yeni bağımsız devlet) sömürgeci gücün yükümlülüklerini devralmama ("temiz sayfa") hakkına sahiptir. Borea'nın ardılları ise dağılma nedeniyle kural olarak "devamlılık" ilkesine tabidir.
İlgili Viyana Sözleşmeleri sömürgeden kurtulan devletleri korurken, dağılan veya birleşen devletlerde istikrarı esas alır.
4
"Temiz sayfa" ilkesinin istisnalarını analiz ederek doğru seçeneği belirlemek.
Sınırları ve irtifak haklarını belirleyen toprağa bağlı (radisite) antlaşmalar temiz sayfa kuralının istisnasıdır ve Aura Devleti'ni bağlamaya devam eder.
Sınırların dokunulmazlığı ve uluslararası barışın korunması radisite antlaşmaların her durumda geçerli olmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Devletlerin halefiyet türleri, antlaşmaların ardıllığı (temiz sayfa ve devamlılık ilkeleri) ile hükümet değişikliği ayrımı.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Devletlerin Halefiyeti

Bu konudan daha fazla soru