Examkin

Soru

Zorluk: ZorBağımlılık Teorisi

Bağımlılık Teorisi, ana akım Modernleşme Kuramlarının 'az gelişmişliği' (underdevelopment) tarihsel bir aşama veya kalkınma sürecindeki bir gecikme olarak gören yaklaşımına kökten bir itiraz getirir. Teoriye göre, küresel kapitalist sistem içerisindeki hiyerarşik yapı, 'merkez' ve 'çevre' ülkeleri arasındaki organik bir sömürü ilişkisine dayanır. Bu perspektiften hareketle, çevre ülkelerin az gelişmişlik durumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi teorinin temel argümanını en doğru şekilde yansıtır?

  1. Az gelişmişlik, gelişmişliğin bir ön aşaması değil; aksine merkez ülkelerin sermaye birikim sürecinin ve küresel kapitalist genişlemenin doğrudan bir sonucu olarak inşa edilen yapısal bir durumdur.Cevap
  2. B
    Çevre ülkelerin ekonomik sorunları, uluslararası sistemdeki karşılıklı bağımlılığın yarattığı hassasiyet ve savunmasızlık mekanizmalarının rasyonel bir şekilde yönetilememesinden kaynaklanır.
  3. C
    Küresel sistem, merkez ve çevre arasındaki çatışmayı dengeleyen ve sistemin istikrarını sağlayan yarı-çevre ülkelerin varlığı sayesinde sömürü düzenini sürdürebilir.
  4. D
    Uluslararası sistemin anarşik yapısı, çevre ülkelerin kalkınma stratejilerini askeri güvenlik kaygılarının gerisinde bırakarak ekonomik bir 'güvenlik ikilemi' yaratmalarına neden olur.
  5. E
    Az gelişmişlik, geleneksel değerlere bağlı kalan toplumların modern üretim tekniklerine ve rasyonel bürokrasiye geçiş sürecinde yaşadıkları geçici bir 'kalkışa geçiş' öncesi evredir.

Cevap

Az gelişmişlik, merkez ülkelerin sermaye birikim sürecinin ve küresel kapitalist genişlemenin yapısal bir sonucudur.
Doğru yanıt, az gelişmişliğin kapitalist dünya ekonomisinin tarihsel bir sonucu ve merkez ülkelerin gelişimi için gerekli bir ön koşul olduğunu vurgular. Bağımlılık Teorisi'ne göre, çevrenin az gelişmişliği, merkezin gelişmişliğinin 'öteki yüzüdür'; yani biri diğerini var eder.

Adım Adım Çözüm

1
Modernleşme Kuramı ile Bağımlılık Teorisi arasındaki temel farkı belirleyin.
Modernleşme kuramı az gelişmişliği bir 'evrel' sorun olarak görürken, Bağımlılık Teorisi bunu 'yapısal' bir sömürü sonucu olarak görür.
Teorinin ana eleştiri noktası, az gelişmişliğin ülkelerin içsel bir hatası değil, sistemin işleyiş biçimi olduğudur.
2
Merkez ve çevre arasındaki ilişkiyi analiz edin.
Merkez, çevreden artı değeri (surplus) ve hammaddeyi transfer ederek kendi gelişimini sürdürür; bu süreç çevreyi daha da bağımlı ve az gelişmiş hale getirir.
Eşitsiz mübadele kavramı bu sömürünün teknik açıklamasıdır.
3
Seçeneklerdeki 'az gelişmişlik' tanımını kontrol edin.
Az gelişmişliğin 'inşa edilen' ve 'sürdürülen' bir durum olduğunu belirten ifade doğru kabul edilmelidir.
Andre Gunder Frank ve Raul Prebisch gibi düşünürlerin temel tezi budur.

Anahtar Kavram

Az Gelişmişliğin Gelişimi (Development of Underdevelopment)

Daha Fazla Pratik

Raul Prebisch'in 'Ticaret Hadleri' tezi ile Andre Gunder Frank'ın 'Metropol-Uydu' ilişkisi arasındaki nüansları inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Bağımlılık Teorisi

Bu konudan daha fazla soru