Examkin

Soru

Zorluk: ZorMeşru Müdafaa Hakkı

Uluslararası hukukta kuvvet kullanma yasağının temel istisnası olan meşru müdafaa hakkı, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın 51.51. maddesinde 'doğal bir hak' olarak tanımlanmıştır.

BM Şartı sistemi içerisinde meşru müdafaa hakkının icra usulleri, şartları ve hukuki sınırları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu hakka ilişkin doğrudur?

  1. A
    Meşru müdafaa hakkı, bir devletin kendi güvenliğine yönelik uzak ve belirsiz bir tehdit algılaması durumunda da 'önleyici' (preventive) kuvvet kullanımı yoluyla hukuken başlatılabilir.
  2. B
    Meşru müdafaa hakkı, Güvenlik Konseyi uyuşmazlığı gündemine aldığı ve konuyu müzakere etmeye başladığı andan itibaren devletler açısından hukuken sona erer.
  3. C
    Kolektif meşru müdafaa hakkı, saldırıya uğrayan devletin herhangi bir talebi veya saldırıya uğradığına dair beyanı olmaksızın, üçüncü devletlerin tek taraflı müdahalesiyle icra edilebilir.
  4. BM Şartı'nın 51.51. maddesi, meşru müdafaa hakkını ancak bir 'silahlı saldırı' (armed attack) gerçekleşmesi şartına bağlayarak, henüz vuku bulmamış uzak tehditlere karşı 'önleyici' (preventive) kuvvet kullanımını bu rejimin dışında tutmuştur.Cevap
  5. E
    Meşru müdafaa kapsamında gerçekleştirilen askeri önlemlerin Güvenlik Konseyi'ne bildirilmesi, BM Şartı uyarınca devletlerin takdirine bırakılmış ihtiyari bir işlemdir.

Cevap

Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51.51. maddesi, meşru müdafaa hakkını bir 'silahlı saldırı' (armed attack) gerçekleşmesi şartına bağlayarak, henüz vuku bulmamış uzak tehditlere karşı 'önleyici' (preventive) kuvvet kullanımını bu rejimin dışında tutmuştur.
BM Şartı'nın 51.51. maddesi, meşru müdafaa hakkının ancak bir 'silahlı saldırı' (armed attack) durumunda kullanılabileceğini açıkça belirtir. Bu durum, henüz gerçekleşmemiş, uzak veya varsayımsal bir tehdide karşı devletlerin tek taraflı kuvvet kullanmasına (önleyici saldırı) imkan tanımaz. Bu nedenle, önleyici kuvvet kullanımının rejimin dışında tutulduğunu belirten ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
BM Şartı Madde 5151'in lafzi (metinsel) içeriğini analiz etmek.
Maddenin 'bir üye devlete karşı silahlı bir saldırı vuku bulduğu takdirde' ifadesini kullandığı saptanır.
Meşru müdafaa hakkının doğumu için gerekli olan hukuki tetikleyiciyi (trigger) belirlemek.
2
'Önleyici' (preventive) ve 'ön alıcı' (anticipatory) müdahale kavramlarını Madde 5151 kapsamında değerlendirmek.
Uzak tehditlere yönelik önleyici müdahalenin, maddedeki 'silahlı saldırı' eşiğini karşılamadığı ve bu nedenle yasak kapsamında kaldığı anlaşılır.
Kuvvet kullanma yasağının istisnalarını dar yorumlayarak hukuka aykırı genişlemeleri ayırt etmek.
3
Güvenlik Konseyi'nin yetkisi ile meşru müdafaa hakkının süresi arasındaki ilişkiyi incelemek.
Hakkın, Konsey gerekli önlemleri alana kadar 'geçici' nitelikte olduğu ve bildirim yükümlülüğünün zorunlu olduğu saptanır.
Meşru müdafaa hakkının sistemik sınırlarını ve usuli şartlarını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Meşru Müdafaa Hakkı ve Silahlı Saldırı Eşiği

Daha Fazla Pratik

Caroline kriterleri ile BM Şartı 51.51. maddesi arasındaki lafzi ve hukuki farkları incelemek, bu konudaki akademik tartışmaları daha iyi anlamanızı sağlayacaktır.

Alternatif Yöntem

UAD'nin Nicaragua v. ABD kararındaki 'silahlı saldırı' (armed attack) ile 'kuvvet kullanma' (use of force) arasındaki eşik farkını hatırlayarak, meşru müdafaanın sadece en ağır kuvvet kullanma biçimlerine (silahlı saldırı) karşı mümkün olduğunu teyit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Meşru Müdafaa Hakkı

Bu konudan daha fazla soru