Soru

Zorluk: OrtaMeşru Müdafaa Hakkı

Uluslararası hukukta meşru müdafaa hakkı (selfdefenseself-defense) ile silahlı misilleme (armed reprisalarmed\ reprisal) arasındaki temel fark ve bu eylemlerin hukuki statüsüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Meşru müdafaa devam eden veya anlık bir saldırıyı durdurma amacı güden hukuki bir hakken, silahlı misilleme geçmiş bir eyleme karşı cezalandırma amacı taşır ve kural olarak yasaktır.Cevap
  2. B
    Her iki kavram da Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesi uyarınca kuvvet kullanma yasağının meşru istisnaları olarak kabul edilir.
  3. C
    Silahlı misilleme, meşru müdafaanın bir alt türü olup sadece saldırgan devletin sivil yerleşim birimlerini hedef almadığı sürece hukuka uygundur.
  4. D
    Meşru müdafaa hakkının kullanılması için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nden önceden izin alınması gerekirken, misilleme için bildirim yeterlidir.
  5. E
    Meşru müdafaa sadece devletlere karşı kullanılabilirken, silahlı misilleme sadece devlet dışı silahlı gruplara karşı başvurulan bir yöntemdir.

Cevap

Meşru müdafaa, savunma ve koruma amacıyla başvurulan hukuki bir hakken; silahlı misilleme geçmişte yaşanmış bir olaya karşı öç alma veya cezalandırma amacı taşıdığı için uluslararası hukukta yasaklanmıştır.
Doğru ifade, meşru müdafaanın koruyucu ve anlık bir hak olduğunu, buna karşın misillemenin cezalandırıcı bir eylem olarak uluslararası hukukta yasaklandığını belirtmektedir. Birleşmiş Milletler Şartı'nın 2/4. maddesi kuvvet kullanmayı yasaklarken, 51. madde sadece meşru müdafaa durumunda bu yasağa bir istisna tanımaktadır. Misilleme, geçmişte tamamlanmış bir haksızlığa karşı kuvvet kullanarak yanıt vermek olduğu için savunma kapsamına girmez.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemin amacını belirle
Meşru müdafaa saldırıyı durdurmaya (savunma), misilleme ise saldırganı cezalandırmaya (reaksiyon) odaklıdır.
Hukuki niteliği belirleyen en temel unsur eylemin yöneldiği amaçtır.
2
Hukuki dayanağı kontrol et
Meşru müdafaa BM Şartı Madde 51'de açıkça tanınmış bir haktır; silahlı misilleme ise Madde 2/4'teki kuvvet kullanma yasağı kapsamındadır.
Yazılı hukuk kuralları ve devletler genel uygulaması (teâmül) bu ayrımı kesinleştirmiştir.
3
Geçerlilik durumunu değerlendir
Meşru müdafaa hukuka uygunluk nedenidir, silahlı misilleme ise hukuka aykırı bir fiildir.
Modern uluslararası hukuk düzeni, devletlerin kendi adaletlerini cezalandırma yoluyla aramalarını yasaklamıştır.

Anahtar Kavram

Meşru Müdafaa ile Silahlı Misilleme Ayrımı

İpuçları

1
Meşru müdafaa 'saldırıyı durdurmak', misilleme ise 'öç almak' için yapılır.
2
BM Şartı'nın 2/4. maddesindeki kuvvet kullanma yasağını ve 51. maddedeki tek istisnayı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Nikaragua davasında UAD'nin meşru müdafaa eşiği hakkındaki görüşlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla