Soru

Zorluk: OrtaMeşru Müdafaa Hakkı

Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın 51.51. maddesinde düzenlenen meşru müdafaa hakkının icrası ve bu hakkın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) ile olan hukuki ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Meşru müdafaa hakkı çerçevesinde başvurulan önlemlerin derhal BMGK'ye bildirilmesi zorunludur ve bu hak BMGK uluslararası barışı sağlamak için gerekli önlemleri alana kadar geçici bir yetki olarak mevcuttur.Cevap
  2. B
    Bir devletin meşru müdafaa hakkını kullanabilmesi için fiili bir silahlı saldırı gerçekleşmesi şart olmayıp, "yakın ve muhtemel" bir tehdit algısı durumunda önleyici vuruş yapılması Madde 5151 kapsamında hukuken geçerlidir.
  3. C
    Meşru müdafaa hakkı "doğal bir hak" (inherent right) olduğu için, BMGK uyuşmazlığa müdahale edip askeri yaptırım kararı alsa dahi devletin kendi askeri harekatını durdurma yükümlülüğü bulunmaz.
  4. D
    Saldırıya uğrayan devletin meşru müdafaa hakkını kullanabilmesi için öncelikle BM Genel Kurulu'ndan saldırgan devleti kınayan bir tavsiye kararı alması usuli bir zorunluluktur.
  5. E
    Meşru müdafaa hakkının kullanımı sırasında gözetilmesi gereken gereklilik ve orantılılık ilkeleri sadece örf ve adet hukukunda yer almakta olup BM Şartı rejiminde herhangi bir bağlayıcılığı yoktur.

Cevap

Meşru müdafaa kapsamında başvurulan önlemlerin derhal Güvenlik Konseyi'ne bildirilmesi zorunludur ve bu hak sadece Konsey gerekli önlemleri alana kadar geçici bir yetki olarak mevcuttur.
Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51.51. maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkı, bir üye devlete karşı silahlı bir saldırı vuku bulduğunda devreye giren geçici bir yetkidir. Bu hakkı kullanan devlet, aldığı önlemleri vakit geçirmeksizin Güvenlik Konseyi’ne bildirmekle yükümlüdür. Ayrıca Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenliği korumak amacıyla gerekli tedbirleri (ambargo, askeri müdahale vb.) aldığı anda meşru müdafaa hakkı hukuken sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
BM Şartı Madde 5151'in içeriğini analiz etme
Meşru müdafaanın bir silahlı saldırı durumunda "doğal bir hak" (inherent right) olarak tanındığı saptandı.
Hukuki dayanağın belirlenmesi için temel metne başvurulmalıdır.
2
Hakkın kullanma şartlarını ve usulünü değerlendirme
Hakkın kullanımının Güvenlik Konseyi'ne bildirilmesinin zorunlu olduğu ve Konsey'in müdahalesine kadar geçici olduğu anlaşıldı.
Uluslararası hukukta meşru müdafaa, kolektif güvenlik sisteminin bir yedeği niteliğindedir.
3
Seçenekler arasında usuli ve esasa ilişkin doğruluğu kontrol etme
Bildirim yükümlülüğü ve geçicilik unsurlarını içeren ifadenin doğru olduğu teyit edildi.
Diğer seçeneklerdeki önleyici vuruş veya mutlak hak iddiaları Madde 5151 ile çelişmektedir.

Anahtar Kavram

Meşru Müdafaa Hakkı ve BMGK Hiyerarşisi

Daha Fazla Pratik

Kolektif meşru müdafaa hakkının şartlarını ve saldırıya uğrayan devletin talebi gerekliliğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla