Uluslararası hukukta kuvvet kullanma yasağının en temel istisnasını oluşturan meşru müdafaa hakkının sınırları ve kullanım usulü, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı ve uluslararası teamül hukuku kuralları ile çerçevelenmiştir.
Buna göre, meşru müdafaa hakkının kullanımıyla ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AMeşru müdafaa hakkı, BM Şartı'nın maddesi uyarınca ancak 'silahlı bir saldırı' (armed attack) gerçekleştiği takdirde kullanılabilir.
- BHakkın kullanımı sonucunda başvurulan askeri önlemlerin derhal BM Güvenlik Konseyi'ne rapor edilmesi usuli bir zorunluluktur.
- CBM Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenliği korumak için gerekli önlemleri alana kadar meşru müdafaa hakkı geçici olarak kullanılabilir.
- DMeşru müdafaa eyleminin hukuka uygunluğu için teamül hukukundan gelen 'gereklilik' (necessity) ve 'orantılılık' (proportionality) ilkelerine uyulması şarttır.
- Komşu bir devletin sınır bölgesinde sadece askeri tatbikat yapması veya savunma bütçesini artırması, 'önleyici meşru müdafaa' kapsamında kuvvet kullanılmasına tam bir hukuki meşruiyet sağlar.Cevap
Cevap
Askeri kapasite artırımı veya tatbikatların 'önleyici meşru müdafaa' kapsamında kuvvet kullanılmasına hukuki meşruiyet sağlayacağı yönündeki ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü uluslararası hukukta bir devletin meşru bir savunma eylemine girişebilmesi için karşı taraftan fiili bir 'silahlı saldırı' gelmiş olması gerekir. Komşu devletin askeri kapasitesini artırması veya rutin askeri tatbikatlar yapması, uluslararası hukukta yasaklanan 'kuvvet kullanma' veya 'silahlı saldırı' kapsamında değerlendirilmez. Dolayısıyla bu durumlar, BM Şartı maddesi çerçevesinde meşru müdafaa hakkını doğuran hukuki bir zemin oluşturmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Meşru Müdafaada Silahlı Saldırı Şartı ve Sınırları
Tahmini Süre:1m 15s