Soru

Zorluk: Kolayİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler' uyarınca; bir devlet organının veya kamu gücü ayrıcalığı kullanmaya yetkili kılınmış bir kişinin, kendisine verilen yetkiyi aşarak (ultraultra viresvires) veya talimatlara aykırı şekilde hareket etmesi durumunda, söz konusu fiilin devlete isnadı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Söz konusu organ veya kişi resmi sıfatıyla hareket ettiği sürece, yetkisini aşmış olsa dahi fiil devlete isnat edilir.Cevap
  2. B
    Devlet organının yetkisini aşması durumunda fiil şahsi nitelik kazanır ve bu nedenle hiçbir şekilde devlete isnat edilemez.
  3. C
    Başarısızlıkla sonuçlanan bir ayaklanmacı hareketin tüm eylemleri, hareket sona erdikten sonra mevcut hükümete isnat edilir.
  4. D
    Özel kişilerin (vatandaşların) haksız fiilleri, devletin 'gerekli özen' (duedue diligencediligence) yükümlülüğünü ihlal edip etmediğine bakılmaksızın doğrudan devlete isnat edilir.
  5. E
    Bir fiilin devlete isnat edilebilmesi için o organın iç hukuka göre mutlak surette yetkili olması ve hiçbir talimatı çiğnememiş olması şarttır.

Cevap

Söz konusu organ veya kişi resmi sıfatıyla hareket ettiği sürece, yetkisini aşmış olsa dahi fiil devlete isnat edilir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun 2001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 7. maddesi açıkça belirtir ki; bir devlet organı veya kamu gücü ayrıcalığı kullanmaya yetkili bir kişi, resmi sıfatıyla hareket ediyorsa, yetkisini aşsa veya talimatlara aykırı davransa dahi bu eylem uluslararası hukukta devlete isnat edilir. Bu kural, devletlerin 'memurum kendi başına hareket etti' diyerek sorumluluktan kaçmasını engellemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Fiili işleyen kişinin statüsünü belirle.
Fiili işleyen kişi bir devlet organı veya kamu gücü kullanmaya yetkili bir kişidir.
İsnadiyet kurallarının uygulanabilmesi için önce eylemin bir devlet görevlisi tarafından yapılıp yapılmadığına bakılır.
2
Yetki aşımı (ultraultra viresvires) durumunu değerlendir.
Kişi kendisine verilen yetkilerin dışına çıkmıştır.
UHK Taslak Maddeleri Madde 7, bu spesifik durumu düzenlemektedir.
3
Resmi kapasite kriterini kontrol et ve sonuca ulaş.
Kişi özel bir birey olarak değil, devlet görevlisi sıfatıyla hareket ettiği için fiil devlete isnat edilir.
Uluslararası hukukta devletin haksız fiil sorumluluğu, organlarının resmi sıfatla yaptıkları tüm eylemleri kapsayacak şekilde geniş tutulmuştur.

Anahtar Kavram

İsnadiyet Kuralları ve Yetki Aşımı (Ultra Vires)

Daha Fazla Pratik

UHK Taslak Maddeleri'nin 10. maddesindeki 'başarılı ayaklanmacı hareketlerin sorumluluğu' konusunu tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla