Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası hukukta devletin sorumluluğunun doğması için temel şartlardan biri, hukuka aykırı fiilin devlete isnat edilebilmesidir. Bir devletin kamu görevlisi, resmi yetkilerini kullanarak ancak üst makamların "hiçbir şekilde zor kullanmama" yönündeki kesin talimatına açıkça aykırı bir biçimde yabancı bir diplomatın aracına el koymuştur. Aynı dönemde, ülkede çıkan ve hükümet tarafından bastırılan başarısız bir isyan hareketine mensup kişiler de yabancı bir ticaret merkezini yağmalamıştır.

2001 tarihli Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) Taslak Maddeleri ışığında, bu fiillerin devlete isnat edilebilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kamu görevlisinin fiili talimatlara aykırı (ultra vires) olduğu için devlete isnat edilemez; ancak isyancıların fiilleri devlet topraklarında gerçekleştiği için her durumda isnat edilir.
  2. Kamu görevlisinin fiili resmi kapasiteyle yapıldığı için devlete isnat edilir; ancak başarısız olan isyan hareketinin fiilleri kural olarak devlete isnat edilmez.Cevap
  3. C
    Her iki fiil de devlete isnat edilir; zira devlet kendi sınırları içerisinde gerçekleşen tüm hukuka aykırı eylemleri önlemekle ve sonuçlarından sorumlu olmakla yükümlüdür.
  4. D
    İsyancıların fiilleri başarılı olsalardı dahi devlete isnat edilemezdi; çünkü isyan hareketleri uluslararası hukukta devletin sürekliliği ilkesini bozmaktadır.
  5. E
    Kamu görevlisinin fiili ancak devletin bu durumu sonradan resmi bir açıklamayla açıkça kabul etmesi ve sahiplenmesi halinde devlete isnat edilebilir.

Cevap

Kamu görevlisinin fiili resmi kapasiteyle yapıldığı için devlete isnat edilir; ancak başarısız olan isyan hareketinin fiilleri kural olarak devlete isnat edilmez.
Doğru olan seçenek, kamu görevlisinin resmi sıfatla yaptığı eylemlerin yetki aşımı (ultra vires) durumunda dahi devlete isnat edileceğini, ancak başarısız isyan hareketlerinin eylemlerinin devlete isnat edilmeyeceğini belirtmektedir. Bu durum ILC Taslak Maddeleri'nin 7. ve 10. maddeleriyle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu görevlisinin fiilini değerlendir.
Fiil, resmi yetkiler kullanılarak yapıldığı için yetki aşımı (ultra vires) olsa bile devlete isnat edilir.
ILC Taslak Maddeleri Madde 7'ye göre organ veya görevli, yetkisini aşsa veya talimata aykırı davransa dahi fiili devlete isnat edilir.
2
İsyan hareketinin fiilini değerlendir.
İsyan bastırıldığı ve başarısız olduğu için bu grubun fiilleri devlete isnat edilemez.
ILC Madde 10'a göre sadece başarılı olup yeni hükümeti veya devleti kuran hareketlerin fiilleri devlete isnat edilir; başarısız olanlar devletin organı sayılmaz.

Anahtar Kavram

İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Ultra Vires
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Bu konudan daha fazla soru